Drone Ukraine tập kích, trung tâm dữ liệu của Yandex tại Nga bị tê liệt

Một cuộc tấn công bằng drone của Ukraine đã đánh trúng trung tâm dữ liệu của Yandex ở thị trấn Sasovo, gây hỏa hoạn và khiến một phần hạ tầng điện toán đám mây của gã khổng lồ công nghệ Nga ngừng hoạt động. Sự cố này một lần nữa cho thấy các trung tâm dữ liệu đang trở thành mục tiêu quân sự thực sự trong xung đột hiện đại.

Sự cố tại Sasovo

Theo trang trạng thái của Yandex Cloud, vùng khả dụng ru-central1-b đã rơi vào tình trạng không khả dụng. Nguyên nhân được xác định là một đám cháy bắt nguồn từ cuộc tấn công bằng drone nhắm vào trung tâm dữ liệu của Yandex tại Sasovo — thị trấn cách Moskva khoảng 300 km về phía đông nam.

"Sự cố bắt nguồn từ một đám cháy do cuộc tấn công bằng drone vào trung tâm dữ liệu của Yandex tại Sasovo, ảnh hưởng đến một phần hạ tầng Yandex Cloud. Hoạt động của trung tâm dữ liệu đã bị dừng hoàn toàn."

Yandex sau đó khuyến nghị người dùng áp dụng các "kế hoạch khôi phục dịch vụ thay thế" không được nêu cụ thể, trong đó có việc sử dụng máy chủ bare metal của chính hãng. Tuy nhiên, công ty cũng cảnh báo thẳng thắn: "sẽ không thể khôi phục dịch vụ trong tương lai gần."

Phía sau cuộc tấn công

Yandex là công ty tương đương Google của Nga, thống trị thị trường tìm kiếm, email và bản đồ nội địa, đồng thời vận hành dịch vụ điện toán đám mây riêng.

Phía Nga chưa bình luận về nguồn gốc cuộc tấn công. Tuy nhiên, báo chí Ukraine dẫn lời Tổng thống Volodymyr Zelensky cho rằng Nga đã tấn công các trung tâm dữ liệu của Ukraine và chính phủ nước này luôn đáp trả tương xứng. Theo Reuters, Yandex hiện chưa chắc chắn về khả năng khôi phục hoạt động tại cơ sở này.

Nếu buộc phải xóa sổ trung tâm dữ liệu, đây sẽ là nhà cung cấp cloud thứ hai trong năm nay mất cơ sở hạ tầng vì drone, sau khi AWS kết luận không thể khôi phục cơ sở tại Bahrain sau cuộc tập kích bằng drone của Iran.

Bài học về đa vùng khả dụng

Trong nhiều năm, giới điều hành ngành đã cảnh báo rằng trung tâm dữ liệu là hạ tầng trọng yếu, và do đó rất dễ trở thành mục tiêu trong xung đột — hoặc bị đánh trực tiếp, hoặc bị cắt kết nối với lưới điện và dịch vụ viễn thông.

Lời khuyên tiêu chuẩn của các nhà cung cấp cloud là phân tán nhiều vùng khả dụng ở các địa lý khác nhau, thậm chí dùng nhiều nhà cung cấp khác nhau để tăng khả năng chống chịu.

• Đa vùng (multi-AZ) giúp giảm thiểu thời gian ngừng hoạt động khi một cơ sở gặp sự cố
• Đa nhà cung cấp (multi-cloud) tránh phụ thuộc vào một nền tảng duy nhất
• Sao lưu ngoài địa điểm và dữ liệu bất biến giúp phục hồi nhanh hơn

Tuy nhiên, lời khuyên này kém hiệu quả hơn tại Nga. Các lệnh trừng phạt khiến doanh nghiệp Nga không thể đặt chân vào các đám mây xuyên biên giới, đồng thời quốc gia này cũng có ít nhà cung cấp cloud hơn để lựa chọn.

Ý nghĩa với Việt Nam

Với các doanh nghiệp Việt Nam đang dịch chuyển lên cloud, sự kiện này là lời nhắc nhở về rủi ro địa chính trị đối với hạ tầng số. Khác với Nga, Việt Nam có thể tiếp cận nhiều nhà cung cấp quốc tế lẫn nội địa như Viettel IDC, VNPT, FPT Smart Cloud hay CMC Cloud.

Dù vậy, việc thiết kế hệ thống theo hướng đa vùng, đa nhà cung cấp, có phương án phục hồi thảm họa rõ ràng không còn là lựa chọn xa xỉ mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc. Khi hạ tầng vật lý có thể bị tổn thương bởi cả thiên tai lẫn xung đột, khả năng phục hồi và dữ liệu dự phòng độc lập chính là tấm khiên cuối cùng cho hoạt động kinh doanh.