Hoa Kỳ cấm nhập khẩu sữa, rượu và ô tô từ Canada từ ngày 29/9

Căng thẳng thương mại giữa hai nền kinh tế hàng đầu Bắc Mỹ vừa bước sang một giai đoạn mới khi Washington tuyên bố sẽ áp dụng lệnh cấm toàn diện với ba nhóm mặt hàng nhập khẩu quan trọng từ Canada từ cuối tháng 9. Động thái này được dự báo sẽ gây ra làn sóng gián đoạn nghiêm trọng trong ngành sản xuất xe hơi vốn có sự liên kết sâu rộng giữa hai quốc gia.

Chi tiết lệnh cấm

Theo thông báo chính thức, lệnh cấm sẽ chính thức có hiệu lực vào ngày 29/9. Các mặt hàng bị ảnh hưởng bao gồm:

• Sản phẩm sữa (sữa tươi, phô mai, bơ và các chế phẩm từ sữa)
• Đồ uống có cồn (chủ yếu là rượu vang và rượu mạnh, nhưng không giới hạn ở các sản phẩm này)
• Xe cơ giới và phụ tùng liên quan đến lắp ráp ô tô

Đây là lần đầu tiên Hoa Kỳ sử dụng biện pháp cấm nhập khẩu tuyệt đối (thay vì áp thuế) đối với một loạt ngành hàng của Canada trong nhiều thập kỷ trở lại đây.

Tác động đến ngành công nghiệp ô tô Bắc Mỹ

Điểm nóng nhất của quyết định này nằm ở lĩnh vực xe cơ giới. Ngành công nghiệp ô tô Bắc Mỹ vận hành theo mô hình tích hợp xuyên biên giới, nơi các linh kiện có thể qua lại biên giới Mỹ-Canada nhiều lần trước khi hoàn thiện.

Việc đứt gãy chuỗi cung ứng xuyên biên giới có thể khiến các nhà máy lắp ráp tại khu vực Ngũ Đại Hồ phải tạm ngừng hoạt động chỉ trong vòng vài tuần.

Theo các chuyên gia phân tích từ Hội đồng Chính sách Ô tô Canada, lệnh cấm này sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới các nhà máy lắp ráp tại Ontario và Michigan, nơi mà khoảng 85% lượng linh kiện phụ thuộc vào chuỗi cung ứng Bắc Mỹ.

Phản ứng từ phía Canada và doanh nghiệp

Ottawa đã ngay lập tức lên tiếng phản đối, mô tả động thái này là "vô lý" và "gây tổn hại đến lợi ích của người lao động hai nước". Bộ trưởng Thương mại Canada dự kiến sẽ có cuộc họp khẩn vào cuối tuần để thảo luận các biện pháp đáp trả. Ottawa đang xem xét các lựa chọn như áp thuế trả đũa vào nông sản Mỹ hoặc kiện lên các cơ chế giải quyết tranh chấp quốc tế.

Trong khi đó, các hiệp hội công nghiệp sữa và rượu vang tại Mỹ cũng bày tỏ lo ngại. Bởi lẽ, dù lệnh cấm này bảo vệ thị phần nội địa trong ngắn hạn, thì nó lại đẩy giá tiêu dùng tại Mỹ tăng cao hơn trong bối cảnh lạm phát đang có dấu hiệu nóng trở lại.

Bối cảnh leo thang căng thẳng

Quyết định trên xuất hiện sau một loạt các tranh chấp về thuế quan và trợ cấp năng lượng giữa hai chính phủ. Canada từng là đối tác thương mại lớn nhất của hơn 30 bang tại Mỹ, và ngược lại, Hoa Kỳ chiếm khoảng 75% tổng kim ngạch xuất khẩu của Canada.

Với giới công nghệ tại Việt Nam, diễn biến này cho thấy một bài học lớn về đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Trong bối cảnh các công ty công nghệ toàn cầu đang tìm kiếm điểm đến thay thế cho sản xuất, việc phụ thuộc quá sâu vào một thị trường hoặc một chính sách ưu đãi thương mại duy nhất sẽ tiềm ẩn rủi ro cực lớn.

Các doanh nghiệp tại Việt Nam hoạt động trong lĩnh vực gia công linh kiện điện tử và ô tô cũng cần theo dõi sát sao diễn biến này, bởi nó có thể làm thay đổi dòng chảy đầu tư và gia tăng cơ hội tiếp nhận các đơn hàng dịch chuyển khỏi Bắc Mỹ.