Chính phủ Mỹ chỉ định tổ chức vận hành Noblogs.org là 'khủng bố toàn cầu': Hồi chuông cảnh tỉnh cho tự do internet

Vào ngày 26/8/2026, chính phủ Mỹ đã gây sốc khi xếp hạng tập thể công nghệ Italy Autistici/Inventati vào danh sách "Khủng bố toàn cầu được chỉ định đặc biệt" (SDGT), với lý do liên quan đến "cánh tả cực đoan" và cung cấp "công cụ mã hóa" cho các nhóm hoạt động. Động thái này không chỉ nhắm vào một tổ chức phi lợi nhuận cung cấp dịch vụ internet an toàn, mà còn vẽ ra một tương lai đáng ngại cho các nền tảng phi tập trung và quyền tự do ngôn luận trên toàn cầu.

Hình ảnh minh họa về an ninh mạng

Autistici/Inventati là ai?

Được thành lập từ năm 2001, Autistici/Inventati là một dự án do các tình nguyện viên điều hành, chuyên cung cấp các dịch vụ email, website, blog và công cụ liên lạc chú trọng quyền riêng tư cho những người dùng không muốn phụ thuộc vào các tập đoàn công nghệ lớn. Theo số liệu từ Bộ Ngoại giao Mỹ, nền tảng của họ hiện đang quản lý khoảng 16.000 hộp thư, 1.500 website, 5.500 danh sách gửi thư và 10.000 blog.

Trong tuyên ngôn của mình, nhóm khẳng định:

Chúng tôi tin rằng truyền thông phải tự do—và miễn phí—do đó, phải được tiếp cận một cách phổ quát. Chúng tôi cố gắng thực hiện điều này bằng cách cung cấp các dịch vụ internet (website, email, danh sách gửi thư, blog...) sử dụng kỹ năng tốt nhất của mình để bảo vệ các cá nhân hoặc nhóm có cùng mục tiêu và lý tưởng.

Điểm đặc biệt của dự án này là họ không có nhà tài trợ hay nguồn tài trợ nào ngoài sự đóng góp tự nguyện. Không một thành viên nào kiếm được lợi nhuận từ dự án—điều này tạo nên một mô hình bền vững nhưng cũng khiến họ trở thành mục tiêu dễ bị tấn công về mặt pháp lý.

Lý do và những sai sót trong cáo buộc

Bộ Ngoại giao Mỹ lý giải việc chỉ định này bằng cáo buộc rằng Autistici/Inventati "cung cấp các công cụ mã hóa cho nhiều nhóm cực tả bạo lực", bao gồm cả nhóm Rose City Antifa có trụ sở tại Portland. Tuy nhiên, theo điều tra, cáo buộc này có vẻ không chính xác, khi họ đã nhầm lẫn Rose City Antifa với một dự án khác có tên là Rose City Counterinfo.

Dựa trên sai sót này, Bộ Ngoại giao đã vội vàng tuyên bố về "mối liên hệ giữa Antifa Portland với Hamas và IRGC của Iran". Lý do duy nhất được đưa ra là một "nhóm truyền thông cực đoan" không được nêu tên đã đăng lại tuyên bố của Hamas và IRGC trên một website được lưu trữ bởi Noblogs.org. Giới phân tích cho rằng đây là một ví dụ điển hình về sự thiếu chính xác và mang tính định kiến trong toàn bộ tuyên bố của Bộ Ngoại giao.

Tác động đối với các nhà nghiên cứu và hoạt động xã hội

Điều đáng lo ngại nhất là Noblogs.org không chỉ phục vụ các nhóm chính trị. Rất nhiều hội chợ sách, chương trình phát thanh và các dự án văn hóa đang phụ thuộc vào nền tảng này để lưu trữ website. Theo một nhóm nghiên cứu chống phát xít:

"Một số trang NoBlogs nổi tiếng nhất thuộc về các nhà nghiên cứu chỉ chuyên đưa tin về sự thù ghét và cực đoan hóa của phe cực hữu, không làm gì khác ngoài việc cho bạn thấy những gì đang tồn tại."

Chính những nhà nghiên cứu này từng giúp xác định những kẻ phát xít tham gia cuộc biểu tình "Unite the Right" năm 2017 tại Charlottesville, nơi một tên phát xít mới đã sát hại nhà hoạt động Heather Heyer trong một hành động khủng bố thực sự.

Bước đi nguy hiểm trong trấn áp truyền thông

Giới quan sát nhận định rằng việc này tương tự như việc quân đội tấn công một ngôi làng và cắt đứt đường dây liên lạc của họ với thế giới bên ngoài. Với việc các tập đoàn công nghệ lớn từ Meta đến Twitter (nay là X) đã sẵn sàng cấm bất kỳ ai theo yêu cầu của chính phủ Mỹ, giờ đây họ nhắm đến các nhóm cung cấp dịch vụ web phi thương mại như Autistici/Inventati.

Đáng chú ý, vì không có danh sách "tổ chức khủng bố nội địa" tại Mỹ, chính quyền Trump bắt đầu bằng việc chỉ định các nhóm chống phát xít châu Âu là "khủng bố". Họ nhắm vào dự án công nghệ Italy này vì lý do tương tự: xây dựng tiền lệ để hình sự hóa những người biểu tình trong nước bằng cách gán họ với các nhóm "Khủng bố toàn cầu".

Phản ứng từ Autistici/Inventati

Ngay sau khi lệnh trừng phạt có hiệu lực từ ngày 25/9/2026, Autistici/Inventati đã đưa ra tuyên bố cứng rắn:

Chúng tôi phủ nhận mọi cáo buộc trong các tuyên bố, đồng thời khẳng định mạnh mẽ cam kết của chúng tôi trong việc cung cấp một nền tảng công cụ tự vệ kỹ thuật số, đáp ứng nhu cầu truyền thông tự do cho các nhà hoạt động và các cá nhân, nhóm, hiệp hội. Chúng tôi sẽ không lùi bước, chúng tôi sẽ tiếp tục làm những gì chúng tôi đã làm trong suốt những năm qua.

Họ cũng nhấn mạnh: "Chống phát xít và chống tư bản không phải là khủng bố. Biểu tình không phải là khủng bố. Và mọi người đều có quyền lên tiếng và đấu tranh cho nhân loại."

Minh họa về an ninh và tự do ngôn luận

Ý nghĩa đối với cộng đồng công nghệ

Đối với giới công nghệ và an ninh mạng, đây là một hồi chuông cảnh tỉnh nghiêm trọng. Việc một dự án mã nguồn mở, phi lợi nhuận vì mục đích bảo mật thông tin bị liệt vào danh sách khủng bố đặt ra câu hỏi lớn về ranh giới giữa bảo mật quyền riêng tư và hỗ trợ khủng bố. Nếu tiền lệ này được thiết lập, bất kỳ nhà cung cấp dịch vụ mã hóa hoặc nền tảng ẩn danh nào cũng có thể trở thành mục tiêu tiếp theo.

Các chuyên gia pháp lý cảnh báo rằng các biện pháp trừng phạt này có thể có tác động "lây lan" sang các tổ chức khác trên phổ chính trị. Điều này sẽ không dừng lại ở các dự án vô chính phủ, mà cuối cùng sẽ mở rộng đến mọi đối tượng không tuân theo đường lối của chính quyền hiện tại, bất kể họ thuộc phe phái nào.

Lời kết

Sự việc này đặt ra một câu hỏi lớn: Trong thế giới số ngày nay, ai có quyền kiểm soát hạ tầng truyền thông? Khi các tập đoàn tư nhân và chính phủ ngày càng siết chặt không gian mạng, các nền tảng phi tập trung như Noblogs.org trở thành "cứ điểm" cuối cùng cho sự tự do ngôn luận. Việc chính phủ Mỹ nhắm vào họ không chỉ là một vấn đề chính trị, mà còn là một bước đi nguy hiểm trong cuộc chiến kiểm soát thông tin toàn cầu — nơi mà tương lai của internet có thể sẽ bị định đoạt không phải bởi công nghệ, mà bởi các quyết định chính trị thiếu căn cứ.

Biểu tình phản đối và công nghệ