Hơn 60% người dùng tìm đến AI để hỗ trợ sức khỏe tinh thần

Hơn 60% người dùng tìm đến AI để hỗ trợ sức khỏe tinh thần

Báo cáo Mind Health 2026 do AXA và Ipsos thực hiện mới đây đã hé lộ một thực tế đáng chú ý về xu hướng chăm sóc sức khỏe tinh thần toàn cầu. Cụ thể, hơn 6 trên 10 người tham gia khảo sát cho biết họ đã tìm đến Trí tuệ nhân tạo (AI) để giải quyết các vấn đề tâm lý của mình.

Sức khỏe tinh thần đang suy giảm

Nghiên cứu được thực hiện trên 19.000 người trưởng thành tại 18 quốc gia cho thấy tình trạng sức khỏe tinh thần của người dân tiếp tục đi xuống. Kết quả cho thấy 46% số người được hỏi cảm thấy mình đang chật vật hoặc trì trệ về mặt tâm lý. Đây là mức điểm thấp nhất được ghi nhận tại 10 trong số 16 quốc gia tham gia khảo sát kể từ đợt nghiên cứu đầu tiên vào năm 2021.

Trong bối cảnh các yếu tố gây căng thẳng tích tụ, thói quen kỹ thuật số đang đóng một vai trò quan trọng trong việc ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của mỗi cá nhân.

Patrick Cohen

Màn hình: Con dao hai lưỡi

Theo khảo sát, hai phần ba người tham gia cho rằng việc tiếp xúc với màn hình có tác động tiêu cực đến sức khỏe tinh thần của họ, dù mức độ có thể vừa phải. Thống kê cho thấy trung bình mỗi người dành hơn 5 giờ mỗi ngày để sử dụng các thiết bị màn hình (ngoài giờ làm việc và học tập). Tại Philippines và Thái Lan, con số này còn tăng lên tới 6,4 giờ mỗi ngày.

Tuy nhiên, chính công nghệ cũng đang trở thành giải pháp. Khi các rào cản như chi phí trị liệu, thiếu thời gian hoặc tâm lý e ngại khi gặp bác sĩ chuyên khoa vẫn còn tồn tại, người dùng đang chuyển hướng sang các giải pháp kỹ thuật số dễ tiếp cận hơn.

Xu hướng "chữa lành" bằng AI

Số liệu ấn tượng nhất của báo cáo là 61% người dùng tuyên bố họ đã sử dụng AI cho các vấn đề liên quan đến sức khỏe tinh thần. Xu hướng này đặc biệt phổ biến tại Trung Quốc, Philippines và Thổ Nhĩ Kỳ. AI đang trở thành một nhân tố mới trong bối cảnh chăm sóc sức khỏe tâm thần nhờ những ưu điểm:

• Miễn phí hoặc chi phí thấp.
• Phản hồi tức thì.
• Có sẵn 24/7.

Khoảng 42% người dùng cho biết họ hầu như luôn tuân theo các lời khuyên mà AI đưa ra. Tuy nhiên, chất lượng của những lời khuyên này vẫn gây ra nhiều tranh cãi.

Rủi ro tiềm ẩn và niềm tin

Mặc dù 55% người dùng bày tỏ sự hài lòng với lời khuyên từ các nền tảng AI, nhưng công nghệ này không hoàn toàn không có khuyết điểm. Báo cáo chỉ ra những rủi ro đáng lo ngại:

• Gần một phần ba người dùng (32%) đã từng cảm thấy không thoải mái với lời khuyên từ AI.
• Hơn 1 trên 4 người (28%) thừa nhận các đề xuất từ AI đã dẫn họ đến những hành vi có hại.

Dù vậy, người dùng vẫn phần nào tỉnh táo trước hạn chế của công nghệ. Chỉ có 38% người tham gia khảo sát tin tưởng các nền tảng AI hơn các chuyên gia sức khỏe tinh thần khi tìm kiếm lời khuyên.

Trách nhiệm của doanh nghiệp và giới chuyên môn

Bên cạnh khía cạnh cá nhân, báo cáo cũng nhấn mạnh tác động kinh tế của sức khỏe tinh thần. Các rối loạn như trầm cảm và lo âu gây ra thiệt hại năng suất khoảng 1.000 tỷ USD mỗi năm trên toàn cầu. Tại Pháp, các vấn đề tâm lý đã trở thành nguyên nhân hàng đầu dẫn đến nghỉ dài hạn.

Ông Patrick Cohen, Giám đốc điều hành AXA European Markets & Health, nhận định rằng việc phá bỏ định kiến về sức khỏe tinh thần là một thách thức tập thể. Ông nhấn mạnh vai trò của AI trong việc hỗ trợ sớm nhưng cũng khẳng định những công cụ này không thể thay thế các nhà trị liệu.

"Chúng tôi đang chứng kiến vai trò ngày càng tăng của trí tuệ nhân tạo trong việc hỗ trợ sớm. Tuy nhiên, những công cụ này không thể thay thế các nhà trị liệu. Một lộ trình chăm sóc có cấu trúc, hợp lý dựa trên chuyên môn y tế được công nhận và các cơ chế hỗ trợ vững chắc vẫn là yếu tố thiết yếu để giải quyết thách thức xã hội này."

Nghiên cứu cũng cho thấy 84% người được hỏi (và 88% nhóm tuổi 18-24) sẵn sàng tham gia các chương trình hỗ trợ sức khỏe tinh thần do công ty cung cấp, mở ra cơ hội lớn cho các doanh nghiệp trong việc chăm sóc nhân sự.