KDE tròn 30 tuổi: Hành trình ba thập kỷ kiến tạo tự do cho người dùng

KDE tròn 30 tuổi: Hành trình ba thập kỷ kiến tạo tự do cho người dùng

KDE kỷ niệm 30 năm

Năm nay, KDE chính thức bước sang tuổi 30. Đây là dịp đặc biệt để nhìn lại ba thập kỷ nỗ lực không ngừng nghỉ của cộng đồng, vượt qua mọi khó khăn để mang lại quyền kiểm soát, sự riêng tư và tự do số cho người dùng trên toàn thế giới. Trong suốt chiều dài lịch sử đó, KDE đã cho ra đời hàng loạt phần mềm chất lượng cao, đóng góp to lớn vào hệ sinh thái mã nguồn mở.

Tham gia lễ kỷ niệm và thử thách "30 cho 30"

Để chào mừng cột mốc này, KDE đang kêu gọi cộng đồng cùng tham gia các sự kiện tại địa phương. Nếu khu vực của bạn chưa có sự kiện nào, bạn hoàn toàn có thể tự tổ chức một buổi gặp gỡ, bữa tối thân mật, hay một hội thảo cài đặt phần mềm (installfest). Hãy đăng ký sự kiện của bạn lên wiki của KDE để được hiển thị trên bản đồ toàn cầu.

Bên cạnh đó, cộng đồng còn đang phát động thử thách "30 for 30" (30 cho 30) nhằm hướng tới bảo vệ môi trường. Đúng như tên gọi, mọi người được khuyến khích thực hiện 30 hành động có ích cho môi trường nhân dịp sinh nhật thứ 30 của KDE. Ví dụ như cứu vớt 30 chiếc máy tính cũ khỏi bãi rác, cài đặt hệ điều hành tự do cho 30 chiếc điện thoại, hay dọn dẹp 30 hecta rừng.

Katie và Konqi làm phần mềm

Tại sao nên ủng hộ KDE?

KDE là một tổ chức phi lợi nhuận và 70% ngân sách hoạt động đến từ các khoản đóng góp của người dùng cá nhân. Việc trở thành thành viên hỗ trợ hoặc quyên góp một lần giúp KDE duy trì sự độc lập, đảm bảo phần mềm luôn bền vững và miễn phí cho các thế hệ mai sau.

Khoản đóng góp của bạn giúp KDE:

• Duy trì cơ sở hạ tầng vững chắc cho các nhà phát triển và dịch giả.
• Thuê các chuyên gia về marketing, pháp lý và kế toán.
• Chi trả chi phí đi lại để các thành viên có thể tham gia các sự kiện cộng đồng.
• Đưa phần mềm Tự do vào các cơ quan công cộng, giúp tiền thuế của người dân được sử dụng cho các giải pháp mã nguồn mở thay vì các tập đoàn công nghệ lớn.

Dòng thời gian lịch sử của KDE

Hành trình của KDE bắt đầu từ giữa những năm 90 và đã trở thành một phần không thể thiếu của thế giới Linux.

Matthias Ettrich, người sáng lập KDE

1996: KDE được công bố Matthias Ettrich thông báo sự ra đời của Kool Desktop Environment (KDE), một giao diện đồ họa cho hệ thống Unix, được xây dựng bằng Qt và C++. Tên "KDE" lúc đó là một cách chơi chữ liên quan đến môi trường đồ họa CDE phổ biến thời bấy giờ.

1998: KDE 1 ra mắt Phiên bản ổn định đầu tiên của môi trường máy tính KDE được phát hành, đi kèm với khung phát triển ứng dụng và bản xem trước bộ văn phòng.

2008: KDE 4 và Plasma KDE 4 đánh dấu bước ngoặt lớn với giao diện Plasma mới, chủ đề Oxygen và các ứng dụng đột phá như trình đọc PDF Okular hay trình quản lý tệp Dolphin.

2014: Plasma 5 và Plasma Mobile Plasma 5 ra mắt với giao diện Breeze hiện đại và chuyển đổi sang đồ họa phần cứng. Cùng năm, Plasma Mobile được công bố, mở rộng hệ sinh thái KDE sang thiết bị di động.

2021: Valve chọn KDE cho Steam Deck Valve xác nhận máy chơi game cầm tay Steam Deck sẽ sử dụng KDE Plasma làm trải nghiệm máy tính để bàn mặc định, khẳng định chất lượng và khả năng tùy biến của KDE trên nền tảng game.

2024: Plasma 6 và "MegaRelease" KDE tung ra Plasma 6 với nâng cấp lớn lên Qt 6 và chuyển sang nền tảng đồ họa Wayland hiện đại. Đây được coi là một bản phát hành "MegaRelease" với sự cập nhật đồng loạt cho Ứng dụng, Frameworks và Plasma Mobile.

2025: KDE Linux ra đời KDE đang phát triển KDE Linux, một hệ điều hành tập trung vào người dùng, tích hợp những công nghệ tốt nhất mà cộng đồng KDE có thể cung cấp.

Những sự thật thú vị về KDE

Bạn có biết rằng KDE đã giúp đưa robot lên sao Hỏa? Trong bộ phim tài liệu "Good Night Oppy" về tàu thăm dò Opportunity của NASA, một cảnh quay cho thấy kỹ sư NASA đang khắc phục sự cố cho tàu thăm dò ngay khi nó đang bay về phía sao Hỏa bằng một máy trạm chạy KDE 3.

KDE One 1997

Một sự thật đáng tự hào khác là KDE đã xây dựng động cơ HTML (KHTML) vào năm 1998-1999. Động cơ này sau đó đã trở thành nền tảng cho WebKit của Apple và Blink của Google. Điều này có nghĩa rằng hầu hết các trình duyệt web hiện đại như Safari, Chrome, Edge, Opera và Vivaldi đều sử dụng công nghệ lõi của KDE. Nếu bạn kiểm tra nhật ký truy cập của máy chủ web, bạn sẽ thấy chữ "KHTML" xuất hiện khắp nơi, và chữ "K" trong đó chính là viết tắt của KDE.