Chrome lại lén lút "miễn trừ" trang web Google khỏi cài đặt xóa dữ liệu của người dùng

Cách đây đúng sáu năm, một lập trình viên đã phát hiện và công khai lỗi gây sốc: Chrome tự động miễn trừ các trang web thuộc sở hữu của Google khỏi tính năng "tự động xóa dữ liệu trang web". Sau khi bị báo chí quốc tế lên tiếng, Google đã sửa lỗi. Giờ đây, lịch sử có vẻ như đang lặp lại khi cùng một tác giả vừa phát hiện ra hành vi tương tự trên phiên bản Chrome mới nhất.

Lỗi cũ tái diễn trên Chrome 152

Nhà phát triển Jeff Johnson, tác giả của bài phân tích ban đầu, cho biết ông đã tái hiện thành công lỗi này trên hai máy Mac khác nhau đang chạy Chrome phiên bản 152.0.7977.83. Để loại trừ khả năng nguyên nhân đến từ công cụ tìm kiếm mặc định, ông đã đổi công cụ tìm kiếm từ Google sang DuckDuckGo trước khi tiến hành thử nghiệm.

Kịch bản thử nghiệm được mô tả rất chi tiết:

• Cài đặt dữ liệu trang web (chrome://settings/content/siteData) được đặt ở chế độ "Xóa dữ liệu khi đóng tất cả cửa sổ".
• Người dùng không đăng nhập vào Chrome và đã tắt hoàn toàn tính năng đăng nhập Chrome.
• Trang chrome://settings/content/all xác nhận ban đầu không có dữ liệu nào được lưu.

Sau khi đóng cửa sổ Chrome duy nhất và mở lại, điều bất thường đã xảy ra: dữ liệu từ www.google.com bỗng dưng xuất hiện trong danh sách site data, và vẫn tồn tại ngay cả sau khi thoát hoàn toàn và khởi động lại Chrome.

Minh họa giao diện cài đặt dữ liệu trang web của Chrome

Giao diện quản lý dữ liệu trang web trên Chrome.

Phạm vi lỗi và dữ liệu bị lưu

Theo khảo sát của tác giả, www.google.com là trang web duy nhất được Chrome "đặc cách" trong thử nghiệm này. Kiểm tra sâu bên trong thư mục ~/Library/Application Support/Google/Chrome/Default, ông xác định dữ liệu bị lưu trái phép bao gồm ba loại chính:

• Cookies
• Local Storage
• Session Storage

Điều đáng chú ý là việc xóa thủ công dữ liệu Google rồi lặp lại quy trình kiểm tra vẫn cho ra kết quả tương tự, cho thấy đây là một quy trình tự động được tích hợp sẵn, không phải lỗi phát sinh một lần.

"Tôi không chắc lỗi này xuất hiện từ khi nào bởi trình duyệt mặc định của tôi là Safari", Johnson chia sẻ. Ông thường xuyên sử dụng Chrome và Firefox cho mục đích kiểm thử phát triển.

Phản ứng của cộng đồng và góc nhìn thẳng thắn

Tác giả bày tỏ quan điểm cá nhân, thiên về "Hanlon's razor" (nguyên tắc không quy kết ác ý cho điều có thể giải thích bằng sự ngu ngốc) thay vì chạy theo các thuyết âm mưu. Tuy nhiên, ông cũng không ngần ngại chỉ trích thẳng thừng:

"Google không có lý do gì để bao biện cho sự kém cỏi của mình, đặc biệt khi xét đến số tiền khổng lồ công ty kiếm được. Họ có thể tránh việc bị tôi công khai chỉ trích bằng cách cải thiện quy trình đảm bảo chất lượng. Có lẽ hãy thêm các bài kiểm thử đơn vị cho tính năng này? Hãy chậm lại và đừng làm hỏng mọi thứ."

Bên cạnh đó, Johnson cũng bày tỏ mong muốn chính phủ can thiệp để phá vỡ thế độc quyền tìm kiếm của Google. Ông đồng thời tỏ ra bức xúc với việc tất cả kết quả tìm kiếm của Google khi không đăng nhập giờ đây đều bị che giấu sau các URL chuyển hướng phức tạp thay vì hiển thị địa chỉ trang web thực.

Kiểm tra dữ liệu trang web lưu trữ cục bộ

Kết quả kiểm tra cho thấy dữ liệu Google vẫn xuất hiện bất chấp cài đặt của người dùng.

Vấn đề mang tính hệ thống

Câu chuyện lần này không chỉ dừng lại ở một lỗi kỹ thuật đơn thuần. Nó đặt ra những câu hỏi lớn hơn về quyền riêng tư và sự minh bạch của các "gã khổng lồ công nghệ" đối với dữ liệu của chính người dùng. Khi một công ty vừa sản xuất trình duyệt, vừa sở hữu hàng loạt dịch vụ web phổ biến, ranh giới giữa tối ưu trải nghiệm và lợi dụng vị thế để thu thập dữ liệu trở nên vô cùng mong manh.

Đối với người dùng Việt Nam, nơi Chrome chiếm thị phần áp đảo và các dịch vụ Google như Tìm kiếm, YouTube, Gmail được sử dụng rộng rãi, việc nâng cao nhận thức về cài đặt quyền riêng tư và thường xuyên kiểm tra dữ liệu trang web là điều cần thiết để bảo vệ chính mình.

Biểu tượng quyền riêng tư và bảo mật dữ liệu

Quyền riêng tư dữ liệu luôn là vấn đề nóng trong giới công nghệ.

Kết luận

Dù chưa có phản hồi chính thức nào từ Google tại thời điểm bài viết được công bố, sự tái diễn của một lỗi gây tranh cãi sau nhiều năm cho thấy quy trình QA của hãng vẫn còn những lỗ hổng đáng lo ngại. Người dùng có thể tự kiểm tra bằng cách vào chrome://settings/content/siteData, đặt chế độ xóa dữ liệu khi đóng trình duyệt, sau đó xem liệu dữ liệu Google có còn sót lại hay không. Đây là một phép thử đơn giản nhưng đầy sức nặng cho cam kết "tôn trọng quyền riêng tư" mà Google thường xuyên nhắc đến.