Laika và hành trình 20 năm để tạo nên Wildwood

Khi Caleb Deschanel nhận lời làm đạo diễn hình ảnh cho Wildwood, ông đã có trong tay nhiều thập kỷ kinh nghiệm Hollywood với những cái tên như The Passion of the Christ, The Patriot hay các phân đoạn trong The Godfather và Titanic. Vậy mà dự án stop-motion đầu tiên trong sự nghiệp vẫn khiến ông choáng váng: "Khi bắt đầu, tôi nghĩ nó là một chuyện, rồi nhanh chóng nhận ra nó là chuyện khác hoàn toàn. Nó phức tạp hơn nhiều so với tôi tưởng."

Wildwood là tác phẩm mới nhất của Laika, studio đứng sau Coraline. Đây cũng là dự án tham vọng nhất mà hãng từng thực hiện, và để hiểu vì sao nó mất tới 16 năm mới hoàn thành, cần nhìn vào cách Laika âm thầm tích lũy công nghệ qua từng bộ phim.

Từ bản quyền năm 2011 đến phim trường năm 2021

CEO Travis Knight đã mua bản quyền cuốn sách cùng tên của Colin Meloy, giọng ca chính ban nhạc The Decemberists, từ năm 2011. Nhưng phải một thập kỷ sau, quá trình sản xuất mới thực sự bắt đầu.

"Tôi đã làm việc với nó dưới hình thức này hay hình thức khác suốt 16 năm. Lý do tôi kiên trì, lý do tôi phải làm bằng được bộ phim này, là vì ý nghĩa cá nhân của nó. Xét cho cùng, đó là câu chuyện về tình yêu, mất mát và đau buồn, về những điều không tưởng mà tình yêu đòi hỏi ở chúng ta."

Knight cũng là đạo diễn của phim. Câu chuyện theo chân cô bé Prue, người phải bước vào "vùng hoang dã bất khả xâm phạm" quanh Portland để tìm em trai. Khi vào rừng, cô bé lạc vào một thế giới kỳ ảo kiểu Narnia với phép thuật, động vật biết nói và các phe phái giao chiến.

Cảnh trong phim Wildwood của Laika

Để hiện thực hóa, Laika huy động gần 50 họa sĩ hoạt hình và hơn 200 con rối. Phim có những phân cảnh đầy thách thức, như trận chiến dài 12 phút với hàng chục binh lính, hay màn rượt đuổi qua Portland nhộn nhịp, nơi em trai Prue bị một đàn quạ khổng lồ cuốn đi.

Triết lý: thủ công cũ, công nghệ mới

Theo trưởng bộ phận hoạt hình Brad Schiff, tinh thần của Laika là kết hợp "kỹ thuật truyền thống với công nghệ hiện đại". Mỗi dự án, studio lại phát triển kỹ thuật mới; nếu hiệu quả, họ đẩy ý tưởng đó xa hơn ở phim kế tiếp.

Ví dụ, ở Missing Link, nhân vật chính được gắn một cơ hoành nhân tạo: khi họa sĩ xoay một con ốc sau lưng rối, cơ hoành giãn ra hoặc co lại, tạo ảo giác nhân vật đang thở. Kỹ thuật này giờ đã thành tiêu chuẩn cho rối trong các phim của Laika.

Với Wildwood, bước tiến chủ yếu nằm ở vật liệu. Trang phục dùng các loại vải co giãn hơn, và nhóm kỹ thuật phát triển quy trình tạo silicone mới nhẹ hơn, bền hơn.

"Chúng tôi làm vậy để cai dần foam latex — thứ có mùi khó chịu, co lại theo thời gian, và năm năm sau thì vỡ vụn. Có nhiều lợi ích khi nghĩ lại những vật liệu vốn là lựa chọn mặc định của chúng tôi từ thời King Kong."

Oliver Jones, trưởng bộ phận nhân vật và hiệu ứng thực tế, giải thích như vậy.

Quy mô lớn buộc phải chuyên nghiệp hóa

Không chỉ vật liệu, quy mô của Wildwood còn đẩy studio đến một thay đổi tưởng chừng nhàm chán: tổ chức tốt hơn. Nhà thiết kế trang phục Deb Cook cho biết từng có rối bị thất lạc, và giờ đây "đã có một hệ thống theo dõi rất tinh vi vì có quá nhiều bộ phận chuyển động và quá nhiều phim trường trong studio".

Cook cũng nhấn mạnh rằng không có một phát kiến đơn lẻ nào nổi bật trong Wildwood, mà là cả một thư viện kỹ thuật được tích lũy để đưa vào áp dụng.

Hậu trường tạo hình rối trong Wildwood

Công nghệ để phục vụ cảm xúc con người

Knight gọi trận chiến hoành tráng trong phim là "có lẽ là thứ thách kỹ thuật lớn nhất chúng tôi từng làm". Nhưng ông khẳng định mục đích cuối cùng của mọi kỹ thuật là thổi hồn nhân tính vào những con rối.

"Chúng tôi cũng có những cảnh rất tinh tế và gần gũi, những cảnh lặng lẽ không hào nhoáng, gần như không có thiết kế âm thanh hay nhạc nền. Ở đó bạn không có chỗ nào để trốn, và diễn xuất của những con rối bé nhỏ — những cụm thép, silicone và vải vô tri — bỗng sống dậy hoàn toàn nhờ bàn tay và tài nghệ của con người phía sau. Đó là những khoảnh khắc tôi tự hào nhất."

Hậu trường đoàn làm phim Wildwood

Bài học cho ngành hoạt hình và sản xuất nội dung

Câu chuyện của Laika mang nhiều gợi mở cho các studio và nhà sáng tạo nội dung, kể cả ở Việt Nam — nơi hoạt hình 3D và kỹ xảo đang phát triển mạnh nhưng hoạt hình stop-motion vẫn còn hiếm.

• Đầu tư dài hạn vào quy trình: mỗi phim là một bước đệm kỹ thuật cho phim sau, thay vì làm lại từ đầu.
• Coi trọng "hạ tầng mềm": hệ thống quản lý tài nguyên, theo dõi vật tư và quy trình nội bộ quan trọng không kém phần mềm dựng hình.
• Công nghệ phục vụ cảm xúc: tự động hóa và công cụ mới chỉ có giá trị khi giúp kể chuyện tốt hơn.

Việc Knight tận dụng đội ngũ gồm cả kỳ cựu lẫn người mới cũng đáng chú ý. Một số họa sĩ trẻ tham gia Wildwood từng lớn lên với Coraline — phim đầu tiên của Laika — và chính nó đã truyền cảm hứng để họ theo nghề.

"Tôi thực sự xúc động vì điều đó. Nó cũng khiến tôi thấy mình già khủng khiếp."

Knight hóm hỉnh kết luận.

Wildwood hiện đang chiếu tại các rạp.