Đầu tư vào cả hai "gã khổng lồ" AI: Tại sao nhà đầu tư không chọn giữa OpenAI và Anthropic?
Mặc dù OpenAI và Anthropic là đối thủ cạnh tranh gay gắt, khoảng 90 công ty vốn mạo hiểm đã rót tiền vào cả hai. Hiện tượng đầu tư chéo này phản ánh chiến lược đa dạng hóa rủi ro trong bối cảnh thị trường AI đầy biến động và chưa xác định được người dẫn đầu.

OpenAI và Anthropic đã lâu nay cạnh tranh khốc liệt để giành giật nhân tài, khách hàng và sự chú ý của công chúng. Hai phòng thí nghiệm AI hàng đầu này thường đứng ở hai phía đối lập trong các đề xuất chính sách, và CEO của họ là những người duy nhất không nắm tay nhau trong một hội nghị thượng đỉnh kinh doanh diễn ra vào đầu năm nay. Tuy nhiên, họ có một điểm chung lớn: các nhà đầu tư.
Theo phân tích dữ liệu từ PitchBook, khoảng 90 công ty vốn mạo hiểm và các nhà quản lý tài sản đã đầu tư vào cả OpenAI và Anthropic trong vài năm qua. Dữ liệu cho thấy OpenAI chia sẻ khoảng 42% tổng số nhà đầu tư của mình với Anthropic. Khoảng một phần ba nhà đầu tư của Anthropic cũng là người ủng hộ tài chính cho OpenAI, bao gồm các công ty lớn như Sequoia Capital, Greylock, Founders Fund, Redpoint Ventures, Emerson Collective và Sound Ventures.
Chỉ tuần trước, Anthropic đã công bố một vòng gọi vốn nêu tên 31 nhà đầu tư, và theo dữ liệu của PitchBook cũng như báo cáo của WIRED, ít nhất 13 trong số đó đang nắm giữ cổ phần tại OpenAI. Con số về các nhà đầu tư chung có thể còn được thấp hơn thực tế, bởi việc thu thập thông tin về các khoản đầu tư tư nhân luôn đầy thách thức.
Mức độ trùng lặp này thực sự đáng ngạc nhiên đối với hai đối thủ cạnh tranh mạnh mẽ, cả hai đều bắt đầu gọi vốn trong khoảng thời gian vài năm gần nhau. Ba chuyên gia nghiên cứu về ngành vốn mạo hiểm đã mô tả sự trùng lặp này là bất thường, thậm chí là chưa từng có tiền lệ. Hiện tượng này phản ánh sự tiến hóa gần đây của ngành vốn mạo hiểm, sự trỗi dậy của hai công ty phi thường đã huy động được những khoản tiền khổng lồ chưa từng nghe thấy, và sự cạnh tranh rộng mở giữa họ và những người khác trong lĩnh vực AI.
"Cấu trúc sở hữu mà bạn đang thấy ngay bây giờ là một cái nhìn thực sự sâu sắc về cách các nhà đầu tư tinh tế nhìn nhận thị trường này, và câu trả lời dường như là rất ít người tin rằng đây sẽ là một thị trường 'người thắng lấy tất cả', hoặc nếu có, ai sẽ là người chơi thống trị," ông Tom Nicholas, giáo sư tại Harvard Business School và tác giả của cuốn sách VC: An American History, nhận định.
Sự giao thoa của các nhà đầu tư cũng đáng chú ý khi cả Anthropic và OpenAI đều hướng tới việc ra mắt công chúng (IPO) trong năm nay. IPO thường là cơ hội để các nhà đầu tư thực hiện lợi nhuận từ quyền sở hữu trong một startup. Tuy nhiên, năm ngoái, chỉ có hai phần ba số IPO thu hút sự tăng trưởng giá trị đáng kể. Bằng cách đặt cược vào cả OpenAI và Anthropic, các nhà đầu tư có thể đang nhân đôi cơ hội thành công của mình.
"Thay vì nhìn nhận các công ty này là những công nghệ chồng chéo lên nhau, những gì các nhà đầu tư lớn đang làm là bảo vệ khả năng tạo ra lợi nhuận của họ," ông Kyle Stanford, giám đốc nghiên cứu vốn mạo hiểm tại PitchBook, cho biết.
Về mặt lịch sử, các công ty vốn mạo hiểm thường tập trung cược tiền vào một công ty trong một lĩnh vực cạnh tranh để tránh xung đột lợi ích. Các công ty đôi khi chia sẻ thông tin độc quyền với các nhà đầu tư hoặc dựa vào họ để nhận lời khuyên và quản trị, và việc nắm giữ cổ phần ở các đối thủ mời gọi những cuộc trò chuyện khó xử.
Tuy nhiên, ngành vốn mạo hiểm đã phát triển khi các quỹ ngày càng lớn hơn. Các công ty đang đầu tư vào số lượng startup nhiều hơn, và các công ty này vẫn giữ tư nhân lâu hơn và huy động nhiều tiền hơn bao giờ hết. Cả OpenAI và Anthropic đều đã huy động hơn 100 tỷ USD với định giá hướng tới 1.000 tỷ USD.
Do đó, trong thập kỷ qua, ranh giới giữa các loại hình công ty đầu tư khác nhau đã ngày càng bị xóa nhòa. Khoảng 30 nhà đầu tư chung của Anthropic và OpenAI trong dữ liệu của PitchBook được xác định là các quỹ phòng hộ, công ty vốn tư nhân hoặc các nhà quản lý tài sản thường xuyên phân tán cược tiền. Phần còn lại là các công ty thiên thần hoặc vốn mạo truyền thống hiện đang theo đuổi cùng một chiến lược.
"Bất kỳ nhà đầu tư đơn lẻ nào sẽ chỉ sở hữu một phần rất nhỏ của một công ty, do đó xung đột không phải là mối lo ngại lớn," ông Stanford nói. Họ sẽ biết ít thông tin nội bộ hơn và có khả năng ảnh hưởng giảm đi đối với quỹ đạo của một công ty. "Các nhà đầu tư truyền thống muốn đầu tư vào cái này hoặc cái kia để làm cho một trong số đó trở thành người chiến thắng. Những công ty này đang phát triển quá lớn, nên sự chia cắt đó thực sự không còn quan trọng nữa."
Một đại diện của một nhà đầu tư lớn cho biết công ty của họ kỳ vọng các khoản đầu tư vào cả OpenAI và Anthropic đều sẽ sinh lời vì nhu cầu đối với công nghệ AI rất rộng lớn. Một người khác mô tả cổ phần của họ ở một công ty quá nhỏ để được coi là xung đột với quyền sở hữu lớn hơn ở công ty kia.
Một nhà đầu tư vốn mạo hiểm, người đã giúp các gia đình giàu có ở Mỹ đầu tư vào các quỹ bao gồm cổ phiếu của Anthropic và OpenAI, mô tả AI là công nghệ mang tính chuyển đổi sẽ thúc đẩy tăng trưởng trên tất cả các ngành công nghiệp. "Tại sao bạn lại không muốn sở hữu cả Pepsi và Coke?" ông nói. "Ở đây cũng giống như vậy."
Ít nhất một nhà đầu tư cho biết sự trùng lặp này là vô tình. Công ty Madrona Ventures đã kết thúc với việc sở hữu cổ phần ở cả hai gã khổng lồ AI sau khi một startup mà họ đầu tư bị OpenAI mua lại và một startup khác bị Anthropic thâu tóm. Những sự giao thoa vô tình này có thể trở nên phổ biến hơn khi những thay đổi nhanh chóng trong công nghệ AI thúc đẩy các startup thay đổi hướng đi thường xuyên hơn.
Một số công ty vốn mạo hiểm lớn chỉ ủng hộ một trong hai phòng thí nghiệm AI lớn, bao gồm các nhà đầu tư của OpenAI là Khosla Ventures và Thrive Capital. Trong khi đó, Menlo Ventures và General Catalyst chỉ đặt tiền sau Anthropic.
Matt Murphy, đối tác tại Menlo Ventures, nói với WIRED rằng công ty đi "tất tay" để hỗ trợ các công ty trong danh mục đầu tư và không tin vào việc hỗ trợ các đối thủ cạnh tranh trực tiếp. "Có thể có sự tinh tế ở một số thị trường, nơi hai công ty có vẻ liền kề nhưng cuối cùng lại đi theo những hướng rất khác nhau," ông nói. "Nhưng chúng tôi không xem đó là trường hợp của OpenAI và Anthropic, và chúng tôi chưa bao giờ cân nhắc đầu tư vào OpenAI vì lý do đó."
