Tác giả Lucas Sifoni chính thức tạm dừng chuỗi bài viết khám phá Elixir sau 3,5 năm, với lý do sâu xa từ sự xói mòn của văn hóa thảo luận và sáng tạo trong cộng đồng lập trình khi LLM (mô hình ngôn ngữ lớn) thay thế hầu hết quá trình viết mã. Ông nhấn mạnh giá trị bền vững của nền tảng BEAM/Erlang dành cho mọi quy mô doanh nghiệp, đồng thời bay tỏ thái độ phản đối việc 'giao khả năng tưởng tượng' cho AI.

Kết thúc hành trình khám phá Elixir: Khi AI chiếm lĩnh không gian sáng tạo lập trình

Lucas Sifoni, một kỹ sư và nhà văn công nghệ, vừa tuyên bố dừng chuỗi bài viết khám phá ngôn ngữ Elixir kéo dài 3,5 năm. Nguyên nhân không đến từ sự chán nản với bản thân ngôn ngữ này, mà từ một thực trạng đáng lo ngại: sự trỗi dậy của AI khiến các cuộc thảo luận công khai về lập trình sụp đổ, và ý tưởng sáng tạo trong cộng đồng đang dần bị máy móc hóa.

Một hành trình đáng giá

Bài viết mở đầu bằng việc tác giả nhìn lại quãng thời gian viết về Elixir — từ những thí nghiệm mô phỏng kính thiên văn, đến các thư viện hỗ trợ runtime overlays và kênh PWM như DtsBuddy và Pwmx. Hành trình này không chỉ giúp anh cân bằng giữa công việc chuyên môn và đam mê cá nhân, mà còn đưa anh đến nhiều hội nghị và kết nối với những người trở thành bạn bè thân thiết.

Tôi vẫn tin rằng BEAM là một nền tảng tuyệt vời và dù thường được quảng bá cho quy mô lớn, điều quan trọng là phải nhận ra rằng không doanh nghiệp nào quá nhỏ để không hưởng lợi từ nó.

Tác giả khẳng định BEAM — máy ảo Erlang — là một hệ thống tinh tế đến mức có thể học hỏi trong nhiều năm. Đây là lời khuyên chân thành dành cho bất kỳ lập trình viên nào muốn đào sâu vào kiến trúc hệ thống bền vững.

Khi AI làm thay đổi bản chất "viết code công khai"

Điều khiến Sifoni quyết định dừng lại không phải là thiếu chủ đề hay hết cảm hứng, mà là sự thay đổi mang tính cấu trúc trong cộng đồng:

LLM viết hầu hết mã nguồn trong các cộng đồng mà tác giả biết đến
Các cuộc thảo luận sụp đổ — ít người trao đổi ý tưởng thực chất
Open-source trở thành "một nhà phát triển độc lập tự sinh lại mọi thứ từ đầu", đánh mất tính hợp tác vốn có
Nội dung máy tạo ra tràn lan trên blog, diễn đàn, talks và cả GitHub discussions
Một số người trong cộng đồng Elixir thậm chí còn cho Claude (AI) mượn tên tuổi và hình đại diện để xử lý mọi tương tác

Tác giả không nêu tên những cá nhân này nhưng thẳng thắn bày tỏ sự "bất an sâu sắc". Anh cũng thấu hiểu rằng đây là thời kỳ chuyển đổi kỳ lạ, và việc thích nghi có thể dẫn đến những hình thái trung gian kỳ quặc.

Câu hỏi then chốt: Có nên "nuôi" AI bằng sự tưởng tượng của mình?

Sifoni đặt ra một câu hỏi hiện sinh: Khi việc triển khai một ý tưởng trong văn xuôi và mã nguồn giờ đây có thể hoàn toàn do máy đảm nhận, liệu anh có muốn tiếp tục cung cấp phần "ý tưởng và trí tưởng tượng" — dù nhỏ bé — để làm thức ăn cho "cỗ máy" này?

Câu trả lời của anh là dứt khoát: KHÔNG!

Tương lai của tác giả

Kết thúc bài viết, tác giả cho biết vẫn sẽ tiếp tục viết về các chủ đề khác, cũng như những dự án Elixir mang tính ứng dụng (non-experimental). Nhưng hành trình "khám phá công khai" một chủ đề lập trình bằng chất xám và sự sáng tạo — như cách anh từng làm — sẽ chính thức dừng lại.

Góc nhìn cho độc giả Việt Nam

Câu chuyện của Sifoni phản ánh một xu hướng toàn cầu có thể sớm lan rộng đến cộng đồng lập trình Việt Nam, nơi các khóa học và nội dung AI đang bùng nổ. Với những ai đang học Elixir hoặc Erlang/OTP — vốn là lựa chọn hiếm hoi tại Việt Nam so với các ngôn ngữ phổ biến như JavaScript hay Go — thông điệp này nhắc nhở rằng: giá trị của một lập trình viên không chỉ nằm ở code, mà ở khả năng tưởng tượng và đặt câu hỏi. Hãy dùng AI như một công cụ, nhưng đừng để nó thay thế tiếng nói sáng tạo của chính bạn.