Google bị thẩm phán ra tối hậu thư một tuần để sửa hành vi chống cạnh tranh trên Google Play

Google vừa hứng chịu một đòn pháp lý mới trong cuộc chiến chống độc quyền kéo dài với Epic Games. Sau khi chứng kiến cách Google triển khai tính năng cho phép tải kho ứng dụng bên thứ ba ngay trong Google Play, thẩm phán liên bang James Donato đã ra phán quyết rằng công ty này đang cố tình thêm vào những "rào cản chống cạnh tranh không cần thiết" và yêu cầu phải sửa chữa trong vòng một tuần.

Đầu tuần này, Google chính thức bắt đầu cho phép một số cửa hàng ứng dụng độc lập xuất hiện và cho phép người dùng tải trực tiếp ngay trên Google Play. Động thái này được xem là bước đi lịch sử nhằm tuân thủ phán quyết của tòa án từ năm 2023, khi Google bị kết luận độc quyền bất hợp pháp trong việc phân phối ứng dụng Android. Tuy nhiên, cách Google thực hiện lại khiến thẩm phán Donato không hài lòng.

Cái gì đã xảy ra?

Theo báo cáo từ The Verge, trong phiên điều trần hôm thứ Năm, thẩm phán Donato đã xem xét quy trình mà người dùng phải trải qua để tải Aptoide Games — cửa hàng ứng dụng bên thứ ba đầu tiên được phép xuất hiện trên Google Play. Ông nhận thấy Google đã thiết kế luồng thao tác quá phức tạp, gây khó khăn không đáng có cho người dùng muốn tiếp cận các kho ứng dụng từ bên ngoài.

"Google đã thêm vào những bước gây khó khăn mang tính chống cạnh tranh rõ ràng."

Thẩm phán Donato không đưa ra chi tiết cụ thể về những "rào cản" này, nhưng nhiều chuyên gia nhận định đó có thể là các màn hình cảnh báo rùng rợn, yêu cầu xác nhận nhiều lần hoặc các bước thiết lập phức tạp khiến người dùng nản lòng. Với phán quyết mới, Google phải rà soát và loại bỏ toàn bộ các yếu tố này trong vòng bảy ngày tới.

Chiến lược "cài đặt mìn" của Google

Không khó để đoán rằng Google chưa bao giờ muốn mở cửa cho các cửa hàng ứng dụng bên thứ ba. Ở góc độ kinh doanh, Google Play là "gà đẻ trứng vàng" khi thu phí hoa hồng lên tới 15–30% cho mọi giao dịch mua trong ứng dụng. Việc cho phép các cửa hàng khác chen chân đồng nghĩa với việc dòng tiền này có thể chảy sang bên đối thủ.

Thực tế, Google đã cố gắng rất nhiều để tránh viễn cảnh này. Trước khi bị buộc phải tuân thủ, hãng này đã tìm cách dàn xếp với Epic Games để đổi lấy việc không phải mở kho ứng dụng. Khi thất bại và buộc phải "khai trương" Aptoide, Google vẫn vin vào nhiều lý do kỹ thuật để tạo ra trải nghiệm không mấy thân thiện cho người dùng.

Đối với người dùng Việt Nam, tin tức này mang ý nghĩa khá quan trọng. Android chiếm khoảng 70-80% thị phần hệ điều hành di động tại Việt Nam, và Google Play là cửa ngõ duy nhất để phần lớn người dùng tải ứng dụng. Nếu các cửa hàng bên thứ ba được hiển thị rõ ràng, người dùng có thêm lựa chọn để tiếp cận ứng dụng giá rẻ hơn hoặc các ứng dụng không qua Google duyệt, đặc biệt hữu ích cho các nhà phát triển game nội địa muốn phân phối trực tiếp mà không phải trả hoa hồng 30%.

Kế hoạch sửa chữa trong 7 ngày

Phán quyết của thẩm phán Donato có hiệu lực ngay lập tức. Google giờ đây phải trình lên tòa án bản kế hoạch sửa đổi chi tiết, trong đó nêu rõ cách họ sẽ tháo bỏ các bước gây khó khăn. Nếu không tuân thủ, Google có thể phải đối mặt với các chế tài bổ sung từ tòa án — một viễn cảnh mà "gã khổng lồ tìm kiếm" chắc chắn không mong muốn.

Trong khi đó, cuộc chiến giữa Google và Epic Games vẫn chưa có hồi kết. Dù hai bên đã đạt được thỏa thuận hợp tác toàn cầu ở một số mảng kinh doanh, nhưng về mặt pháp lý tại Mỹ, họ vẫn đứng ở hai chiến tuyến đối lập. Vụ việc này sẽ còn tiếp tục là tâm điểm chú ý của giới công nghệ trong thời gian tới, bởi nó đặt ra tiền lệ quan trọng cho cách các tập đoàn công nghệ lớn bị tòa án giám sát việc tuân thủ các phán quyết chống độc quyền.