Tám bang Mỹ kiện OpenAI vì ChatGPT không an toàn cho trẻ em

OpenAI đang phải đối mặt với một làn sóng kiện tụng mới từ tám bang của Mỹ, với cáo buộc rằng công ty đã gây tổn hại cho trẻ em và đánh lừa người dùng về mức độ an toàn của ChatGPT. Thông tin được Reuters đưa ra trước đó và được tổng hợp lại bởi The Verge.

Tám bang bao gồm Iowa, Kansas, Nebraska, West Virginia, Arkansas, Arizona, Idaho và Montana đã đệ đơn kiện riêng rẽ. Các đơn kiện cáo buộc OpenAI đã đặt lợi nhuận lên trên yếu tố an toàn một cách trái pháp luật trong quá trình phát triển ChatGPT.

Biểu tượng OpenAI và an toàn trẻ em

Cáo buộc vi phạm luật bảo vệ người tiêu dùng

Chuỗi đơn kiện này cho rằng OpenAI đã vi phạm luật bảo vệ người tiêu dùng tại địa phương khi không cảnh báo khách hàng về những nguy hiểm của ChatGPT. Các bang dẫn chứng nhiều vụ kiện do gia đình các thanh thiếu niên và người trưởng thành đệ trình, với cáo buộc rằng chatbot AI này có liên quan đến cái chết của người thân họ.

Theo các đơn kiện, dù OpenAI quảng bá ChatGPT một cách gây hiểu lầm như một "công cụ an toàn, phù hợp với giới trẻ và đặt an toàn lên hàng đầu", thực tế sản phẩm này lại "nguy hiểm với những người dùng dễ bị tổn thương". Những hệ lụy được nêu ra bao gồm:

• Làm suy giảm kỹ năng tư duy phản biện
• Khuyến khích tâm lý hoang tưởng và ảo giác
• Đưa ra lời khuyên y tế nguy hiểm
• Cổ súy các hành vi và mối quan hệ không lành mạnh

Bên cạnh đó, các bang cũng cáo buộc OpenAI thu thập dữ liệu của trẻ vị thành niên và không làm đủ để ngăn người dùng dưới tuổi sử dụng chatbot. Các đơn kiện còn viện dẫn những sự cố hack AI gần đây như bằng chứng cho sự "cẩu thả" mà họ cho là của OpenAI.

"OpenAI đã thoái hóa từ sứ mệnh ban đầu là một tổ chức phi lợi nhuận đặt cộng đồng lên trước, vốn ưu tiên an toàn, thành một bài học cảnh tỉnh về những gì có thể xảy ra khi việc phát triển một công cụ mạnh mẽ như AI bị dẫn dắt không phải bởi an toàn, mà bởi tư duy lợi nhuận bằng mọi giá, gạt bỏ các biện pháp bảo vệ thiết yếu sang một bên", đơn kiện của bang Arizona tuyên bố.

Phản hồi từ OpenAI

Trong một tuyên bố gửi qua email cho The Verge, người phát ngôn của OpenAI, ông Drew Pusateri, khẳng định công ty đã "xây dựng các biện pháp bảo vệ theo độ tuổi đạt chuẩn đầu ngành" cho ChatGPT.

"Dù không hệ thống nào có thể hoàn hảo, chúng tôi sẽ tiếp tục làm việc với các chuyên gia để định hướng công việc và bổ sung thêm các biện pháp bảo vệ, chẳng hạn như tính năng kiểm soát của phụ huynh, nhắc nhở nghỉ giải lao và các lớp bảo vệ mô hình phù hợp với độ tuổi hiện có. Chúng tôi cam kết hợp tác với các bang để thúc đẩy những chính sách AI thực tiễn áp dụng cho toàn bộ ngành AI - chứ không chỉ một công ty."

Yêu cầu của các bang

Các bang đang đề nghị tòa án buộc OpenAI phải nộp một loạt khoản phạt dân sự và chấm dứt việc gây hiểu lầm công chúng về độ an toàn của ChatGPT. Một số bang còn yêu cầu xóa dữ liệu cá nhân được cho là đã bị thu thập trái phép.

Góc nhìn cho người dùng Việt Nam

Vụ kiện này phản ánh áp lực ngày càng tăng đối với các nền tảng AI lớn trong việc chịu trách nhiệm về tác động của sản phẩm đối với người dùng trẻ tuổi. Tại Việt Nam, nơi ChatGPT và nhiều công cụ AI khác đã trở nên phổ biến trong học sinh, sinh viên và cả trẻ em, câu chuyện này là lời nhắc nhở về vai trò của phụ huynh và nhà trường trong việc giám sát cách con em sử dụng AI.

Việc các bang Mỹ yêu cầu minh bạch hơn về rủi ro và dữ liệu người dùng cũng đặt ra câu hỏi cho thị trường Việt Nam về nhu cầu xây dựng khung pháp lý riêng cho AI, đặc biệt là các quy định bảo vệ trẻ em trong môi trường số.