Lầu Năm Góc ra mắt phiên bản ChatGPT và Grok riêng cho quân đội

Bộ Quốc phòng Mỹ vừa chính thức triển khai các phiên bản tùy chỉnh của ChatGPT và Grok trên nền tảng GenAI.mil, mang đến cho hơn 3 triệu nhân sự quân đội và dân sự quyền truy cập vào các công cụ AI tạo sinh tiên tiến nhất. Động thái này đánh dấu bước tiến quan trọng trong chiến lược ứng dụng AI vào hoạt động quốc phòng, đồng thời hé lộ những thay đổi trong quan hệ hợp tác giữa Lầu Năm Góc với các công ty công nghệ lớn.

ChatGPT Mil và Grok for Government: Công cụ AI "chiến trường"

Hai phiên bản đặc biệt mang tên ChatGPT Mil (từ OpenAI) và Grok for Government (từ xAI) đã chính thức gia nhập hệ thống GenAI.mil — cổng thông tin AI trung tâm được Bộ Quốc phòng Mỹ ra mắt vào năm ngoái. Khác với các sản phẩm tiêu dùng thông thường, các phiên bản quân sự này được thiết kế riêng để đáp ứng "nhu cầu chiến trường" và được miễn trừ các hoạt động thu thập dữ liệu thường thấy trong các sản phẩm thương mại.

Theo thông báo từ Bộ Quốc phòng, GenAI.mil ban đầu chỉ có Google Gemini, nhưng hiện đã thu hút hơn 1,7 triệu người dùng trong tổng số 3 triệu nhân sự của bộ. Con số này cho thấy nhu cầu sử dụng AI tạo sinh trong công việc hành chính và tác chiến là rất lớn.

Ứng dụng thực tế và mục tiêu chiến lược

ChatGPT Mil, phát triển từ chương trình OpenAI for Government, sẽ cung cấp trải nghiệm quen thuộc với người dùng ChatGPT thương mại. Công cụ này tập trung vào các tính năng trò chuyện, xử lý tệp tin, quản lý dự án và GPT tùy chỉnh. Bộ Quốc phòng cho biết ChatGPT Mil sẽ hỗ trợ các công việc hành chính thường nhật như: lập kế hoạch hậu cần, soạn thảo chính sách và các nhiệm vụ văn phòng thông thường.

Trong khi đó, Grok for Government từ Starshield AI (thuộc SpaceX) được định vị với vai trò quân sự rõ rệt hơn:

"Starshield AI's Grok for Government sẽ mang lại cho chiến sĩ năng suất tức thời, khả năng duy trì tri thức bền vững hơn, và sự cộng tác an toàn, hiệu quả hơn."

Các ứng dụng tiềm năng của Grok bao gồm phân tích nghiên cứu thị trường cho chuyên viên mua sắm, quản lý chuỗi cung ứng cho nhân viên hậu cần, và hỗ trợ ra quyết định nhanh hơn trong nhiều bối cảnh tác chiến khác nhau.

Sự vắng mặt của Anthropic và hệ lụy địa chính trị

Điểm đáng chú ý là sự thiếu vắng của Claude — mô hình AI của Anthropic — trong danh sách các công cụ được tích hợp. Nguyên nhân xuất phát từ tranh chấp giữa Anthropic và chính quyền Trump: công ty này từ chối cho Lầu Năm Góc sử dụng AI không giới hạn, thay vào đó yêu cầu các biện pháp an toàn nhất định. Hậu quả là Anthropic bị dán nhãn "rủi ro chuỗi cung ứng" và hiện đang kháng cáo quyết định này lên tòa án.

Bên cạnh OpenAI và xAI, Lầu Năm Góc cũng đã ký thỏa thuận với nhiều gã khổng lồ công nghệ khác như Amazon Web Services, Microsoft, Nvidia và Reflection AI nhằm tăng cường năng lực AI cho quân đội.

Ý nghĩa với cộng đồng công nghệ Việt Nam

Sự kiện này cho thấy xu hướng AI quốc phòng đang phát triển mạnh mẽ trên toàn cầu. Với Việt Nam, đây là tín hiệu cho thấy các doanh nghiệp và cơ quan chính phủ cần sớm xây dựng chiến lược ứng dụng AI an toàn, có kiểm soát — vừa tận dụng được sức mạnh của công nghệ tiên tiến, vừa đảm bảo an ninh dữ liệu quốc gia. Bài học từ Anthropic cũng nhắc nhở về tầm quan trọng của việc thiết lập các tiêu chuẩn an toàn AI một cách rõ ràng và minh bạch.