"Chiêu trò" lợi nhuận của Anthropic: Bong bóng AI hay kỹ thuật tài chính tinh vi?

Gần đây, tờ Wall Street Journal (WSJ) đã đưa tin về một cột mốc "lịch sử" của Anthropic: công ty này sắp có quý lợi nhuận đầu tiên trong lịch sử hoạt động. Cụ thể, Anthropic dự kiến sẽ đạt doanh thu 10,9 tỷ USD trong quý II, gấp đôi so với quý trước, và mang về 559 triệu USD lợi nhuận hoạt động.

Tuy nhiên, đằng sau những con số hào nhoáng này là những nghi vấn đáng kể về tính minh bạch và bền vững của mô hình kinh doanh tại một trong những ngôi sao sáng nhất của làng AI hiện nay.

Minh họa về dữ liệu và tài chính

Kỳ lạ về thời điểm và phương pháp kế toán

Điều đầu tiên khiến giới quan sát hoài nghi là độ chính xác quá mức của các dự báo này khi chúng ta mới chỉ đi qua một nửa quý II. WSJ cũng thừa nhận rằng "không rõ Anthropic đã sử dụng phương pháp kế toán nào để ghi nhận doanh thu và chi phí", vì công ty chưa bắt buộc phải tuân thủ các yêu cầu báo cáo tài chính khắt khe của một công ty niêm yết.

Điều này có nghĩa là Anthropic có thể đang sử dụng các chỉ số non-GAAP (không theo chuẩn kế toán chung) để tô đẹp báo cáo tài chính. Một lợi nhuận EBITDA trên giấy tờ không phản ánh đúng sức khỏe thực sự của doanh nghiệp.

Thỏa thuận "ngọt ngào" với SpaceX

Điểm mấu chốt của câu chuyện nằm ở chi phí điện toán (compute costs). Theo phân tích, lợi nhuận đột biến của Anthropic trong quý II năm 2026 không phải do cải thiện mô hình kinh doanh, mà nhờ một thỏa thuận khéo léo với SpaceX.

Anthropic đã ký hợp đồng thuê hệ thống siêu máy tính Colossus-2 của SpaceX với mức giá 1,25 tỷ USD mỗi tháng, tức 15 tỷ USD mỗi năm. Tuy nhiên, trong hai tháng "vàng" là tháng 5 và tháng 6 — đúng thời điểm công ty báo cáo lợi nhuận — mức phí này được giảm sâu trong giai đoạn "ramp-up" (khởi động).

Hạ tầng điện toán và chi phí

Điều này có nghĩa là Anthropic đã cố tình "dồn" lợi nhuận vào một khoảng thời gian ngắn ngủi khi chi phí bị nhân tạo giảm xuống. Bắt đầu từ tháng 7, hóa đơn điện toán sẽ tăng vọt trở lại, và lợi nhuận có thể sẽ biến mất. WSJ cũng thừa nhận rằng công ty "có thể không duy trì được lợi nhuận trong cả năm do kế hoạch tăng chi tiêu cho nhu cầu điện toán khổng lồ".

Các thủ thuật ghi nhận doanh thu

Không chỉ cắt giảm chi phí, Anthropic còn bị nghi ngờ đang "thổi phồng" doanh thu thông qua các kỹ thuật tài chính:

• Thanh toán trước: Thu tiền trước cho các gói token (ví dụ: 50 triệu USD cho 12 tháng) và ghi nhận toàn bộ vào doanh thu hiện tại, dù chưa cung cấp đủ dịch vụ tính toán tương ứng.
• Giảm giá để mua tín dụng: Cung cấp mức giảm giá 10-30% nếu người dùng nạp thêm tiền trước, có thể được ghi nhận là doanh thu ngay lập tức.
• Cam kết dài hạn: Đẩy mạnh các hợp đồng thuê bao hàng năm để "làm đẹp" số liệu trong ngắn hạn.

Những mâu thuẫn trong số liệu

Khi soi xét kỹ các con số, nhiều sự bất hợp lý lộ rõ. Vào tháng 3/2026, Giám đốc tài chính (CFO) Krishna Rao tuyên bố dưới lời thề rằng doanh thu của Anthropic "vượt quá 5 tỷ USD". Tuy nhiên, các báo cáo trước đó về ARR (Doanh thu định kỳ hàng năm) lại cho thấy những con số khó có thể dung hòa.

Nếu tin vào các số liệu rò rỉ gần đây, Anthropic dường như kiếm được hơn 90% tổng doanh thu trọn đời chỉ trong quý I/2026. Điều này đi ngược lại các tuyên bố trước đó của chính công ty và khiến niềm tin vào các báo cáo tài chính của họ bị lung lay dữ dội.

Kết luận: Chiến lược thông tin hay thực tế?

Cách thức Anthropic công bố thông tin lợi nhuận — rò rỉ đúng vào ngày NVIDIA công bố báo cáo tài chính, trong lúc đang gọi vốn — cho thấy đây là một nỗ lực có chủ đích để duy trì nhiệt của "bong bóng AI".

Nếu Anthropic thực sự có một mô hình kinh doanh vững chắc và lợi nhuận bền vững, họ đã có thể tiến hành IPO (phát hành cổ phiếu ra công chúng) thay vì dựa vào các kỹ thuật kế toán non-GAAP và các thỏa thuận giảm giá tạm thời.

Đối với những người ủng hộ công nghệ AI, việc hoài nghi những con số này là cần thiết. Một sự thắng lợi thực sự cần phải dựa trên những chỉ số minh bạch, không có dấu sao (*) hay các điều khoản giảm giá tạm thời. Cho đến khi đó, "lợi nhuận" của Anthropic dường như chỉ là một màn trình diễn tài chính khéo léo hơn là một bước đột phá trong kinh doanh.