Hơn 15 ứng viên ký kết Hiệp ước AI, cam kết siết chặt quản lý trung tâm dữ liệu

Trong bối cảnh làn sóng lo ngại về các trung tâm dữ liệu (data center) đang dâng cao tại Mỹ, hơn 15 ứng viên chính trị từ nhiều bang đã ký vào AI Pact – một bản cam kết gồm 5 nguyên tắc nhằm quản lý chặt chẽ cả trung tâm dữ liệu lẫn trí tuệ nhân tạo. Sự kiện này cho thấy một xu hướng chính trị mới đang hình thành: không còn ai có thể phớt lờ tác động của công nghệ đến đời sống người dân và môi trường.

AI Pact – “sàn” cam kết tối thiểu cho các ứng viên

AI Pact là một nhánh của Political Integrity Project, một tổ chức chống lại ảnh hưởng của tiền bạc trong chính trị. Theo Daniel Lobo-Lewis, một trong những nhà sáng lập, 5 cam kết trong hiệp ước bao gồm: yêu cầu kiểm tra an toàn bắt buộc cho các mô hình AI, ủng hộ chính sách tạo ra “cổ tức AI” cho người lao động, và đảm bảo người tiêu dùng có thể khởi kiện khi chịu thiệt hại từ các mô hình AI.

“Đây là ‘sàn’ tối thiểu để các ứng viên có thể ký vào, đặc biệt là những người có quan hệ chặt chẽ với tổ chức công đoàn,” Lobo-Lewis giải thích.

Đáng chú ý, hiệp ước này không kêu gọi một lệnh cấm hoàn toàn đối với trung tâm dữ liệu, mà thay vào đó ủng hộ việc bãi bỏ các ưu đãi thuế, các thỏa thuận ngầm và hạn chế tiêu thụ năng lượng quá mức. Đây được xem là một lập trường cân bằng – vừa thể hiện sự thận trọng, vừa không khước từ những lợi ích việc làm và hạ tầng mà trung tâm dữ liệu có thể mang lại.

Sự thay đổi trong quan điểm chính trị

Trước đây, các trung tâm dữ liệu thường được xem là “gà đẻ trứng vàng” cho kinh tế địa phương. Nhưng giờ đây, câu chuyện đã khác. Nhiều thống đốc từ cả hai đảng, như Josh Shapiro (Dân chủ, Pennsylvania) và Greg Abbott (Cộng hòa, Texas), từng ủng hộ nhiệt tình, nay đã phải có những động thái siết chặt quản lý. Thậm chí, Abbott đã ban hành lệnh tạm hoãn xây dựng các trung tâm dữ liệu mới tại Texas trong tháng này.

Dan Osborn, ứng viên độc lập tranh ghế Thượng viện tại Nebraska, là một trong những người ký hiệp ước. Là một cựu chiến binh hải quân và lãnh đạo công đoàn, ông cho biết chính những cử tri nông dân lo sợ mất đất canh tác đã thúc đẩy ông hành động.

“Chúng ta cần làm đúng đắn việc này. Hiện tại, việc kêu gọi một thời gian dừng lại để xem xét không phải là điều tồi tệ,” Osborn nói, đồng thời nhấn mạnh rằng Quốc hội Mỹ cần phải can thiệp để điều chỉnh ngành công nghiệp này.

Trung tâm dữ liệu và mối lo về AI – hai vấn đề song hành

Sự xuất hiện của AI Pact phản ánh một nhận thức ngày càng rõ ràng: trung tâm dữ liệu không chỉ là vấn đề hạ tầng hay năng lượng, mà còn là nền tảng của một ngành AI đang phát triển như “không có luật lệ”. Thống đốc Texas, Greg Abbott, mới đây đã có phát biểu cứng rắn rằng các trung tâm dữ liệu đã “tự đào mồ chôn mình” tại bang này.

Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump vẫn bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ với việc xây dựng trung tâm dữ liệu: “Nếu tôi là thị trưởng hay thống đốc và có cơ hội đưa một nhà máy AI hay trung tâm dữ liệu lớn về, tôi chắc chắn sẽ làm”. Chính quyền của ông cũng từng hai lần khuyến khích các công ty AI, thống đốc và công ty điện lực ký vào một cam kết tự nguyện bảo vệ người tiêu dùng khỏi việc tăng giá điện.

Tuy nhiên, Lobo-Lewis tỏ ra hoài nghi trước những nỗ lực từ chính quyền hiện tại:

“Tôi không thể tưởng tượng chính quyền Trump thực sự muốn có các cuộc kiểm tra an toàn bắt buộc đối với các mô hình AI, hay muốn bãi bỏ các ưu đãi thuế cho xây dựng trung tâm dữ liệu trên toàn quốc.”

Tiếng nói từ các bang đang “nóng” vì trung tâm dữ liệu

Gina Hinojosa, ứng viên Dân chủ tranh chức thống đốc Texas và là người ký AI Pact, đã chỉ trích mạnh mẽ lệnh tạm hoãn của Abbott. Bà cho rằng đó chỉ là biện pháp nửa vời:

“Các trung tâm dữ liệu đang hỗ trợ một ngành AI không có quy tắc. Nó đe dọa việc làm, sức khỏe, sự an toàn và hạnh phúc của chúng ta. AI có thể là công cụ hữu ích, nhưng nó phải được sử dụng có trách nhiệm. Hiện tại, chúng ta không có đủ các rào cản để đảm bảo điều đó. Không nên thay giáo viên hay y tá bằng AI.”

Đáng chú ý, tại Texas, Tổng chưởng lý Ken Paxton – đang tranh cử Thượng viện với tư cách ứng viên Cộng hòa – cũng đề xuất khiến các trung tâm dữ liệu phải chịu trách nhiệm pháp lý nếu chatbot “làm suy yếu sự an toàn của trẻ em”.

Ai lo lắng điều gì hơn: Trung tâm dữ liệu hay AI?

Sự khác biệt giữa các mối lo này vẫn đang là chủ đề tranh luận. Một số khảo sát cho thấy các lo ngại về môi trường từ trung tâm dữ liệu vẫn vượt trội so với lo ngại về AI trong công chúng. Tuy nhiên, dư luận và giới phân tích đang tự hỏi liệu sự phản đối trung tâm dữ liệu có thực sự bắt nguồn từ mối quan tâm sâu xa hơn về AI hay không.

Đối với Dan Osborn, việc cử tri không kết nối trung tâm dữ liệu với những mặt trái của Big Tech – như vi phạm quyền riêng tư hay sự phổ biến của camera Flock – chỉ là câu chuyện do Washington “vẽ ra”:

“Họ thích giả vờ rằng tất cả chúng tôi đều ngốc nghếch,” Osborn cười ranh mãnh.

Trong kỳ bầu cử này, không chỉ là câu chuyện chính trị, AI Pact đang trở thành một “phép thử” cho thấy các nhà lãnh đạo tương lai của nước Mỹ sẽ đối mặt với cuộc cách mạng công nghệ đang diễn ra nhanh hơn cả tốc độ ban hành luật như thế nào. Với những ai đang theo dõi thị trường công nghệ, đây chính là dấu hiệu cho thấy tương lai của ngành AI và hạ tầng dữ liệu không chỉ được quyết định tại Silicon Valley mà còn ở các phòng bỏ phiếu khắp nước Mỹ.