Hỏa hoạn tại cơ sở Starlink ở Bulgaria sau nghi vấn phá hoại tại Ba Lan

Thủ tướng Bulgaria Rumen Radev xác nhận một vụ hỏa hoạn đã xảy ra tại cơ sở hạ tầng của dịch vụ internet vệ tinh Starlink gần thủ đô Sofia vào tuần trước. Sự việc diễn ra trong bối cảnh giới chức châu Âu đang điều tra một loạt vụ phá hoại nhắm vào các trạm mặt đất của Starlink — hạ tầng được xem là then chốt đối với năng lực phòng thủ của Ukraine trong cuộc chiến với Nga.

11 trong 17 ăng-ten bị đốt có chủ đích

Theo liên minh đối lập thân phương Tây Democratic Bulgaria (DB) — đơn vị công bố thông tin này trước khi chính phủ lên tiếng — 11 trong tổng số 17 ăng-ten tại cơ sở Starlink gần Sofia đã bị đốt cháy một cách có chủ đích vào ngày 9 tháng 10. DB khẳng định các ăng-ten này được sử dụng cho hoạt động quân sự tại Ukraine.

Ông Radev cho biết sẽ không cung cấp thêm chi tiết do quá trình điều tra vẫn đang tiếp diễn. Các đảng đối lập thân phương Tây bày tỏ nghi ngờ Nga có liên quan đến vụ tấn công.

Hai nghi phạm mang hộ chiếu Đức bị bắt giữ

Truyền thông Bulgaria đưa tin hai người đàn ông 20 và 21 tuổi, đều mang hộ chiếu Đức, đã bị bắt giữ tại Bulgaria vào thứ Hai liên quan đến vụ tấn công bị nghi ngờ. Theo trang tin Faktor.bg, cả hai có nguồn gốc nhập cư và đã nhập cảnh hợp pháp vào Bulgaria từ Hy Lạp qua cửa khẩu biên giới Kulata.

Cơ quan điều tra đang xem xét liệu các nghi phạm này có thuộc một mạng lưới phá hoại lớn hơn hay không, với khả năng liên quan đến hai người đàn ông bị bắt tại Đức hồi đầu tuần vì một vụ tấn công gần đây nhắm vào cơ sở Starlink ở Ba Lan.

Nguy cơ phá hoại hạ tầng chiến lược

Bộ trưởng Nội vụ Bulgaria Ivan Demerdzhiev cho biết các biện pháp an ninh bổ sung đã được áp dụng tại những cơ sở tương tự. Ông nhấn mạnh cơ sở Starlink gần Sofia thuộc sở hữu tư nhân, và trách nhiệm bảo vệ thuộc về chủ sở hữu.

Ông Plamen Tonchev, người đứng đầu Cơ quan An ninh Quốc gia Bulgaria (DANS), khẳng định vụ hỏa hoạn là một hành động phá hoại.

"Những hành vi phá hoại như vậy không thể bị loại trừ trong tương lai," ông cảnh báo trước các nghị sĩ.

Trước đó, một vụ hỏa hoạn cũng đã xảy ra tại trạm mặt đất Starlink ở phía nam Warsaw vào ngày 23 tháng 9. Hai nghi phạm bị cáo buộc thực hiện vụ tấn công tại Ba Lan đã bị bắt vào thứ Ba tại Nürtingen, gần Stuttgart, miền tây nam nước Đức.

Bối cảnh và lo ngại an ninh mạng - vật lý

Starlink, dịch vụ internet vệ tinh của SpaceX, đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì liên lạc cho quân đội và hạ tầng dân sự của Ukraine kể từ khi xung đột nổ ra. Các trạm mặt đất của hệ thống này trở thành mục tiêu có giá trị cao đối với các hoạt động phá hoại, bởi chúng vừa mang tính biểu tượng vừa có tác động thực tế đến khả năng kết nối.

Chính phủ Ba Lan nghi ngờ cơ quan tình báo Nga đứng sau vụ tấn công. Các vụ việc liên tiếp tại Ba Lan và Bulgaria cho thấy một mô hình phá hoại có tổ chức nhắm vào hạ tầng viễn thông và vệ tinh — lĩnh vực thường được coi là kết hợp giữa an ninh vật lý và an ninh mạng.

Đối với người dùng và doanh nghiệp tại Việt Nam đang sử dụng hoặc cân nhắc các dịch vụ internet vệ tinh như Starlink, diễn biến này là lời nhắc nhở về tầm quan trọng của phương án dự phòng kết nối và đánh giá rủi ro địa chính trị khi phụ thuộc vào hạ tầng viễn thông quốc tế. Các cơ sở hạ tầng trọng yếu luôn tiềm ẩn nguy cơ trở thành mục tiêu trong xung đột địa chính trị, và việc đa dạng hóa nhà cung cấp là chiến lược phòng ngừa đáng cân nhắc.