Drupal đã vượt xa danh tiếng của chính mình: Drupal CMS, AI và Canvas Headless

Drupal đang ở một vị thế rất khác so với hình ảnh quen thuộc trong mắt nhiều người. Tại DrupalCon Rotterdam 2026, người sáng lập Dries Buytaert trình bày báo cáo "State of Drupal" với thông điệp trung tâm: nền tảng này đã tiến xa hơn rất nhiều so với danh tiếng của nó, và thu hẹp khoảng cách đó là thách thức số một hiện nay.

Dries Buytaert trình bày tại DrupalCon Rotterdam 2026

Từ Drupal Starshot đến Drupal CMS

Hơn hai năm trước, Dries khởi động dự án Drupal Starshot với nỗ lực chứng minh cộng đồng vẫn có thể đổi mới như trước đây. Kết quả là Drupal CMS ra đời, kết hợp Site Templates, Recipes, Drupal AI, Drupal Canvas và nhiều thành phần khác để việc xây dựng website trở nên đơn giản hơn.

Song song đó, Drupal Core cũng trở thành một framework nhanh và tốt hơn cho lập trình viên. Theo Dries, hai hướng phát triển này bổ trợ lẫn nhau: Core mạnh hơn giúp xây Drupal CMS tốt hơn, còn quá trình làm Drupal CMS lại thúc đẩy những cải tiến mới cho Core.

Vấn đề nằm ở chỗ nhiều người bên ngoài cộng đồng Drupal chưa từng thấy những gì nền tảng có thể làm ngày hôm nay. Đó là lý do bài phát biểu tại Rotterdam tập trung vào việc thu hẹp khoảng cách nhận thức này, đồng thời khởi động một chương trình vận động cộng đồng.

Đa ngôn ngữ, React và Canvas Headless

Phần đầu bài phát biểu trình diễn các cải tiến về trang đa ngôn ngữ, giao diện JavaScript, Canvas Headless và Drupal AI.

Drupal vốn có năng lực đa ngôn ngữ mạnh, nhưng Drupal Canvas — trình dựng trang mới — trước đây chưa hỗ trợ các site đa ngôn ngữ. Phiên bản hiện tại không chỉ bổ sung khả năng này mà còn giúp việc thiết lập site đa ngôn ngữ trở nên dễ dàng hơn.

Với cộng đồng lập trình viên React, Drupal Canvas cho phép viết component bằng React và thiết kế trải nghiệm phát triển theo đúng công cụ, mẫu hình và quy trình mà các lập trình viên front-end đã quen thuộc, kể cả những luồng làm việc có AI hỗ trợ. Họ không cần học các khái niệm riêng của Drupal.

Bước tiến lớn hơn là Drupal Canvas Headless: lập trình viên có thể dùng Drupal để quản lý nội dung trong khi xây front-end riêng bằng Next.js, Astro, TanStack, Angular hoặc Nuxt. Biên tập viên vẫn có trải nghiệm trực quan của Canvas — dựng trang trong Drupal và xem trước chính xác giao diện sẽ hiển thị trên front-end. Nhờ đó, các nhóm không còn phải chọn giữa một front-end JavaScript hiện đại và trải nghiệm biên tập trực quan, mà có thể dùng cả hai.

Drupal trở thành "bệ phóng" cho AI

Drupal AI phát triển nhanh đến mức có thể chiếm trọn một bài keynote. Thay vào đó, nhóm phát triển ra mắt bản demo Drupal AI được cấu hình sẵn, giúp người dùng trải nghiệm trực tiếp hoặc trình diễn cho khách hàng.

Với Drupal AI hiện tại, người dùng có thể đặt câu hỏi và nhận câu trả lời dựa trên nội dung của chính website, kiểm tra nội dung theo hướng dẫn thương hiệu, dịch và phân loại nội dung, thậm chí dựng trang và component React bằng AI. Thông qua MCP, các trợ lý AI cũng có thể làm việc với nội dung Drupal từ bên ngoài.

Điều Dries tâm đắc nhất là nền tảng bên dưới: Drupal AI biến Drupal thành một AI harness, nơi tổ chức có thể kết nối mô hình AI với nội dung có cấu trúc, công cụ và quy trình, đồng thời duy trì kiểm soát qua phân quyền, rào chắn, khả năng quan sát, đo lường và quyền lựa chọn mô hình.

Trợ lý AI thao tác trên Drupal nhưng Drupal vẫn làm chủ

Một đoạn demo đáng chú ý: biên tập viên chỉ cần yêu cầu trợ lý AI gỡ xuất bản một trang, không cần biết phải bấm vào đâu hay hiểu về các phiên bản, quy trình kiểm duyệt và phân quyền của Drupal. Trợ lý chuyển ý định thành hành động, nhưng Drupal vẫn kiểm soát mọi thứ: xác minh người dùng có quyền gỡ xuất bản và áp dụng đúng quy tắc xuất bản của site.

Demo này được xây trên Tool module, một module mà Dries cho là quan trọng bậc nhất với lập trình viên Drupal. Các module Drupal vốn đã chứa hàng nghìn khả năng hữu ích — xuất bản nội dung, quản lý người dùng, xử lý media, thay đổi cấu hình. Tool module mang đến cách chuẩn để công khai các khả năng này cho trợ lý AI và phần mềm khác khám phá, sử dụng.

Trước đây, việc này đòi hỏi quá nhiều mã nguồn. Module album của chính Dries cần khoảng 1.000 dòng mã bổ sung để công khai các khả năng cho một trợ lý AI. Nhưng khi đã có công cụ, giá trị trở nên rõ ràng: quản lý hơn 10.000 bức ảnh trên site của ông nhanh và chính xác hơn nhiều, trong khi Drupal vẫn quản lý nội dung, phân quyền và quy trình bên dưới.

Cùng với Matt Glaman, ông đang phát triển thay đổi cho Tool API cho phép công khai các phương thức PHP hiện có bằng attribute. Khoảng 1.000 dòng mã tích hợp trong module album đã rút gọn còn khoảng 20 attribute. Và lợi ích không chỉ dành cho AI: cùng những công cụ đó có thể được gọi qua MCP, qua HTTP từ ứng dụng khác, hoặc dùng để sinh schema cho component JavaScript và kết nối module Drupal với các hệ thống workflow như ECA, FlowDrop hay Maestro.

Khoảng cách danh tiếng và chương trình vận động mới

Phần cuối bài phát biểu quay lại vấn đề khoảng cách danh tiếng. Tiến bộ kỹ thuật không tự động thay đổi cách con người hay các tác nhân AI nghĩ về Drupal. Dries kể rằng một tác nhân AI lập trình ông thử nghiệm hồi tháng 6 đã không hề nhắc đến Drupal CMS hay Site Templates khi đánh giá nền tảng này.

Drupal cần được nói đến nhiều hơn bên ngoài cộng đồng

Vì vậy, ông công bố Drupal Advocacy Program do Drupal Association dẫn dắt. Hệ thống tín dụng đóng góp (contribution credit) của Drupal vốn ghi nhận người đóng góp và tổ chức hỗ trợ, đồng thời ảnh hưởng đến mức độ hiển thị trên marketplace. Tuy nhiên, các đóng góp kỹ thuật và tài chính từ trước đến nay được ghi nhận tốt hơn nhiều so với hoạt động vận động.

Chương trình mới thay đổi điều đó: công việc vận động có thể nhận tín dụng đóng góp, và những hoạt động tiếp cận người ngoài cộng đồng Drupal hiện tại sẽ được tính trọng số cao hơn. Dries kêu gọi thêm các bài nói tại sự kiện bên ngoài, bài viết trên ấn phẩm rộng hơn, câu chuyện khách hàng, demo và hướng dẫn — những thứ giúp người khác thấy Drupal hôm nay làm được gì.

Ông dẫn ví dụ Blue Drop Labs: ngay hôm sau bài phát biểu, nhóm này đăng bài về xây website bằng Drupal CMS và Canvas Headless, biến công việc đã có thành câu chuyện để người khác học hỏi. Đó chính là tinh thần "nói to hơn" mà ông muốn thúc đẩy.

Thông điệp "nói to hơn" về Drupal

Drupal không cần sự cường điệu, nhưng chúng ta cần một hồ sơ công khai tốt hơn. Chúng ta cần nhiều người hơn nữa cho thấy, bằng ví dụ thực tế, Drupal ngày hôm nay có thể làm được gì.

Dries thừa nhận ông khá hồi hộp khi công bố chương trình này, bởi cộng đồng đã vật lộn với khoảng cách danh tiếng từ lâu. Nhưng phản ứng tích cực cho thấy mọi người đã sẵn sàng hành động chứ không chỉ thừa nhận vấn đề. Với các nhóm phát triển tại Việt Nam đang tìm kiếm một nền tảng quản lý nội dung mã nguồn mở có thể kết hợp front-end hiện đại và AI, đây là thời điểm đáng để nhìn lại Drupal bằng con mắt mới.