Kính thông minh Meta: Mối đe dọa mới trong môi trường công sở

Kính thông minh Meta tại nơi làm việc

Kính thông minh tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) của Meta đang tạo ra một làn sóng tranh cãi mới khi ngày càng nhiều người lao động trở thành nạn nhân của việc quay lén, quấy rối và xâm phạm quyền riêng tư ngay tại nơi làm việc. Sản phẩm này, vốn được quảng bá như một công cụ hỗ trợ cuộc sống hiện đại, đang bị lợi dụng để tạo ra những video "chơi khăm" và nội dung quấy rối trên mạng xã hội. Các chuyên gia pháp lý cảnh báo rằng luật pháp hiện hành chưa đủ khả năng bảo vệ người lao động khỏi làn sóng công nghệ giám sát mới này.

Thực trạng đáng báo động tại các cửa hàng bán lẻ

Vào tháng 8 vừa qua, Toru Hinkle, một nhân viên tại Target ở Mỹ, đã trải qua một tình huống căng thẳng khi hai người khách hàng liên tục hỏi giá một món hàng dù đã được trả lời nhiều lần. Hóa ra, họ đang đeo kính Ray-Ban Meta và quay lại toàn bộ cuộc trò chuyện để tạo nội dung cho mạng xã hội. Video ghi lại sự việc đã thu hút gần 400.000 lượt xem trên Instagram và 155.000 lượt trên TikTok trước khi bị gỡ xuống.

Nhân viên phục vụ và bán lẻ đang trở thành mục tiêu chính của những "trò đùa" kiểu này. Họ thường không có quyền từ chối hoặc yêu cầu khách hàng ngừng quay phim, vì điều đó có thể ảnh hưởng đến công việc của họ. Sự mất cân bằng quyền lực giữa khách hàng và nhân viên càng trở nên trầm trọng hơn khi công nghệ mới này được sử dụng như một công cụ quấy rối.

Nỗi lo về an ninh dữ liệu và quyền riêng tư

Người dùng đeo kính thông minh Meta

Vấn đề không chỉ dừng lại ở việc quay lén. Nhiều nhân viên như Jennifer (tên đã được thay đổi), người từng làm việc tại một cửa hàng Sprouts ở Atlanta, lo ngại về khả năng kết hợp công nghệ nhận diện khuôn mặt và thu thập dữ liệu nhạy cảm của khách hàng như tên, email, thông tin thẻ tín dụng. Khi phát hiện quản lý của mình đeo kính Meta tại nơi làm việc, Jennifer đã phải đối mặt với tình thế tiến thoái lưỡng nan: chấp nhận điều kiện làm việc mới hoặc nghỉ việc. Cô đã chọn nghỉ việc sau khi khiếu nại lên phòng nhân sự không có kết quả.

"Kính thông minh về cơ bản phá vỡ hợp đồng xã hội, cho phép thu thập dữ liệu, hình ảnh, âm thanh và cả nhận diện khuôn mặt mà không có sự đồng thuận," Jennifer chia sẻ.

Các biện pháp bảo vệ quyền riêng tư hiện tại của Meta, như đèn LED báo hiệu khi quay phim, cũng không đủ hiệu quả khi nhiều người dùng đã tìm cách vô hiệu hóa. Một số người còn che hoặc làm hỏng đèn để quay lén mà không bị phát hiện, tạo ra cảm giác bất an thường trực cho những người xung quanh.

Tác động đến người lao động trong nhiều lĩnh vực

Không chỉ nhân viên bán lẻ, các nghệ sĩ biểu diễn cũng đang phải đối mặt với tình trạng này. Nghệ sĩ hài Electra Telesford chia sẻ trải nghiệm bị một khán giả quay lại buổi diễn bằng kính Meta mà không được phép. Khi cô yêu cầu dừng lại, người này còn thách thức: "Tôi ở đây để xem bạn, còn bạn ở đây để biểu diễn cho tôi." Sự việc khiến cô phải cắt ngắn chương trình và ảnh hưởng đến tâm lý trong những buổi diễn sau đó.

Thách thức pháp lý và đề xuất giải pháp

Luật sư Woodrow Hartzog từ Đại học Boston cho rằng luật pháp Mỹ hiện nay về quyền riêng tư đã lỗi thời và không theo kịp sự phát triển của công nghệ. Các chính sách bảo vệ nhân viên tại nơi làm việc gần như hoàn toàn phụ thuộc vào quy định nội bộ của từng công ty. Một số tổ chức đã bắt đầu hành động như Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) cấm nhân viên đeo kính Meta, một số tòa án cũng hạn chế sử dụng thiết bị này.

Áp phích phản đối kính Meta tại New York

Các chuyên gia khuyến nghị các doanh nghiệp nên xây dựng chính sách rõ ràng cấm sử dụng kính thông minh tại nơi làm việc để bảo vệ cả nhân viên lẫn khách hàng.

Trong khi đó, Meta vẫn khẳng định các tính năng bảo mật được tích hợp sẵn trên sản phẩm, đồng thời cho biết đã bắt đầu chặn các hashtag liên quan đến nội dung quấy rối như "rizz", "pickup artist" và gỡ bỏ hàng nghìn nội dung vi phạm. Tuy nhiên, với việc công ty đang phát triển thế hệ kính mới có khả năng quay phim liên tục và thu thập dữ liệu mọi lúc, nguy cơ xâm phạm quyền riêng tư sẽ càng trở nên nghiêm trọng hơn trong tương lai.

Đối với người lao động Việt Nam, khi kính thông minh ngày càng phổ biến tại thị trường trong nước, việc xây dựng các quy định rõ ràng về sử dụng thiết bị ghi hình tại nơi làm việc sẽ là bài toán cấp thiết mà cả doanh nghiệp và cơ quan quản lý cần sớm giải quyết.