Không ai thoát khỏi deepfake AI của người nổi tiếng

Các hình ảnh và video do AI tạo ra về người nổi tiếng đang tràn ngập mạng xã hội với hàng triệu lượt xem. Câu chuyện về bức ảnh giả mạo nữ diễn viên Mia Goth cho thấy các nền tảng lớn vẫn đang loay hoay trong việc kiểm soát làn sóng nội dung này.

Mạng xã hội tràn ngập deepfake người nổi tiếng

Nhìn lại, bài đăng trên Instagram lẽ ra phải khiến nhiều người đặt dấu hỏi. Bức ảnh được cho là chụp nữ diễn viên Mia Goth — chỉ vài ngày sau khi cô đệ đơn ly hôn với nam diễn viên kiêm đạo diễn Shia LaBeouf — trong tư thế mặc chiếc áo phông in dòng chữ đầy ẩn ý: "MY EX IS MY BIGGEST FAN" (Người yêu cũ là fan cuồng của tôi). Để tăng thêm sức nặng, bài đăng còn được gắn kèm ca khúc "Single Ladies (Put a Ring on It)" của Beyoncé.

Điều này hoàn toàn trái với tính cách của ngôi sao phim Pearl, người gần như không có mặt trên mạng xã hội. Nhưng tài khoản Instagram đăng tải nó, @miagoth_, lại có hơn một triệu người theo dõi và được gắn dấu tích xanh "đã xác minh". Chỉ trong vài ngày, bức ảnh đạt gần 500.000 lượt thích, bao gồm cả từ những đồng nghiệp trong ngành giải trí, dù trang này được ghi rõ là tài khoản fan.

Theo The Verge đưa tin, bức ảnh đó là do AI tạo ra. Người đại diện của Goth cho biết họ từng khiếu nại với Instagram về tài khoản này trước đây vì đăng "những hình ảnh AI giả mạo" về nữ diễn viên. Meta cho phép người dùng mua dấu tích xanh "đã xác minh", kể cả khi tài khoản đó không do một nhân vật nổi tiếng vận hành hay không phải trang chính thức.

"Việc tài khoản fan này đáp ứng tiêu chí để có được 'tích xanh' của Instagram là điều đáng lo ngại ở mức độ cơ bản", Christine Tripicchio, đại diện của Goth, nói với The Verge. "Hơn thế nữa, thật khó hiểu khi Instagram rõ ràng ưu tiên việc phát tán hình ảnh giả mạo, bị chỉnh sửa hơn là bảo vệ và giữ gìn hình ảnh của một nhân vật công chúng."

Khi tin giả lan nhanh hơn sự thật

Vì gắn với tin đồn ly hôn, bài đăng nhanh chóng lan sang các trang tin giải trí, và những bài viết đó lại tiếp tục đẩy bài đăng lên kết quả tìm kiếm Google. Khi tìm kiếm về nữ diễn viên và chiếc áo, người dùng nhận được phần tóm tắt do AI tạo ra khẳng định Goth đang "đưa ra lời đáp trả rõ ràng nhằm vào người yêu cũ Shia LaBeouf sau khi đệ đơn ly hôn", dẫn nguồn từ chính các blog nói trên. Một mục trong kết quả tìm kiếm Google mang tiêu đề "Mia Goth gây chú ý trên Instagram với chiếc áo phông 'Người yêu cũ là fan cuồng của tôi'" được hiển thị nổi bật, kèm liên kết đến các bài đăng mạng xã hội bàn về bức ảnh. Cuối cùng Instagram đã xóa tài khoản này vì lý do giả mạo nhân vật công chúng.

Kể từ khi các công cụ AI tạo sinh dành cho người tiêu dùng xuất hiện vài năm trước, một số ứng dụng gây chú ý — và tranh cãi — nhất đều liên quan đến người nổi tiếng. Các nhân vật bị "nhân bản số" thường không mấy hài lòng khi bị biến thành đồ chơi: Một bài hát giả giọng Drake do AI tạo ra đã bị gỡ khỏi YouTube sau các cáo buộc vi phạm bản quyền. Scarlett Johansson đã thuê đội ngũ pháp lý sau khi OpenAI phát hành giọng nói cho ChatGPT nghe giống cô mà không được sự đồng ý. Ariana Grande được cho là đã chặn một tài khoản đăng nội dung AI về cô vào năm ngoái. Taylor Swift công khai ủng hộ Kamala Harris tranh cử tổng thống năm 2024, nói rằng cô buộc phải lên tiếng sau khi Donald Trump đăng hình ảnh giả cho thấy cô ủng hộ ông.

Đã có thời điểm mọi người, kể cả những người giàu có và nổi tiếng, đang vật lộn với các chuẩn mực xung quanh công nghệ mới. Giờ đây, dòng thác nội dung AI trên mạng chỉ ngày càng lớn — và không rõ liệu có ai đang cố gắng hoặc có thể ngăn chặn nó hay không.

Nội dung nhắm vào phụ nữ thường mang tính tình dục

Nội dung AI mô tả các nhân vật nữ nổi tiếng thường mang tính tình dục lộ liễu. Một hồ sơ chỉ đăng ảnh AI về Johansson — thường phô bày bàn chân trần — còn kèm thông tin liên hệ để các công ty quảng cáo trên tài khoản, cùng liên kết đến các kênh Patreon và Telegram bán gói đăng ký. Nội dung ngoài nền tảng sử dụng tên và hình ảnh (AI) của Johansson để quảng cáo nội dung người lớn. Một tài khoản khác đăng ảnh AI chân thực về các diễn viên và nhạc sĩ như Millie Bobby Brown, Zendaya và Grande, luôn trong trạng thái hở hang hoặc tư thế gợi dục. Một số tài khoản còn có "ngách" riêng, chẳng hạn "các diễn viên Stranger Things kết hôn với nhau".

Sau khi The Verge hỏi Meta về tám tài khoản đăng nội dung deepfake người nổi tiếng, người phát ngôn Alex Dziedzan cho biết công ty đã xóa một số tài khoản. Hai trong số đó — tài khoản của Goth và Johansson — dường như đã bị gỡ.

"Chúng tôi không cho phép các tài khoản sử dụng hình ảnh của ai đó để giả mạo người đó, bất kể nội dung là thật hay do AI tạo ra", Dziedzan nói trong email.

Taylor Swift đang cầm đồ uống, rap theo bài "Burning Bridges" của Drake, kèm cả những từ ngữ tục tĩu. "I'm off a [Quaalude]/it make my body tingle", cô hát, trong bộ váy từ khoảnh khắc lịch sử tại VMAs 2009. Video rõ ràng là do AI tạo. Nó có 1,8 triệu lượt xem trên Instagram.

"Tôi không nghĩ đội PR của cô ấy sẽ thích việc cô ấy nói từ N-word đâu", một người bình luận.

Instagram tràn ngập những video như vậy, thường tuân theo những định dạng rất cụ thể một cách khó hiểu. Một clip AI Shrek làm điều tương tự như AI Swift có 3,1 triệu lượt xem. Đây là Steve Jobs, vung vẩy theo một bài Drake khác với chai sâm panh trên tay (371.000 lượt xem). Cũng có phiên bản giống hệt với Lionel Messi (2,1 triệu lượt xem) do một tài khoản khác đăng. Đây là các tay đua Formula 1 Lewis Hamilton và Max Verstappen hát nhép theo "APT" của Bruno Mars và Rosé (2,9 triệu lượt xem). Một clip khác cho thấy đám cưới của AI Swift với AI Travis Kelce tại AI Madison Square Garden.

"ai anh ấy mặc bộ tuxedo trắng", một fan sốt sắng kiểm chứng thông tin.

Cuộc chiến pháp lý ở cấp nền tảng

Trong bối cảnh chưa có luật quyền hình ảnh (right of publicity) ở cấp quốc gia, nội dung AI sử dụng hình ảnh người thật đang được xử lý ở cấp nền tảng. (Đạo luật Take It Down của Mỹ, được ký thành luật năm 2025, hình sự hóa cụ thể việc phát tán hình ảnh thân mật không có sự đồng thuận, bao gồm cả nội dung do AI tạo ra, và buộc các nền tảng xóa nó trong vòng 48 giờ.)

YouTube có tính năng phát hiện hình ảnh trùng khớp (likeness detection), có lẽ là hệ thống giám sát và gỡ bỏ deepfake mạnh mẽ nhất. Theo chương trình này, YouTube sẽ quét nền tảng để tìm các điểm khớp về hình ảnh của một người — và gần đây là cả giọng nói tương tự — và cho phép họ yêu cầu gỡ nội dung. Không phải mọi yêu cầu gỡ bỏ đều được chấp nhận; công ty cho biết họ cân nhắc lợi ích công chúng, giá trị tin tức và sự đồng thuận khi đánh giá. Chương trình ban đầu mở cho các nhân vật công chúng như người nổi tiếng, nhà sáng tạo nội dung, chính trị gia và nhà báo, nhưng nay bao phủ mọi người trưởng thành có tài khoản YouTube. Trước đây, công ty từng nói số yêu cầu gỡ bỏ nhận được tương đối ít. Các nhà sáng tạo muốn biết những gì đã được đăng về mình trên YouTube, nhưng nó thường "khá vô hại hoặc bổ trợ cho hoạt động kinh doanh tổng thể của họ", Amjad Hanif, phó chủ tịch phụ trách sản phẩm cho nhà sáng tạo, cho biết trong một cuộc họp báo hồi tháng 3.

Phát ngôn viên YouTube Jack Malon lưu ý trong email gửi The Verge rằng tính năng phát hiện hình ảnh trùng khớp của công ty được phát triển hợp tác với ngành giải trí. Malon cho biết trong nửa đầu năm 2026, YouTube đã xóa hơn 95% video bị báo cáo yêu cầu gỡ bỏ thông qua chương trình này.

deepfake người nổi tiếng trên mạng xã hội

Ảnh tĩnh được miễn yêu cầu dán nhãn AI của Meta

Nội dung do AI tạo ra trên các nền tảng của Meta thường có nhãn xác định. Một số nội dung, như video chân thực về người hoặc âm thanh giọng AI, bắt buộc phải có nhãn AI. Tuy nhiên, ảnh tĩnh được miễn yêu cầu dán nhãn — nghĩa là bức ảnh giả về Mia Goth sẽ không cần phải công bố theo quy định của Meta. Công ty cũng ra mắt nhãn "hồ sơ do AI tạo" áp dụng cho toàn bộ tài khoản khi hình đại diện không tồn tại trong thế giới thực, sau khi làn sóng "AI influencer" tràn vào nền tảng.

Nhưng có cả một ngành công nghiệp nhỏ với các tài khoản liên tục sản xuất hình ảnh AI về người thật mà thuật toán dường như ưa thích. Một số nội dung không rõ ràng là độc hại, chỉ hơi kỳ quặc: ví dụ trên Facebook có một thể loại video AI về các buổi ra mắt phim, nơi dàn diễn viên gốc (trong trang phục) bước trên thảm đỏ bên cạnh các diễn viên của phiên bản được chọn lại. Một hồ sơ quảng cáo khóa học trực tuyến 29 USD/tháng về cách kiếm tiền nhờ nội dung AI.

Nội dung AI về người nổi tiếng cũng có khả năng thực sự đánh lừa người xem, như trường hợp bức ảnh (và tài khoản) mô tả Goth. Bài đăng lan truyền cụ thể đó gợi ý rằng nữ diễn viên đang chế giễu LaBeouf — người từng bị một người yêu cũ tố cáo bạo hành và bị quay lại năm 2015 khi nói rằng anh "sẽ giết [Goth]" nếu tiếp tục tranh cãi với cô. Bức ảnh giả gây chú ý, mờ ám và đúng thời điểm — nói cách khác, hoàn hảo cho sự lan truyền trên mạng xã hội nhưng lại là mối nguy tiềm tàng cho các bên liên quan. Sự việc cho thấy những thất bại của các biện pháp an toàn và tin cậy được cho là bảo vệ khỏi kiểu nhầm lẫn này.

Trên mạng xã hội, nội dung AI hòa lẫn tự do với các bài đăng lại thông thường của ảnh thật. Và ngay cả khi một trang bị gỡ, vẫn có những trang khác tiếp tục phát tán nội dung: Một tài khoản Instagram khác — vẫn còn hoạt động — với hơn 300.000 người theo dõi đăng đều đặn hình ảnh và video về Johansson, dường như là sự pha trộn giữa ảnh thật và nội dung do AI tạo. Một trong những bài đăng phổ biến nhất của nó là hình ảnh có vẻ do AI tạo về Johansson với gần nửa triệu lượt thích. Không có công bố nào về AI, đúng theo quy định của Meta. Johansson trong bức ảnh deepfake nằm trên ghế sofa, bàn chân trần phô bày nổi bật. Rõ ràng đó không phải cô — nhưng người hâm mộ trong phần bình luận hoặc không biết, hoặc không quan tâm.