Khử bloatware Xiaomi 15 Ultra không cần root: Lấy lại quyền kiểm soát thiết bị

Xiaomi 15 Ultra là một chiếc smartphone mạnh mẽ, nhưng HyperOS đi kèm lại là một “mớ hỗn độn” với vô số ứng dụng rác, quảng cáo và dịch vụ theo dõi người dùng. Nếu bạn cảm thấy bức bối vì điều này và muốn làm chủ thiết bị của mình, hướng dẫn chi tiết sau đây sẽ giúp bạn loại bỏ chúng mà không cần root hay kết nối máy tính.

Bài viết này là bản dịch và biên tập lại từ một hướng dẫn toàn diện trên Codeberg, tập trung vào việc tinh chỉnh sâu các thiết lập quyền riêng tư, vô hiệu hóa quảng cáo và gỡ cài đặt bloatware thông qua các lệnh ADB ngay trên điện thoại. Đây là một quy trình dành cho người dùng có kinh nghiệm, đòi hỏi sự kiên nhẫn và hiểu biết nhất định về hệ điều hành Android.

Điện thoại Xiaomi 15 Ultra

Chuẩn bị và thiết lập ban đầu

Trước khi bắt đầu, hãy sao lưu toàn bộ dữ liệu quan trọng của bạn. Các thao tác dưới đây có thể ảnh hưởng đến dữ liệu và hoạt động của máy. Chúng tôi không chịu trách nhiệm nếu thiết bị của bạn gặp sự cố.

Cài đặt từ đầu sau khi khôi phục cài đặt gốc

Thực hiện khôi phục cài đặt gốc (Factory Reset) để có một môi trường sạch nhất. Trong quá trình thiết lập ban đầu, hãy từ chối các tùy chọn sau:

• Bật vị trí (Location): Tắt
• Vị trí khẩn cấp (Emergency location): Tắt
• Tự động cập nhật hệ thống: Tắt
• Gửi dữ liệu sử dụng và chẩn đoán: Tắt
• Chương trình trải nghiệm người dùng: Tắt
• Chế độ trẻ em: Tắt
• Kết nối liên thông (Interconnection): Tắt

Đối với các dịch vụ mở rộng của Xiaomi, hãy tắt hoặc bỏ qua: Trình duyệt, Nhận dạng người gọi, Trung tâm nội dung, Duokan, Mi Video, Tìm kiếm, và đặc biệt là Super Mi AI, Xiaomi account, Xiaomi Home, Xiaomi Hyper AI Engine. Hãy chọn điều hướng bằng nút bấm (Buttons) thay vì cử chỉ để cảm giác quen thuộc hơn.

Cập nhật firmware và khóa phiên bản Android

Hãy cập nhật lên phiên bản HyperOS mới nhất dựa trên Android 16 (ví dụ: 3.0.309.0.WOACNXM.C11). Phiên bản này có cải tiến cho ứng dụng camera. Điều quan trọng là sau khi cập nhật, hãy tắt hoàn toàn tính năng tự động cập nhật hệ thống và cập nhật qua mạng di động trong phần “Giới thiệu về máy” để “khóa” thiết bị ở Android 16, tránh xa Android 17 với nhiều telemetry và AI “rác” không mong muốn. Lưu ý, sau mỗi lần cập nhật, các quyền tùy chỉnh của bạn có thể bị đặt lại, bạn sẽ cần làm lại.

Tấn công bloatware và quảng cáo

Vô hiệu hóa quảng cáo và telemetry

Hãy vào phần Quyền riêng tư & bảo mật và tìm đến các mục sau để tắt:

• Dịch vụ quảng cáo -> Đề xuất quảng cáo được cá nhân hóa: Tắt
• Chương trình trải nghiệm người dùng: Tắt
• Dữ liệu sử dụng và chẩn đoán: Tắt

Mẹo quan trọng: Hãy dùng thanh tìm kiếm trong Cài đặt và gõ từ khóa “Ads” (Quảng cáo). Bạn sẽ tìm thấy mục Quản lý quảng cáo trong ứng dụng hệ thống (Ads in system apps) và tắt nó đi. Đây là một trong những “ổ” quảng cáo khó chịu nhất của Xiaomi.

Vô hiệu hóa tính năng “Memory Extension” giả tạo

Tính năng này thường gây ra tình trạng giật, lag. Hãy tìm và tắt nó trong Cài đặt bổ sung -> Mở rộng bộ nhớ (Memory extension) và khởi động lại máy.

Khóa chặt các ứng dụng hệ thống

Đối với các ứng dụng bloatware không thể gỡ cài đặt, hãy áp dụng phương pháp “bóp nghẹt” chúng:

• Force stop (Buộc dừng) ứng dụng.
• Xóa dữ liệu và bộ nhớ cache (Clear data/cache) chỉ khi thật sự cần thiết.
• Vào Quyền truy cập mạng (Network access) và tắt toàn bộ quyền sử dụng Dữ liệu di động, Wi-Fi và dữ liệu nền.
• Vào Cài đặt pin - Chi tiết pin -> Trình tiết kiệm pin -> Hạn chế ứng dụng chạy nền.
• Tắt Tự khởi động (Autostart).
• Xem xét và tắt tất cả các quyền mà ứng dụng yêu cầu, từ vị trí, máy ảnh, micrô cho đến danh bạ, tin nhắn hay danh sách ứng dụng đã cài đặt.
• Cuối cùng, tắt thông báo của ứng dụng đó.

Ứng dụng rác Trung Quốc

Xử lý ứng dụng Security và GetApps

• GetApps: Chỉ sử dụng ứng dụng này một lần để cập nhật Camera. Sau đó, hãy hạn chế toàn bộ quyền, không cho phép truy cập danh sách ứng dụng, lịch, và tắt mọi thông báo. Nếu có thể, hãy “gỡ cài đặt” nó để giải phóng tài nguyên.
• Security (Security hay ứng dụng khiên xanh): Tắt quyền truy cập internet và vị trí. Vô hiệu hóa các dịch vụ trực tuyến và các đề xuất được cá nhân hóa. Bài viết gợi ý bạn có thể “gỡ cài đặt” ứng dụng này vì nó gây phiền nhiễu và sẽ cố gắng tự cài đặt lại.

Tinh chỉnh Google Play Store

Để giảm thiểu theo dõi từ Google, hãy vào Cài đặt của Play Store và:

• Sử dụng vị trí thiết bị: Tắt
• Tối ưu hóa cài đặt ứng dụng: Tắt
• Tùy chọn tải xuống ứng dụng: Chọn “Hỏi mỗi lần”
• Play Protect: Tắt hoàn toàn (cả tính năng quét và cải thiện phát hiện ứng dụng độc hại). Điều này giúp bạn tự do hơn khi cài đặt ứng dụng từ bên ngoài.

Kiểm soát quyền truy cập mạng và nâng cao quyền riêng tư

Hạn chế truy cập mạng

Việc hạn chế mạng không chỉ cải thiện quyền riêng tư mà còn giảm đáng kể mức tiêu thụ pin. Sử dụng thanh tìm kiếm và gõ “network access”. Bạn sẽ thấy giao diện quản lý truy cập mạng dữ liệu và Wi-Fi cho từng ứng dụng. Hãy tắt quyền truy cập mạng cho các ứng dụng không cần thiết, đặc biệt là các ứng dụng hệ thống của Xiaomi. Trong giao diện này, hãy chọn Cài đặt mặc định cho ứng dụng mới và tắt cả dữ liệu di động lẫn Wi-Fi cho chúng.

Cảnh báo về quyền riêng tư

Kiểm tra ứng dụng với công cụ Exodus

Sử dụng ứng dụng mã nguồn mở Exodus để kiểm tra xem các ứng dụng đã cài đặt có chứa các “trình theo dõi” hay yêu cầu quá nhiều quyền không. Ứng dụng nào bị đánh dấu đỏ, hãy xem xét và hạn chế quyền của chúng hoặc thay thế bằng các lựa chọn lành mạnh hơn.

Sử dụng ADB nâng cao để khử bloatware triệt để

Đây là phần nâng cao cho phép bạn “gỡ cài đặt” (thực chất là vô hiệu hóa) các ứng dụng rác trong hệ thống mà không cần máy tính. Bạn cần chuẩn bị ba ứng dụng từ F-Droid:

• Shizuku: Công cụ cho phép chạy lệnh ADB ngay trên điện thoại thông qua Wi-Fi.
• aShell: Một ứng dụng terminal để thực thi các lệnh ADB.
• Tài khoản Xiaomi: Bắt buộc phải đăng nhập để kích hoạt tính năng gỡ lỗi không dây.

Các bước thực hiện

1. Bật USB debugging và Wireless debugging trong Developer options.
2. Khởi động Shizuku và làm theo hướng dẫn ghép nối bằng mã code trên màn hình (cần bật kiểu thông báo Android).
3. Mở aShell và dán các lệnh pm uninstall dưới đây.

Các lệnh này nhắm vào các ứng dụng và dịch vụ của Xiaomi, Google và các nhà mạng. Nó khá an toàn, nhưng hãy chắc chắn bạn hiểu mình đang làm gì. Một số ứng dụng như XiaomiAccount sẽ cần thiết nếu bạn muốn bật lại tính năng gỡ lỗi.

Danh sách lệnh ADB (một phần)

Bạn có thể sử dụng danh sách đầy đủ các lệnh trong bài viết gốc. Dưới đây là một số lệnh tiêu biểu để loại bỏ các ứng dụng rác phổ biến:

# Gỡ các ứng dụng của Xiaomi
pm uninstall -k --user 0 com.miui.analytics
pm uninstall -k --user 0 com.miui.cleaner
pm uninstall -k --user 0 com.miui.bugreport
pm uninstall -k --user 0 com.miui.player
pm uninstall -k --user 0 com.miui.videoplayer
pm uninstall -k --user 0 com.miui.cloudservice
pm uninstall -k --user 0 com.miui.micloudsync
pm uninstall -k --user 0 com.miui.msa.global
pm uninstall -k --user 0 com.miui.yellowpage
pm uninstall -k --user 0 com.xiaomi.mipicks
pm uninstall -k --user 0 com.miui.systemAdSolution
pm uninstall -k --user 0 com.miui.personalassistant
pm uninstall -k --user 0 com.miui.voiceassist
pm uninstall -k --user 0 com.miui.hybrid
pm uninstall -k --user 0 com.miui.nextpay

# Gỡ các ứng dụng của Google gần như vô dụng
pm uninstall -k --user 0 com.google.android.apps.maps
pm uninstall -k --user 0 com.google.android.apps.wellbeing
pm uninstall -k --user 0 com.google.android.youtube
pm uninstall -k --user 0 com.google.android.videos
pm uninstall -k --user 0 com.google.android.apps.docs
pm uninstall -k --user 0 com.google.android.apps.tachyon
pm uninstall -k --user 0 com.google.android.printservice.recommendation

# Gỡ các ứng dụng rác từ mạng xã hội
pm uninstall -k --user 0 com.facebook.appmanager
pm uninstall -k --user 0 com.facebook.services
pm uninstall -k --user 0 com.facebook.system
pm uninstall -k --user 0 com.linkedin.android

Hãy chạy từng lệnh một trong aShell. Nếu bạn nhận được kết quả “Success”, nghĩa là ứng dụng đã được gỡ cài đặt thành công.

Cảnh báo lừa đảo

Kết luận

Loại bỏ bloatware là một cuộc chiến không hồi kết với các nhà sản xuất, nhưng với hướng dẫn này, bạn đã có trong tay “vũ khí” để giành lại quyền kiểm soát chiếc smartphone của mình. Máy sẽ chạy nhanh hơn, ít bị theo dõi hơn và pin trâu hơn đáng kể.

Hãy nhớ rằng, không có bản cập nhật hay cách “khóa” nào là vĩnh viễn. Khi Xiaomi tung ra các bản vá bảo mật hoặc các bản cập nhật mới, chúng có thể làm mất các tinh chỉnh của bạn. Việc cần làm là kiên nhẫn và lặp lại quy trình nếu cần thiết. Chúc bạn thành công!