IBM công bố chip chạy song song lệnh Arm và Z ngay trên phần cứng

IBM vừa gây bất ngờ khi công bố kế hoạch phát triển một con chip hoàn toàn mới với các lõi xử lý có khả năng thực thi đồng thời các lệnh của kiến trúc mainframe IBM Z, kiến trúc Arm và cả LinuxONE. Đây được xem là một bước đi chiến lược nhằm phá vỡ rào cản phần mềm, giúp mainframe tiếp cận được với hơn 22 triệu nhà phát triển trong hệ sinh thái Arm toàn cầu.

Chip mới: Cầu nối giữa mainframe và thế giới cloud-native

Theo công bố từ IBM, con chip này sẽ được sản xuất trên tiến trình 2 nanomet, trang bị 11 lõi hiệu năng cao chạy ở tốc độ hơn 5.7 GHz. Điểm đặc biệt nằm ở thiết kế mỗi lõi xử lý có thể native thực thi đồng thời lệnh Arm và Z, hoặc Arm và LinuxONE, mà không cần thông qua lớp giả lập hay dịch mã nào.

Ngoài ra, chip còn được tích hợp bộ tăng tốc suy luận AI để phát hiện gian lận ngay trong giao dịch, một đơn vị xử lý dữ liệu chuyên dụng (DPU) cho tăng tốc I/O, cùng kiến trúc bộ nhớ cache lớn phục vụ các khối lượng công việc doanh nghiệp khắt khe nhất.

"Mỗi lõi xử lý có thể thực thi native các lệnh Arm và IBM Z, hoặc Arm và LinuxONE, một cách đồng thời" – IBM tuyên bố trong bài đăng chính thức.

Lý do đằng sau: Hệ sinh thái Arm đang chiếm ưu thế

Trong bài blog, bà Meredith Stowell – Phó Chủ tịch Hệ sinh thái zSystems của IBM – nhấn mạnh rằng hệ sinh thái Arm hiện có hơn 22 triệu nhà phát triển và hỗ trợ một danh mục ứng dụng đang phát triển nhanh chóng bao gồm cloud-native, AI, phân tích dữ liệu và hạ tầng doanh nghiệp.

Tuy nhiên, giới phân tích nhìn nhận đây chính là sự thừa nhận từ IBM rằng các nhà cung cấp phần mềm độc lập (ISV) đang dành phần lớn nguồn lực cho Arm, trong khi mainframe vẫn là một thị trường nhỏ. Ví dụ điển hình: công ty Rocket Software, chuyên cung cấp công cụ hiện đại hóa mainframe, cho biết chỉ có 42 khách hàng dùng mainframe IBM tại Úc – một thị trường mà họ vẫn phải ưu tiên.

Phá vỡ sự cô lập lịch sử của mainframe

Ông George Cozma, nhà phân tích tại TechInsights, nhận định mặc dù thị trường mainframe nhỏ về số lượng nhưng vẫn giữ vai trò chiến lược quan trọng. Khách hàng không dễ dàng thay thế các hệ thống này vì ứng dụng lõi, hàng thập kỷ vận hành và sức hút dữ liệu khiến việc di chuyển tốn kém và rủi ro.

Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra rằng mainframe đang ngày càng tách rời khỏi vòng xoáy phát triển phần mềm hiện đại. Con chip mới được kỳ vọng sẽ chấm dứt sự cô lập lịch sử này, mở ra khả năng chạy gần như toàn bộ các công cụ mã nguồn mở, cloud-native và AI vốn đã phổ biến trên Arm.

Kế hoạch ra mắt và gợi nhớ lịch sử

IBM cho biết chip mới sẽ xuất hiện vào năm 2028. Thời điểm này khớp với chu kỳ phát hành mainframe mới mỗi 3 năm của hãng, sau khi thế hệ z17 ra mắt vào năm 2025. Con chip này nhiều khả năng sẽ là trái tim của dòng máy z18 sắp tới.

Đáng chú ý, ông Cozma nhắc lại rằng IBM từng có tiền lệ phát triển chip đa kiến trúc: Vào giữa những năm 1990, hãng đã phát triển PowerPC 615 – một chip có thể chạy cả mã PowerPC lẫn x86, với kiến trúc được chọn khi khởi động. Tuy nhiên, con chip đó chưa bao giờ được bán công khai, dù từng được đồn đoán sẽ dành cho Apple trong thời kỳ máy Mac dùng chip clone.

Với lần này, IBM đặt cược rằng việc dung nạp hệ sinh thái Arm sẽ giúp mainframe trở nên hấp dẫn hơn không chỉ với khách hàng hiện tại mà còn với những doanh nghiệp đang cân nhắc chuyển sang nền tảng này – mang đến sự kết hợp giữa độ tin cậy "chín số chín" của mainframe với sự phong phú của phần mềm hiện đại.