Chuỗi siêu thị Pháp tê liệt hệ thống làm lạnh sau cuộc tấn công mạng "chưa từng có tiền lệ"

Các chuỗi siêu thị lớn của Pháp vừa trải qua một sự cố an ninh mạng nghiêm trọng khiến hệ thống làm lạnh tại hàng trăm cửa hàng bị vô hiệu hóa từ xa. Hàng loạt thực phẩm tươi sống và đông lạnh buộc phải tiêu hủy, đồng thời xuất hiện những đám cháy tại một số điểm, làm dấy lên lo ngại sâu sắc về an ninh lương thực và mức độ phụ thuộc của hạ tầng thiết yếu vào các thiết bị kết nối mạng.

Quy mô và mức độ thiệt hại

Ít nhất 300 cửa hàng thuộc Intermarche cùng thương hiệu Netto, hơn 100 cửa hàng của Cooperative U và một số điểm bán của E. Leclerc đã bị ảnh hưởng. Theo đài BFM TV, tin tặc đã "kích hoạt từ xa quá trình xả đông cưỡng bức hệ thống làm lạnh" tại nhiều cửa hàng, khiến nhiệt độ trong tủ lạnh tăng vọt ngoài tầm kiểm soát.

Intermarche xác nhận với AFP rằng các chi nhánh bị ảnh hưởng sẽ phải "vứt bỏ toàn bộ sản phẩm" tươi sống và đông lạnh. Trong khi đó, cơ quan công tố Paris cho biết cuộc điều tra đang được mở rộng nhằm xác định các nạn nhân và làm rõ mối liên hệ giữa vụ tấn công với thiệt hại về thực phẩm cũng như các đám cháy bùng phát.

Ông Dominique Schelcher, giám đốc điều hành Cooperative U, gọi đây là cuộc tấn công "chưa từng có tiền lệ" và nhấn mạnh sự cố ảnh hưởng đến hệ thống làm lạnh từ đêm Chủ nhật.

"Việc nhắm vào thiết bị thiết yếu để bảo quản thực phẩm tươi và bảo đảm nguồn cung lương thực cho người dân Pháp là cực kỳ nghiêm trọng và chưa từng có. Điều này không thể chấp nhận được."

Lỗ hổng đến từ thiết bị công nghiệp lỗi thời

Một nguồn tin thân cận cho biết hệ thống điều khiển làm lạnh của nhà sản xuất Đan Mạch Danfoss là mục tiêu chính. Danfoss xác nhận phần lớn thiết bị bị ảnh hưởng là các sản phẩm "thế hệ cũ", không còn nhận được bản cập nhật phần mềm hay bảo mật.

Cụ thể, hai dòng bộ điều khiển tủ lạnh AK-SM800 và AK-SC355 bị ảnh hưởng nặng, trong đó một phiên bản của dòng đầu tiên sử dụng firmware đã lỗi thời. Danfoss cho biết họ đã khuyến nghị các siêu thị nâng cấp khỏi những mô hình này từ lâu, nhưng không công bố số lượng hệ thống bị ảnh hưởng.

Phản ứng của giới chức và bài học về IoT công nghiệp

Cơ quan an ninh mạng Pháp đã xác định được lỗ hổng trong phần mềm do một công ty Đan Mạch cung cấp và đã liên hệ với nhà cung cấp. Cơ quan này cũng đang phối hợp với các đối tác châu Âu bởi những quốc gia khác có thể bị ảnh hưởng tương tự, đồng thời tìm cách xác định các doanh nghiệp Pháp liên quan để cảnh báo và ngăn chặn sự lây lan.

Về phía Liên minh châu Âu, Cao ủy Nông nghiệp và Thực phẩm Christophe Hansen bình luận trên X rằng "an ninh lương thực cần được quan tâm hơn ở mọi cấp độ", đồng thời lên án hành vi "lợi dụng thực phẩm" đang trở thành một "thực tế".

Sự việc cũng đặt ra câu hỏi lớn về các thiết bị IoT công nghiệp. Ông Antoine Hautin từ công ty tư vấn an ninh mạng Almond chỉ ra rằng các thiết bị công nghiệp như tủ lạnh vốn từng bị cô lập khỏi Internet nay đã được kết nối qua cảm biến hoặc hệ thống giám sát từ xa. Việc tấn công đồng thời hàng trăm thiết bị cho thấy kẻ tấn công sở hữu "mức độ tinh vi nhất định".

Đối với các doanh nghiệp bán lẻ và vận hành tại Việt Nam, sự cố này là lời cảnh tỉnh rõ ràng: hệ thống làm lạnh, điều hòa, kho vận thông minh hay bất kỳ thiết bị IoT nào kết nối Internet đều có thể trở thành điểm xâm nhập. Việc kiểm kê thiết bị cũ, cập nhật firmware định kỳ, phân đoạn mạng cho các hệ thống vận hành và xây dựng phương án ứng phó sự cố là những bước không thể bỏ qua để bảo vệ chuỗi cung ứng thực phẩm và hoạt động kinh doanh.