Hàng trăm báo cáo lỗi phanh khiến hàng triệu xe GM bị điều tra liên bang

Cơ quan An toàn Giao thông Đường cao tốc Quốc gia Mỹ (NHTSA) đang mở rộng điều tra an toàn đối với hơn 1,1 triệu xe do General Motors (GM) sản xuất sau khi nhận được hàng trăm báo cáo về sự cố mất phanh. Sự cố liên quan đến hệ thống phanh điện tử (brake-by-wire) mà GM gọi là eBoost, có thể bị gãy trục (spindle fracture) trong quá trình vận hành, dẫn đến nguy cơ mất kiểm soát phanh đột ngột.

Theo hồ sơ từ NHTSA, vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến các mẫu xe điện của GM mà còn tác động đến những mẫu xe GM sản xuất cho các thương hiệu Honda và Acura. Cơ quan này đã ghi nhận 227 báo cáo sự cố trực tiếp, nhưng con số này tăng lên 745 khi cộng gộp với hàng trăm trường hợp khác do GM tự báo cáo. Đáng chú ý, đã có ít nhất 22 vụ tai nạn liên quan đến lỗi này, khiến 6 người bị thương trong 5 vụ va chạm. Rất may, chưa có trường hợp tử vong nào được ghi nhận cho đến thời điểm hiện tại.

Bản chất của lỗi hệ thống phanh eBoost

Hệ thống eBoost là một công nghệ phanh bằng dây (brake-by-wire) tiên tiến, thay thế liên kết cơ khí truyền thống giữa bàn đạp phanh và cụm phanh thủy lực bằng các tín hiệu điện tử. Điều này giúp tối ưu hóa hiệu suất phanh và tích hợp tốt hơn với các hệ thống an toàn điện tử khác. Tuy nhiên, thiết kế phức tạp này cũng tạo ra điểm yếu tiềm ẩn khi trục xoay (spindle) bên trong hệ thống có thể bị gãy do ứng suất cơ học trong quá trình sử dụng.

Về phía GM, hãng tuyên bố rằng trong trường hợp trục bị gãy, xe vẫn duy trì được một số tính năng an toàn quan trọng như chống bó cứng phanh (ABS), kiểm soát lực kéo (traction control) và kiểm soát ổn định (stability control) cho đến khi xe dừng hẳn. Tuy nhiên, sau khi xe đã dừng hoàn toàn, các hệ thống này sẽ ngừng hoạt động, khiến xe không thể di chuyển hoặc phanh tiếp được nữa.

Mâu thuẫn trong dữ liệu báo cáo

Điểm gây tranh cãi chính là sự khác biệt giữa tuyên bố của GM và các báo cáo thực tế mà NHTSA thu thập được. Cơ quan điều tra cho biết họ nhận được nhiều phản ánh mâu thuẫn trực tiếp với tuyên bố trên, khi người lái cho rằng sau khi eBoost gặp sự cố, xe mất phanh ngay lập tức chứ không phải duy trì các tính năng an toàn cho đến khi dừng hẳn.

"NHTSA's ODI cho biết rằng họ đã nhận được nhiều báo cáo mâu thuẫn với hành vi này và cáo buộc rằng sự cố eBoost đi kèm với việc mất phanh ngay lập tức, điều này rõ ràng gây ra rủi ro an toàn nghiêm trọng."

Sự khác biệt này đặt ra câu hỏi lớn về độ tin cậy của các hệ thống an toàn trong tình huống khẩn cấp, cũng như tính minh bạch trong báo cáo của nhà sản xuất ô tô.

Phạm vi ảnh hưởng và các mẫu xe liên quan

Cuộc điều tra hiện đang tập trung vào hơn 1,1 triệu phương tiện, một con số rất lớn cho thấy quy mô ảnh hưởng của sự cố này. Mặc dù danh sách cụ thể các mẫu xe chưa được công bố đầy đủ, nhưng việc bao gồm cả xe điện và các mẫu xe hợp tác với Honda và Acura cho thấy vấn đề mang tính hệ thống trong thiết kế và sản xuất linh kiện.

Đối với người dùng tại Việt Nam, những chiếc xe GM nhập khẩu tư nhân hoặc thông qua các kênh phân phối chính hãng (nếu có) đều có thể nằm trong diện ảnh hưởng nếu thuộc đúng model và đời xe được nhắc đến. Người dùng nên theo dõi các thông báo triệu hồi chính thức từ nhà sản xuất để kịp thời xử lý nếu xe nằm trong danh sách.

Diễn biến tiếp theo của cuộc điều tra

Việc NHTSA mở rộng điều tra là một bước tiến quan trọng trong quy trình giám sát an toàn xe hơi tại Mỹ. Trước đó, cơ quan này có thể đã tiến hành đánh giá sơ bộ, và việc mở rộng cho thấy có đủ bằng chứng để nghi ngờ sự tồn tại của lỗi thiết kế hoặc sản xuất nghiêm trọng. Bước tiếp theo thường là yêu cầu GM cung cấp toàn bộ dữ liệu kỹ thuật và kế hoạch khắc phục, có thể dẫn đến một đợt triệu hồi quy mô lớn.

Với số lượng báo cáo lên tới hàng trăm và ít nhất 22 vụ tai nạn, các chuyên gia an toàn cho rằng gần như chắc chắn sẽ có một đợt triệu hồi chính thức trong tương lai gần nếu GM không thể đưa ra giải pháp kỹ thuật thuyết phục. Các chủ xe nên liên hệ với đại lý hoặc trung tâm dịch vụ ủy quyền của GM để được kiểm tra và cập nhật thông tin mới nhất.