Cybercab sắp ra mắt chính thức: Khó khăn thực sự nằm ở phần mềm và vận hành

Với thiết kế vàng kim, vát nghiêng và không có vô lăng, Tesla Cybercab dường như được tạo ra để thu hút mọi ánh nhìn. Nhưng giờ đây, những người tò mò có thể sẽ có thêm nhiều cơ hội chiêm ngưỡng: Tesla dự kiến tổ chức sự kiện vào thứ Năm tại trụ sở ở Austin, Texas, để chính thức ra mắt Cybercab.

Tesla đã lần đầu trình làng nguyên mẫu Cybercab tại một sự kiện hoành tráng ở khu phim trường Warner Bros. vào năm 2024. Sự kiện tuần này có thể đánh dấu màn giới thiệu chính thức của mẫu xe này trong dịch vụ gọi xe quy mô nhỏ của hãng. Tesla đã vận hành chương trình thí điểm tại Austin từ mùa hè năm ngoái và sau đó mở rộng ra một số thành phố khác ở Texas và Florida, cùng giấy phép hoạt động tại Arizona và Nevada. (Dịch vụ "robotaxi" tại khu vực Vịnh San Francisco hiện không được phép hoạt động nếu không có tài xế ngồi sau vô lăng). Trước sự kiện, Tesla đã thêm 51 xe Cybercab vào đội xe đăng ký hoạt động tại Texas (cùng 263 xe Model Y).

"Đường phố sẽ không còn như trước nữa," Ashok Elluswamy, trưởng bộ phận phần mềm AI của Tesla, đăng trên X vào tháng trước.

Khi một người dùng X hỏi liệu Cybercab có "tràn ngập Austin" hay không, CEO Tesla Elon Musk, với phong cách phóng đại đặc trưng, đã trả lời ngắn gọn: "Đúng vậy."

Thông tin chi tiết về sự kiện vẫn còn hạn chế, và mô hình kinh doanh cơ bản cho Cybercab vẫn đang là dấu hỏi — những chiếc xe này chỉ dành cho hoạt động gọi xe, hay sẽ được bán cho từng tài xế cá nhân? Các bang quản lý xe tự hành và một số nơi kiểm soát chặt chẽ giấy phép cũng như việc thu thập dữ liệu. Tuy nhiên, Musk vẫn khẳng định trong năm nay rằng Tesla sẽ bán Cybercab trực tiếp cho người tiêu dùng trước cuối năm 2026.

Bài toán khó hơn cả việc sản xuất xe

Dù theo hướng nào, việc ra mắt Cybercab vật lý tại Austin vào thứ Năm có thể là phần dễ nhất trong kế hoạch đầy tham vọng của Tesla — chuyển từ công ty sản xuất ô tô sang công ty tập trung hoàn toàn vào xe tự hành và robot.

Sản xuất ô tô không hề dễ dàng, nhưng vận hành một dịch vụ xe tự hành hoạt động trơn tru còn khó hơn nhiều, chưa kể đến việc viết phần mềm điều khiển. Tesla vẫn chưa chứng minh được rằng họ có thể làm cả hai ở quy mô lớn.

"Về dài hạn, phần mềm là mảnh ghép quan trọng nhất," Seth Goldstein, nhà phân tích vốn cổ phần cấp cao tại Morningstar, người theo dõi Tesla, nhận định. "Đưa Cybercab vào sản xuất là một bước rất quan trọng, nhưng cuối cùng, nó chỉ có ý nghĩa nếu phần mềm có thể khiến chiếc xe di chuyển an toàn."

Musk đã hứa trong gần một thập kỷ rằng những chiếc Tesla bán cho người tiêu dùng thông thường chỉ cần một bản cập nhật phần mềm là có khả năng tự lái, nhưng điều đó vẫn chưa thành hiện thực. (Musk thừa nhận hồi đầu năm rằng một số xe sẽ cần nâng cấp phần cứng để có được khả năng này).

Luận điểm cốt lõi của công ty là một chiếc xe có thể di chuyển trên những con đường công cộng phức tạp và hỗn loạn chỉ với camera giá rẻ, nhờ đó triển khai robot tự lái với chi phí rẻ hơn nhiều so với đối thủ. Waymo, công ty dẫn đầu ngành tại Mỹ, đã có pha "khích tướng" Tesla vào tháng trước khi viết trong một bài blog rằng "camera rất tuyệt vời, nhưng chúng là chưa đủ." Hệ thống đắt tiền hơn của Waymo sử dụng lidar và radar kết hợp camera.

Sản phẩm Full Self-Driving (có giám sát) của Tesla, hiện có giá 99 USD/tháng, đang thực hiện nhiều tác vụ lái xe như chuyển làn hay dừng trước đèn đỏ. Nhưng công ty cảnh báo trong tài liệu hướng dẫn rằng tài xế phải luôn chú ý và sẵn sàng can thiệp. Cơ quan An toàn Giao thông Đường cao tốc Quốc gia Mỹ (NHTSA) đã mở cuộc điều tra về các vụ tai nạn liên quan đến FSD vào năm 2024 sau những lo ngại rằng hệ thống gặp trục trặc trong điều kiện tầm nhìn kém. Cuộc điều tra vẫn đang tiếp diễn.

Tesla bắt đầu thử nghiệm Cybercab không vô lăng và không bàn đạp trên đường phố Austin vào cuối tháng 6/2026. Dựa trên các video đăng tải trực tuyến, phần lớn quá trình thử nghiệm có một giám sát viên an toàn ngồi ở ghế phụ, sẵn sàng can thiệp nếu có sự cố.

Chi phí vận hành và "nỗi đau" hậu cần

Thành công trong cuộc chơi robotaxi cũng liên quan nhiều đến bảng cân đối kế toán và chi tiêu.

"Các công ty xe tự hành này đang chi rất nhiều tiền để hoàn thiện công nghệ, nhưng để mở rộng quy mô kinh doanh, yếu tố kinh tế quyết định nằm ở tỷ lệ sử dụng xe," J. D. Alexander, nhà sáng lập AVFleetTech, công ty tư vấn về vận hành đội xe tự hành, chia sẻ.

Các công ty cần tận dụng tối đa khoản đầu tư của mình, đảm bảo xe luôn trên đường và đón khách thường xuyên nhất có thể. Hiệu quả hoạt động đến từ việc robot được sạc, vệ sinh và sửa chữa khi nào, ở đâu — cùng việc đảm bảo nhân viên phụ trách những công việc này được đào tạo và có động lực tốt.

Những chi tiết vận hành phức tạp đến mức các hãng robotaxi khác đã phải hợp tác với nhiều bên để xử lý. Tại Dallas, công ty cho thuê xe Avis quản lý hậu cần đội xe, bảo trì, sạc và kho bãi cho Waymo; Hertz dự kiến làm điều tương tự cho xe tự lái của Uber. Waymo cũng hợp tác với công ty quản lý đội xe Moove tại Arizona, Florida và sắp tới là London, cùng với dịch vụ Flexdrive của Lyft tại Nashville.

Tesla thích tự làm mọi thứ và hãng đã bắt đầu tính toán nơi và cách thức triển khai robotaxi của mình. Tại các thị trường mới, Cybercab có thể hoạt động từ các trung tâm dịch vụ Tesla, nơi nhân viên đã quen sửa chữa và vệ sinh xe điện. Tesla cũng đang thử nghiệm khâu làm sạch tự động — một hồ sơ xin giấy phép kiến trúc tại Texas mà công ty nộp vào tháng 6/2025 cho thấy trung tâm robotaxi chính sẽ có "robot vệ sinh" tại chỗ. Tuy nhiên, Tesla chưa công bố chi tiết về công nghệ này ngoài một video quảng bá đăng năm ngoái.

Như vậy, việc ra mắt Cybercab vật lý mới chỉ là khởi đầu. Khi những chiếc xe vàng kim này "tràn ngập" đường phố, việc ngắm nhìn chúng di chuyển có lẽ sẽ rất dễ dàng — nhưng điều khiến Tesla phải đau đầu lại nằm ở phía sau hậu trường.