LLMorphism: Khi con người bắt đầu nhìn nhận tư duy của mình giống như các Mô hình Ngôn ngữ Lớn

LLMorphism: Khi con người bắt đầu nhìn nhận tư duy của mình giống như các Mô hình Ngôn ngữ Lớn

Một bài nghiên cứu học thuật mới trên arXiv của tác giả Valerio Capraro đã giới thiệu thuật ngữ "LLMorphism" (tạm dịch: LLM hóa), mô tả một thiên kiến tâm lý mới nổi trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo. Khái niệm này chỉ việc con người ngày càng tin rằng cơ chế nhận thức của não bộ hoạt động tương tự như các Mô hình Ngôn ngữ Lớn (LLM) như GPT-4 hay Claude.

LLMorphism là gì?

LLMorphism được định nghĩa là niềm tin có định kiến cho rằng nhận thức của con người hoạt động giống như một mô hình ngôn ngữ lớn. Sự trỗi dậy của các hệ thống AI đối thoại có khả năng tạo ra văn bản tự nhiên như con người đang làm cho thiên kiến này trở nên phổ biến hơn về mặt tâm lý.

Khi các hệ thống nhân tạo sản xuất ra ngôn ngữ giống con người, mọi người thường rơi vào bẫy suy luận ngược: Nếu LLM có thể nói chuyện như con người, có lẽ con người cũng suy nghĩ giống như LLM.

Tại sao đây là một vấn đề?

Tác giả lập luận rằng suy luận này là sai lầm vì sự tương đồng ở mức độ đầu ra ngôn ngữ không hàm ý sự tương đồng trong kiến trúc nhận thức. Mặc dù câu chữ do AI tạo ra có thể nghe giống hệt con người, nhưng cách xử lý thông tin bên trong "cái đầu" của máy hoàn toàn khác biệt với não bộ sinh học của chúng ta.

LLMorphism có thể lan rộng thông qua hai cơ chế chính:

• Chuyển đổi tương đồng (Analogical transfer): Người dùng chiếu các đặc điểm của LLM lên con người.
• Sự sẵn có về ẩn dụ (Metaphorical availability): Từ vựng của LLM trở thành từ vựng nổi bật về mặt văn hóa để mô tả suy nghĩ.

Tác động đến xã hội và nhân phẩm

Bài báo phân biệt LLMorphism với các khái niệm khác như nhân hóa (anthropomorphism) hay máy móc hóa (mechanomorphism), đồng thời phác thảo những hệ quả sâu rộng của nó đối với các lĩnh vực:

• Công việc và giáo dục
• Trách nhiệm pháp lý và đạo đức
• Chăm sóc sức khỏe
• Giao tiếp và sáng tạo
• Nhân phẩm con người

Tác giả kết luận rằng các cuộc tranh luận công khai hiện nay đang bỏ lỡ một nửa của vấn đề. Vấn đề không chỉ nằm ở việc liệu chúng ta có đang gán quá nhiều "tâm trí" cho máy móc hay không, mà còn ở việc liệu chúng ta có đang bắt đầu gán quá ít "tâm trí" cho con người hay không. Việc đơn giản hóa tư duy con người theo mô hình của AI có thể dẫn đến việc hạ thấp giá trị của trải nghiệm và nhận thức con người.