Chạy WSL trên Windows 95: Một dự án "điên rồ" nhưng đầy ấn tượng

Một nhà phát triển tự nhận là người đam mê "mày mò" máy tính, Hailey, đã chia sẻ một dự án mà bà gọi là "một trong những thủ thuật vĩ đại nhất của mình" trên Mastodon: Windows 9x Subsystem for Linux, hay viết tắt là WSL9x.

Theo thông tin trên Codeberg, WSL9x hoạt động bằng cách chạy hạt nhân Linux phiên bản 6.19 một cách hợp tác bên trong môi trường Windows 9x. Điều này cho phép người dùng tương tác với nó giống như một phiên bản WSL trên hệ thống Windows hiện đại. Tuy nhiên, đừng mong đợi giao diện đồ họa (GUI); nếu bạn kiên quyết chạy Linux trên Windows 95, bạn sẽ phải làm việc với dòng lệnh (terminal) như một chuyên gia thực thụ.

Cơ chế hoạt động của WSL9x

Theo tài liệu readme của dự án, hệ thống này bao gồm ba thành phần chính: một hạt nhân Linux được sửa đổi (patch) để gọi các API của Windows 9x thay vì POSIX, một trình điều khiển thiết bị ảo (VxD), và chính ứng dụng khách WSL.

Trình điều khiển VxD đóng vai trò quan trọng nhất, chịu trách nhiệm khởi tạo WSL9x cũng như xử lý các sự kiện từ người dùng (userspace) cần được chuyển tiếp đến hạt nhân, chẳng hạn như lỗi trang (page faults) và các cuộc gọi hệ thống (syscalls).

"Các cuộc gọi hệ thống được xử lý thông qua trình xử lý lỗi bảo vệ chung (GPF handler), vì Win9x không có bảng mô tả ngắt đủ dài để cài đặt trình xử lý phù hợp cho int 0x80," Hailey giải thích. Int 0x80 là ngắt syscall tiêu chuẩn cho kiến trúc i386 của Linux.

Trình xử lý GPF trong WSL9x sẽ giám sát các lệnh gây lỗi. Khi nó phát hiện int 0x80 xuất hiện, nó sẽ "tăng con trỏ lệnh như thể ngắt đã thành công và gửi nó đến hạt nhân Linux dưới dạng một syscall," Hailey tiếp tục.

Về phần ứng dụng khách, Hailey mô tả nó chỉ là một chương trình DOS 16-bit nhỏ gọn. Mục đích duy nhất của nó là cho phép WSL9x chuyển các dấu nhắc DOS đến hạt nhân Linux dưới dạng TTY thay vì một ứng dụng khách tùy chỉnh phức tạp.

Cảnh báo về tính ổn định và bảo mật

Tuy nhiên, người dùng cần thận trọng. Theo chính nhận xét của Hailey trên một chủ đề tại Hacker News, khi WSL9x đang chạy, hạt nhân Linux sẽ có cùng đặc quyền CPU Ring 0 với hạt nhân Windows.

Điều này không chỉ có nghĩa là có thể phát sinh các vấn đề bảo mật, mà hệ thống cũng có thể trở nên kém ổn định.

"Chúng được thiết kế để hoạt động hợp tác, nhưng nếu một trong hai bị sự cố (crash), thì cả hai đều sẽ sập," Hailey cảnh báo.

Nếu bạn vì lý do nào đó vẫn giữ một chiếc máy chạy Windows 95, 98 hoặc ME cổ lỗ sĩ và cần chạy hạt nhân Linux trên đó, Hailey đã cung cấp hướng dẫn cài đặt chi tiết trên trang Codeberg của dự án.