Kế hoạch tích hợp AI của Ubuntu gây tranh cãi, người dùng tìm kiếm "nút tắt"

Kế hoạch tích hợp AI của Ubuntu gây tranh cãi, người dùng tìm kiếm "nút tắt"

Canonical, công ty mẹ đứng sau hệ điều hành Linux phổ biến Ubuntu, đang có kế hoạch tích hợp các tính năng trí tuệ nhân tạo (AI) vào bản phân phối này trong tương lai gần. Tuy nhiên, động thái này đã vấp phải sự phản đối từ một bộ phận người dùng, với nhiều yêu cầu về một "phiên bản Ubuntu không bao gồm các tính năng này" hoặc một "nút tắt" (kill switch) toàn cầu để vô hiệu hóa chúng.

Hình ảnh minh họa về AI và Chatbot

Tình trạng này gợi nhớ đến làn sóng chỉ trích mà Microsoft phải đối mặt khi tích hợp Copilot vào Windows 11. Nhiều người dùng Linux lâu năm lo ngại rằng việc thêm các tính năng AI sẽ làm hệ điều hành trở nên cồng kềnh (bloatware), tiêu tốn tài nguyên và xâm phạm quyền riêng tư.

Phản hồi từ Canonical

Trước làn sóng phản đối, Jon Seager, Phó chủ tịch kỹ thuật của Canonical, đã lên tiếng đính chính. Ông xác nhận rằng Canonical không có kế hoạch cung cấp một "nút tắt AI toàn cầu", nhưng khẳng định người dùng sẽ có toàn quyền kiểm soát.

"Kế hoạch của tôi là giới thiệu các tính năng hỗ trợ AI dưới dạng 'xem trước' trên cơ sở tự nguyện (opt-in) trong phiên bản Ubuntu 26.10. Ở các bản phát hành sau đó, tôi dự định có một bước trong trình hướng dẫn thiết lập ban đầu cho phép người dùng chọn liệu họ có muốn bật các tính năng gốc của AI hay không", Seager cho biết.

Các tính năng AI sắp có mặt

Theo thông báo ban đầu, các tính năng AI mà Canonical dự định đưa vào Ubuntu sẽ tập trung vào tính năng hữu ích chứ không chỉ là những tiện ích trang trí. Đáng chú ý bao gồm:

• Công cụ hỗ trợ tiếp cận: Các tính năng chuyển đổi giọng nói thành văn bản và văn bản thành giọng nói bằng AI.
• AI tác nhân (Agentic AI): Hỗ trợ khắc phục sự cố, tự động hóa các tác vụ và giúp người dùng vận hành hệ thống mượt mà hơn.

Canonical cũng khuyến khích các kỹ sư của mình sử dụng AI nhiều hơn trong quá trình phát triển và bắt đầu đưa các tính năng này vào Ubuntu "trong suốt năm tới".

Cơ chế gỡ bỏ linh hoạt

Điểm quan trọng nhất mà Seager nhấn mạnh là cách thức triển khai các tính năng này. Tất cả các khả năng AI sẽ được chuyển giao đến hệ điều hành thông qua Snaps.

Điều này có nghĩa là chúng được phân lớp trên cùng ngăn xếp Ubuntu hiện có thay vì được tích hợp sâu vào hạt nhân (kernel) hoặc hệ thống cốt lõi. Do đó, người dùng sẽ luôn có tùy chọn gỡ cài đặt (remove) những gói Snaps này nếu không mong muốn sử dụng.

Người dùng có thể chuyển sang bản phân phối khác?

Mặc dù khả năng gỡ bỏ có thể xoa dịu một số lo ngại, nhưng những người dùng muốn tránh xa AI hoàn toàn có thể tìm đến các bản phân phối Linux khác. Nhiều bản distro dựa trên Ubuntu như Linux Mint, Pop!_OS hoặc Zorin OS có thể không nhất thiết phải theo chân Canonical trong việc triển khai các tính năng AI mới.

Artyom Zorin, CEO và nhà phát triển chính của Zorin OS, đã chia sẻ quan điểm với The Verge. Ông khẳng định bản phân phối của mình "trung lập về AI" và bất kỳ tính năng AI nào cũng phải tuân thủ các giá trị về bảo mật, tôn trọng quyền riêng tư và hiệu suất hoạt động.

"Tuy nhiên, chúng tôi sẽ xem xét việc triển khai thực tế khi có sẵn để đảm bảo chúng đáp ứng tiêu chuẩn của chúng tôi trước khi cân nhắc đưa vào Zorin OS theo mặc định", Zorin nói thêm.

Việc Canonical cân bằng giữa sự đổi mới công nghệ và triết lý "tự do kiểm soát" của cộng đồng Linux sẽ là yếu tố then chốt để quyết định sự thành công của Ubuntu trong kỷ nguyên AI.