Đạo diễn Wildwood: AI "đi ngược lại mọi thứ" mà hãng phim theo đuổi

Trong bối cảnh các công cụ AI tạo sinh xuất hiện ngày càng nhiều trong ngành giải trí, hãng phim stop-motion Laika vẫn kiên định với con đường thủ công. Travis Knight, CEO của studio đồng thời là đạo diễn bộ phim Wildwood, đã thẳng thắn bày tỏ quan điểm của mình về công nghệ này.

Cảnh trong phim Wildwood của hãng Laika

Tác phẩm của năm năm lao động thủ công

Wildwood là dự án tham vọng nhất từ trước đến nay của Laika, hãng phim nổi tiếng với Coraline và ParaNorman. Đây là một cuộc phiêu lưu kỳ ảo hoành tráng mất trọn năm năm để hoàn thiện.

Quá trình sản xuất huy động hơn 230 con rối, trong đó riêng nhân vật chính Prue đã có tới 36 phiên bản. Một đội ngũ 49 chuyên gia hoạt hình cùng hơn 1.000 nghệ sĩ ở nhiều công đoạn khác nhau đã góp sức vào bộ phim. Cách làm tỉ mỉ này tạo nên sự tương phản rõ rệt với tốc độ tức thời mà các công cụ AI tạo sinh hứa hẹn.

"AI tạo sinh đi ngược lại mọi thứ chúng tôi theo đuổi"

Khi được hỏi cảm giác thế nào khi ra mắt một bộ phim như vậy trong thời điểm AI len lỏi vào mọi ngóc ngách, Knight trả lời không chút do dự:

"Về nhiều phương diện, AI tạo sinh đi ngược lại mọi thứ mà chúng tôi theo đuổi tại studio này. Không phải chúng tôi không tin vào công nghệ. Chúng tôi dùng công nghệ, dùng máy tính. Bút chì là công nghệ, cọ vẽ là công nghệ, máy in 3D là công nghệ, máy trạm cũng là công nghệ. Nhưng tất cả những thứ đó chỉ có ý nghĩa và giá trị khi được đặt vào tay một người nghệ sĩ."

Theo vị đạo diễn, Wildwood thực chất là bước tiến kỹ thuật lớn của Laika, phần lớn kế thừa và cải tiến từ các tác phẩm trước. Nhiều con rối được trang bị cơ hoành để người làm phim có thể tạo cảm giác nhân vật đang thở. Cơ bắp trên tay chân rối được mô phỏng chi tiết hơn, còn vật liệu làm trang phục, tóc và lông thú cũng dẻo dai và linh hoạt hơn. Tất cả góp phần tạo nên một bộ phim sống động hơn hẳn các sản phẩm tiền nhiệm.

Ranh giới giữa công cụ và sự thay thế

Nhân vật trong Wildwood

Với Knight, công nghệ hỗ trợ quá trình sáng tạo là chuyện bình thường. Vấn đề nằm ở việc công nghệ thay thế chính người nghệ sĩ:

• Khi công nghệ làm thay công việc của nghệ sĩ, đó là một câu chuyện hoàn toàn khác
• Ông kiên quyết phản đối điều này, bởi sản phẩm tạo ra không còn chút nhân văn nào
• Việc "nạp" chất liệu do nghệ sĩ thực sự sáng tạo rồi tái tạo lại theo cách khác chính là hành vi đánh cắp

"Máy tính chưa từng yêu ai. Máy tính chưa từng mất đi người thân. Chưa từng đưa ra lựa chọn tồi tệ để rồi mất đi anh trai mình. Chưa từng tan vỡ trái tim. Chỉ con người mới trải qua những điều đó. Và chỉ con người mới có thể nói lên trải nghiệm ấy cảm thấy thế nào."

Hollywood và cơn lốc AI

Dù phim do AI tạo ra vẫn còn nhiều hạn chế, công nghệ này đang thâm nhập Hollywood theo nhiều cách: bản sao kỹ thuật số của ngôi sao điện ảnh, các hãng phim huấn luyện mô hình AI trên chính phim và chương trình của mình, hay những ông lớn trong ngành đổ tiền mạnh vào lĩnh vực này. Điều đó càng khiến một studio bám chặt phương pháp thủ công như Laika trở nên khác biệt.

Knight cho biết ông không hoàn toàn phản đối AI ngoài lĩnh vực nghệ thuật, mà chỉ lo ngại cách nó đang và sẽ được sử dụng:

"Tôi nghĩ AI là một công nghệ phi thường. Một mặt, bạn phải kinh ngạc trước tốc độ phát triển của nó. Tôi tin nó sẽ làm đảo lộn xã hội và thế giới của chúng ta. Nhìn vào y học và khoa học, có rất nhiều lợi ích có thể đến từ nó. Có một thế giới mà những công nghệ này mang lại lợi ích to lớn cho nhân loại. Và cũng có một thế giới mà chúng có thể gây ra hậu quả tàn khốc. Tôi lo sợ kịch bản thứ hai, tôi hy vọng vào kịch bản thứ nhất, nhưng điều đó đòi hỏi con người phải là những người quản lý công nghệ có trách nhiệm. Xét một cách tổng thể, loài người chưa chứng minh được rằng mình giỏi việc đó. Nhưng tôi luôn lạc quan, và hy vọng tập thể chúng ta có thể nhìn ra giá trị của công nghệ để sử dụng nó một cách có trách nhiệm, đồng thời nhận ra mối nguy để kịp thời phản đối."

Câu chuyện của Laika phần nào phản ánh một cuộc tranh luận đang diễn ra mạnh mẽ trong giới sáng tạo toàn cầu, và cả ở Việt Nam: đâu là ranh giới giữa việc dùng AI như công cụ hỗ trợ và để nó thay thế lao động sáng tạo của con người.