FCC chính thức khai tử mục tiêu tốc độ gigabit, tuyên bố chuẩn "quá nhanh" là bất công

Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) vừa chính thức loại bỏ mục tiêu tốc độ tải xuống 1Gbps – vốn được xem là chuẩn mực dài hạn cho hạ tầng internet Mỹ – với lý do tiêu chuẩn này không công bằng cho các công nghệ chậm hơn. Quyết định được đưa ra trong bản báo cáo phủ sóng băng rộng mới nhất, đánh dấu bước ngoặt trong chính sách viễn thông dưới thời Chủ tịch FCC Brendan Carr.

Theo đó, FCC tuyên bố mức độ triển khai băng rộng hiện tại tại Mỹ là "chấp nhận được" và không cần thiết phải đặt ra một mục tiêu tốc độ cao mang tính định hướng. Điều này gây tranh cãi lớn, bởi các mạng cáp quang đã cung cấp tốc độ gigabit trong nhiều năm qua, và việc hạ chuẩn có thể làm chậm tiến độ đầu tư hạ tầng.

Bối cảnh: Từ mục tiêu 100Mbps đến cú quay xe ngoạn mục

Vào năm 2024, FCC dưới thời chính quyền Biden đã nâng chuẩn tốc độ băng rộng lên 100Mbps tải xuống và 20Mbps tải lên, dùng làm thước đo để đánh giá việc triển khai dịch vụ có "hợp lý và kịp thời" hay không. Cùng thời điểm đó, cơ quan này cũng thiết lập một mục tiêu dài hạn là 1Gbps tải xuống và 500Mbps tải lên, được mô tả như "kim chỉ nam để đánh giá nỗ lực khuyến khích triển khai hạ tầng".

Tuy nhiên, Chủ tịch FCC hiện tại, ông Brendan Carr (thuộc đảng Cộng hòa), chưa bao giờ ủng hộ mục tiêu dài hạn này. Ông đã đề xuất loại bỏ nó từ năm ngoái và đến ngày 14/8 vừa qua, đề xuất này chính thức được thông qua trong bản báo cáo phủ sóng băng rộng mới nhất.

Lập luận "trung lập về công nghệ" gây tranh cãi

Lý do chính mà FCC đưa ra là mục tiêu gigabit không "trung lập về công nghệ" (technologically neutral), ngụ ý rằng việc đặt chuẩn quá cao sẽ tạo ra sự bất công đối với các công nghệ chậm hơn như DSL, cáp đồng hoặc internet không dây cố định.

"Việc áp đặt một con số cụ thể như 1Gbps sẽ vô tình loại bỏ các giải pháp công nghệ khác có thể đáp ứng nhu cầu người dùng ở mức độ thấp hơn nhưng vẫn hiệu quả về chi phí."

Tuy nhiên, giới phân tích chỉ ra rằng lập luận này đi ngược lại thực tế: Các mạng cáp quang đã phổ cập tốc độ gigabit tại nhiều bang của Mỹ, và việc hạ thấp mục tiêu sẽ khiến các nhà mạng không còn động lực nâng cấp hạ tầng ở vùng nông thôn, nơi vẫn đang chật vật với tốc độ dưới 25Mbps.

Tác động với người dùng và bài học cho Việt Nam

Quyết định này chỉ mang tính định hướng chính sách tại Mỹ, không trực tiếp ảnh hưởng đến thị trường Việt Nam. Thế nhưng, nó là một lời nhắc nhở quan trọng về câu chuyện quy hoạch hạ tầng số:

• Tại Việt Nam, mạng cáp quang FTTH đã phủ đến 80% hộ gia đình và gói cước 1Gbps không còn xa lạ, thậm chí nhiều nhà mạng đã triển khai 10Gbps tại các khu đô thị lớn.
• Bài học quản lý: Việc hạ chuẩn tốc độ có thể giúp doanh nghiệp giảm chi phí tuân thủ, nhưng sẽ kìm hãm sự phát triển của các dịch vụ số đòi hỏi băng thông lớn như cloud gaming, AI ứng dụng, hay video 8K.

Theo báo cáo của Bộ Thông tin và Truyền thông, tốc độ internet băng rộng cố định trung bình của Việt Nam hiện đứng top đầu khu vực Đông Nam Á. Nếu các cơ quan quản lý học theo cách tiếp cận "hạ chuẩn" của FCC, chúng ta có thể sẽ mất đi lợi thế cạnh tranh trong cuộc đua hạ tầng số toàn cầu.

Tương lai của chính sách băng rộng Mỹ

Việc FCC tuyên bố mức phủ sóng hiện tại là "chấp nhận được" đồng nghĩa với việc chính phủ Mỹ sẽ ít can thiệp hơn vào các khu vực chưa được phủ sóng. Điều này được giới đầu tư viễn thông đón nhận tích cực vì giảm bớt áp lực pháp lý, nhưng lại bị các tổ chức người tiêu dùng chỉ trích gay gắt.

Các báo cáo phủ sóng này được yêu cầu bởi Mục 706 của Đạo luật Viễn thông (Telecommunications Act), và luôn là đấu trường chính trị mỗi khi có sự thay đổi chính quyền tại Mỹ. Với quyết định mới nhất, FCC đã chính thức khép lại kỷ nguyên mục tiêu gigabit, nhường chỗ cho một cách tiếp cận "thực dụng" hơn – nhưng cái giá phải trả có thể là sự tụt hậu về hạ tầng trong dài hạn.