Hệ điều hành thất bại Copland của Apple chạy được trên trình duyệt

Copland, hệ điều hành dang dở mà Apple từng ấp ủ nhằm thay thế System 7, vốn nổi tiếng là cực khó chạy trên phần cứng thật và chưa từng có bản giả lập nào. Giờ đây, bản dựng cuối cùng mang mã D11E4 đã có thể khởi động ngay trên trình duyệt web, thông qua một phiên bản DingusPPC được cải tiến.

Trải nghiệm này mở ra cơ hội hiếm hoi để bất kỳ ai cũng có thể tận mắt nhìn thấy một trong những chương "đen tối" nhất của lịch sử Apple — mà không cần sở hữu bất kỳ phần cứng cổ nào.

Cách trải nghiệm và thao tác

Việc sử dụng khá đơn giản:

• Nhấp vào màn hình để "giao" bàn phím và chuột cho cỗ máy ảo.
• Nhấn phím Escape để trả quyền điều khiển lại cho trình duyệt.

Trên phần cứng thật, quá trình khởi động mất khoảng 30 giây. Với một máy tính hiện đại chạy phiên bản WebAssembly (wasm), tốc độ có thể đạt mức tương đương thời gian thực.

Nếu gặp bất kỳ đoạn mã nào kích hoạt assertion (lỗi kiểm tra nội bộ), hệ thống sẽ tự động rơi vào chế độ debugger. Khi đó, chỉ cần nhấp vào nút "Continue" để tiếp tục chạy.

Để thấy Copland "sống động", có thể thử mở các ứng dụng như GXSlidemaster hoặc Eric's Solitaire trong thư mục Applications của ổ đĩa Copland HD.

11 bản vá mở khóa Copland

Để Copland có thể khởi động, nhóm phát triển đã phải áp dụng 11 bản vá cần thiết. Những bản vá này nằm trên một nhánh riêng trong kho mã nguồn (fork) của tác giả.

Đáng chú ý, dự án DingusPPC có quy định không chấp nhận các bản vá được viết với sự hỗ trợ của AI. Vì vậy, tác giả kêu gọi cộng đồng — nếu ai quan tâm — có thể viết lại các bản sửa lỗi này dựa trên phần giải thích chi tiết trong phần commit message.

Đây là một ví dụ thú vị cho thấy sự phức tạp trong việc hồi sinh các hệ điều hành cũ, cũng như vai trò ngày càng lớn của AI trong quá trình phát triển phần mềm — kèm theo đó là những tranh luận về tiêu chuẩn đóng góp mã nguồn.

Các bản vá dành riêng cho phiên bản wasm cũng được công bố trên một nhánh riêng, giúp những ai muốn tự dựng lại bản chạy trình duyệt có thể tham khảo.

Copland là gì và vì sao nó thất bại?

Copland được thiết kế để thay thế System 7 già cỗi bằng một hệ điều hành hiện đại dựa trên vi nhân (microkernel), hứa hẹn mang lại khả năng đa nhiệm thực sự, bảo mật tốt hơn và nền tảng vững chắc cho tương lai.

Tuy nhiên, dự án liên tục gặp trục trặc, chậm tiến độ và cuối cùng bị hủy bỏ. Thay vì tiếp tục theo đuổi Copland, Apple đã quyết định mua lại hệ điều hành NeXTSTEP/OpenStep — và chính nền tảng đó về sau trở thành Mac OS X, đặt nền móng cho toàn bộ hệ sinh thái macOS ngày nay.

Việc Copland giờ đây chạy được trên trình duyệt không chỉ là một thú vui cho giới đam mê máy tính cổ, mà còn là lời nhắc nhở về một quãng thời gian đầy biến động của Apple — khi họ từng đứng trước nguy cơ tụt hậu hoàn toàn về hệ điều hành trước khi tìm ra hướng đi đúng đắn.