Chính quyền Trump ngừng nghiên cứu Cyclospora giữa lúc dịch bùng phát kỷ lục

Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) đang phải đối mặt với đợt bùng phát ký sinh trùng Cyclospora tồi tệ nhất từ trước đến nay, với gần 30.000 ca nhiễm được xác nhận và nghi ngờ trong mùa hè này. Tuy nhiên, chính quyền Tổng thống Donald Trump lại đang cắt giảm gần như toàn bộ nguồn lực nghiên cứu liên bang về loại mầm bệnh nguy hiểm này, dấy lên lo ngại lớn về năng lực ứng phó dịch bệnh trong tương lai.

Theo thông tin từ Politico, trong số ba chương trình nghiên cứu chiếm gần như toàn bộ công việc về Cyclospora tại Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), hai chương trình đã bị cắt ngân sách, và chương trình còn lại sắp mất toàn bộ đội ngũ khoa học gia phụ trách. Nguyên nhân đến từ việc chính quyền Trump quyết định đóng cửa Trung tâm Nghiên cứu Nông nghiệp Beltsville gần thủ đô Washington DC, và chuyển toàn bộ hoạt động về một địa điểm ở bang Iowa, nơi đặt phòng thí nghiệm mới.

Cuộc khủng hoảng y tế công cộng đang leo thang

Cyclospora là một loại ký sinh trùng đơn bào gây bệnh đường ruột, lây truyền chủ yếu qua thực phẩm tươi sống bị nhiễm phân. Triệu chứng điển hình bao gồm tiêu chảy kéo dài, đau bụng dữ dội, buồn nôn và mệt mỏi nghiêm trọng, có thể kéo dài từ vài tuần đến vài tháng nếu không được điều trị bằng kháng sinh đặc hiệu.

Dịch bệnh năm nay đã đạt quy mô kỷ lục. CDC ghi nhận gần 30.000 ca nhiễm xác nhận và nghi ngờ trên toàn quốc, vượt xa các đợt bùng phát trước đây. Các nhà dịch tễ học cảnh báo con số thực tế có thể còn cao hơn nhiều do nhiều bệnh nhân không đến cơ sở y tế hoặc bị chẩn đoán nhầm với các bệnh nhiễm trùng đường ruột khác.

"Việc loại bỏ các chương trình nghiên cứu nền tảng vào đúng thời điểm xảy ra đợt bùng phát kỷ lục là vô cùng thiếu trách nhiệm. Chúng ta đang đánh mất khả năng truy vết nguồn lây và phát triển công cụ chẩn đoán nhanh hơn, chính xác hơn," một chuyên gia giấu tên từng làm việc tại USDA chia sẻ với Politico.

Di dời bắt buộc và nguy cơ chảy máu chất xám

Mặc dù khoản ngân sách nghiên cứu cho chương trình còn lại vẫn được duy trì, các nguồn tin nội bộ tiết lộ rằng không có một nhà khoa học nào trong đội ngũ dự án có kế hoạch di chuyển từ Maryland đến Iowa. Thay vào đó, họ lựa chọn một trong ba hướng đi: nghỉ hưu, được điều chuyển sang dự án khác, hoặc rời khỏi hệ thống nghiên cứu của USDA.

Điều này đồng nghĩa với việc toàn bộ trí tuệ, kinh nghiệm và dữ liệu nghiên cứu chuyên sâu về Cyclospora tích lũy qua nhiều thập kỷ sẽ bị phân tán và mất mát. Trung tâm Beltsville từ lâu đã là cơ sở nghiên cứu hàng đầu về các mầm bệnh thực phẩm, đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển các phương pháp phát hiện nhanh và đánh giá rủi ro cho ngành nông sản.

Tác động sâu rộng đến an toàn thực phẩm

Việc ngừng nghiên cứu Cyclospora không chỉ là vấn đề khoa học đơn thuần, mà còn đặt ra thách thức lớn cho an ninh lương thực khi chuỗi cung ứng nông sản toàn cầu ngày càng phức tạp. Các loại rau lá xanh, rau mùi, húng quế và quả mọng nhập khẩu từ các khu vực nhiệt đới thường là nguồn lây chính. Thiếu hụt dữ liệu nghiên cứu sẽ làm giảm hiệu quả của các biện pháp kiểm dịch và truy xuất nguồn gốc.

Đáng chú ý, động thái này diễn ra trong bối cảnh một loạt các chương trình y tế công cộng liên bang khác của Mỹ cũng đang bị rà soát và cắt giảm dưới thời chính quyền hiện tại. Các chuyên gia cho rằng việc di dời trung tâm nghiên cứu đến Iowa — nơi không có cơ sở hạ tầng phòng thí nghiệm tương đương — sẽ gây gián đoạn nhiều năm trước khi hoạt động nghiên cứu có thể trở lại bình thường, bất kể ai là người đứng đầu USDA trong tương lai.

Kết luận

Trong khi nước Mỹ đang vật lộn với đợt bùng phát Cyclospora tồi tệ nhất lịch sử, quyết định đóng cửa trung tâm nghiên cứu Beltsville cho thấy một nghịch lý đáng lo ngại trong chính sách y tế công cộng hiện nay. Khi các nhà khoa học không có động lực rời bỏ nơi họ đã gắn bó và cơ sở hạ tầng nghiên cứu bị phá bỏ, đây chính là một hồi chuông cảnh báo rõ rệt về năng lực phòng vệ trước các mầm bệnh mới nổi không chỉ tại Mỹ mà còn có ý nghĩa đối với cộng đồng quốc tế, nơi an toàn thực phẩm luôn là trách nhiệm chung của toàn cầu.