Lỗ hổng firmware UEFI nghiêm trọng ảnh hưởng hàng triệu máy chủ toàn cầu

Một lỗ hổng thực thi mã nghiêm trọng vừa được công bố trong phần firmware khởi động mà hầu hết các nhà sản xuất máy chủ và trung tâm dữ liệu trên thế giới đang sử dụng. Đây là lần thứ hai trong chưa đầy một tuần giới bảo mật phải đối mặt với một sự cố công bố lỗ hổng ngoài kế hoạch.

Lỗ hổng có mã CVE-2026-97631, được đánh giá mức độ nghiêm trọng 9,5/10, nằm trong thành phần ICMP của TianoCore EDK II. Đây là bộ mã nguồn mở mà các nhà sản xuất thiết bị và nhà cung cấp dịch vụ đám mây dùng để xây dựng firmware UEFI chạy trong quá trình khởi động. Năm ngoái, đại diện Diễn đàn UEFI từng gọi EDK2 là "giải pháp triển khai tiêu biểu nhất của đặc tả UEFI".

Vì sao lỗ hổng này nguy hiểm?

Kẻ tấn công có thể lợi dụng lỗi tràn bộ đệm để thực thi mã độc chạy trước khi hệ điều hành và Secure Boot có thể kích hoạt các lớp phòng vệ. Chuỗi tin cậy bảo vệ toàn bộ mã nạp trong lúc khởi động — bao gồm cả Trusted Platform Module (TPM) — đều bị vô hiệu hóa trong kịch bản này.

Dù payload cuối cùng của CVE-2026-97631 không có khả năng tồn tại lâu dài (chỉ chạy một lần), nó lại mở ra cơ hội rộng lớn để cài đặt các payload khác chạy mỗi lần thiết bị khởi động.

"Kẻ tấn công nhắm vào một máy chủ hoặc thiết bị đầu cuối lân cận có thể dùng lỗi này để chiếm quyền điều khiển luồng thực thi tại thời điểm quá trình khởi động vẫn còn truy cập được vào các thành phần nhạy cảm như TPM. Điều này có thể bị dùng để phá mã hóa ổ đĩa trong trường hợp kẻ tấn công chỉ có quyền truy cập mạng ngắn hạn — và còn dễ hơn nữa trong tình huống trộm cắp thiết bị", ông HD Moore, người tạo ra Metasploit và hiện là giám đốc nghiên cứu tại hãng bảo mật Dragos, nhận định.

Chi tiết kỹ thuật

CVE-2026-97631 thực chất là một lỗi tràn bộ đệm đã tồn tại 16 năm trong driver PXE-Base Code (NetworkPkg/UefiPxeBcDxe). Driver này cho phép máy chủ, thiết bị lưu trữ và các thiết bị khác khởi động bằng mã tải về từ mạng cục bộ.

Trong quá trình khởi động PXE, driver duy trì một yêu cầu nhận thông điệp lỗi ICMP và sao chép từng thông điệp vào vùng đệm cố định 504 byte. Vòng lặp sao chép xử lý giới hạn sai ở cả hai handler IPv4 và IPv6: với thông điệp dài hơn 504 byte, nó vẫn tiếp tục ghi vào vùng đệm và dịch con trỏ đích theo độ dài tích lũy, dẫn đến việc ghi đè dữ liệu do kẻ tấn công kiểm soát ra ngoài phạm vi.

Kẻ tấn công có quyền truy cập mạng cục bộ ở mức thấp có thể gửi thông điệp lỗi để chèn mã vượt quá giới hạn này. Module UEFI đang chạy trên CPU sau đó bị hỏng và mã độc thực thi ở ring 0 — mức đặc quyền cao nhất của CPU.

Công bố ngoài kế hoạch

Những người phát hiện lỗ hổng — Alex Matrosov (Anthropic) và Dan Holmes (Google) — đã sắp xếp giữ bí mật đến thời điểm công bố phối hợp vào tháng 1. Tuy nhiên, hãng AMI đã đăng một pull request công khai mô tả chi tiết lỗ hổng kèm bản vá vào tháng trước. Khi bài đăng được những người phát hiện chú ý, các thành viên Dự án TianoCore mới phát hành khuyến cáo công khai.

Với mã vá đã công khai, việc tin tặc chuyên sâu tìm ra cách kích hoạt lỗ hổng và xây dựng exploit hoạt động được sẽ là chuyện dễ dàng. Thêm vào đó, việc vá lỗ hổng UEFI trên hàng triệu thiết bị đã bán ra, qua hàng nghìn nhà sản xuất và nhà cung cấp đám mây, vốn rất cồng kềnh và tốn thời gian.

Rào cản khai thác và những giới hạn

Dù nghiêm trọng, lỗ hổng này có một số điều kiện tiên quyết đáng kể:

• Kẻ tấn công phải có một mức kiểm soát nhất định đối với mạng cục bộ, giới hạn khả năng khai thác vào đối tượng nội bộ hoặc các nhóm như tác nhân nhà nước, tin tặc tống tiền đã xâm nhập được vào mạng.
• Chưa có bằng chứng nào cho thấy CVE-2026-97631 mang lại điểm xâm nhập ban đầu vào hệ thống mạng.
• Exploit cần được tinh chỉnh riêng cho từng mô hình, phiên bản và cấu hình thiết bị vì địa chỉ bộ nhớ thay đổi theo từng bản firmware.

"Không giống các lỗ hổng nổi tiếng trước đây như BootHole hay Black Lotus, lỗ hổng này có thể sửa bằng một bản vá mã cơ bản, chỉ cần triển khai cập nhật BIOS/UEFI mà không phải lo đến việc thu hồi khóa hay cập nhật chứng chỉ Secure Boot", Jesse Michael, nhà nghiên cứu cấp cao tại hãng bảo mật firmware Eclypsium, cho biết.

Lỗ hổng không ảnh hưởng đến người dùng gia đình, văn phòng nhỏ hay bất kỳ ai khởi động máy hoàn toàn từ ổ cứng. Nó chỉ áp dụng cho các tổ chức có máy khởi động từ mạng cục bộ và firmware sử dụng EDK2 với tính năng PXE (mặc định được bật).

Phản hồi từ các nhà sản xuất

Intel cho biết không có "sản phẩm thương mại nào đang trong diện hỗ trợ bảo mật" bị ảnh hưởng, và khuyến nghị khách hàng kiểm tra với nhà sản xuất hệ thống. Tuy nhiên, bộ mã tham chiếu công khai của Intel có nhắc đến EDK2, và theo TianoCore, mỗi bộ phát triển UEFI do Intel cung cấp là "một triển khai đã được kiểm chứng đầy đủ dựa trên một phiên bản cụ thể của mã nguồn EDK II".

Arm thì khẳng định CVE-2026-97631 "không áp dụng trực tiếp cho danh mục sản phẩm của Arm", dù firmware của hãng cũng sử dụng EDK2 rất nhiều. Các hãng AMD, Phoenix Technologies, AMI, Microsoft và Amazon chưa phản hồi câu hỏi khi bài báo được đăng.

Lời khuyên cho người dùng và doanh nghiệp

Với sự phổ biến của lỗ hổng, giới chuyên gia nhận định đây nhiều khả năng sẽ là một lỗi "tồn tại vĩnh viễn" trong các hệ thống đã hết hỗ trợ.

Các tổ chức sử dụng máy chủ nên:

• Kiểm tra với nhà sản xuất firmware để xác nhận có bị ảnh hưởng hay không và lấy hướng dẫn xử lý.
• Tắt tính năng khởi động qua mạng (network boot) tạm thời nếu có thể.
• Luôn bật các tính năng bảo mật như TPM và Secure Boot trong cấu hình firmware, dù các lớp phòng vệ này không chặn được mối đe dọa cụ thể này.
• Theo dõi log hệ thống để tìm dấu hiệu của các nỗ lực khai thác.

Bài viết gốc được đăng trên Ars Technica.