Luanti bị gỡ khỏi Google Play vì thông báo DMCA vô căn cứ từ AI của Tracer.AI

Ứng dụng Android của Luanti, một nền tảng sáng tạo trò chơi voxel mã nguồn mở, vừa bị Google Play gỡ xuống do một thông báo DMCA thiếu căn cứ từ Tracer.AI thay mặt Microsoft, cáo buộc vi phạm bản quyền Minecraft. Luanti khẳng định không chứa mã hoặc tài sản độc quyền nào và đã gửi đơn phản đối, nhưng vụ việc này một lần nữa phơi bày những lỗ hổng nghiêm trọng trong quy trình xử lý khiếu nại bản quyền tự động.

Đây không phải lần đầu tiên Luanti dính phải kiểu cáo buộc này. Vào năm 2023, chính công ty Tracer.AI cũng đã gửi một thông báo tương tự, khiến ứng dụng bị gỡ trong 46 ngày trước khi được khôi phục sau khi có đơn phản đối. Mới đây, một trò chơi indie tên Allumeria cũng bị ảnh hưởng bởi hành động tương tự từ phía công ty này.

Luanti là gì?

Luanti (trước đây là Minetest) là một nền tảng sáng tạo trò chơi voxel, nơi bất kỳ ai cũng có thể tạo, chia sẻ, khám phá và chơi các trò chơi theo phong cách blocky. Điểm đặc biệt là Luanti không đi kèm bất kỳ trò chơi hay tài sản đồ họa nào mặc định. Người dùng có thể duyệt qua danh mục trò chơi do cộng đồng tạo ra trên ContentDB hoặc tham gia các máy chủ nhiều người chơi.

Dự án là phi lợi nhuận, phát triển bởi một cộng đồng các cá nhân đam mê sáng tạo. Luanti là mã nguồn mở, cho phép bất kỳ ai xem mã nguồn, sửa đổi, học hỏi, phân phối lại và thậm chí bán trò chơi được tạo ra từ nó trên các nền tảng như Steam.

Một trò chơi sandbox tên Asuna được tạo trên nền tảng Luanti

Mặc dù Luanti thường được biết đến như một giải pháp thay thế mã nguồn mở cho Minecraft, nhưng nó còn có vai trò quan trọng trong giáo dục, được sử dụng rộng rãi tại nhiều trường học ở châu Âu nhờ khả năng tùy biến cao.

Thông báo DMCA gây tranh cãi

Thông báo DMCA mà Luanti nhận được từ Google cáo buộc rằng sản phẩm này "sử dụng tài sản có bản quyền trích trực tiếp từ trò chơi Minecraft (có tại www.minecraft.net) mà không được phép và cần phải được gỡ bỏ", với tham chiếu đến mã đăng ký US Reg. #TX 8-192-097 — đây là bản đăng ký bản quyền của Minecraft Java Edition 1.9.

Điều đáng chú ý là thông báo này không cung cấp bất kỳ thông tin chi tiết nào về việc tài sản nào của Minecraft bị cho là vi phạm. Sự mơ hồ này cho thấy quy trình phát hiện vi phạm tự động dựa trên AI của Tracer.AI có thể đã tạo ra những cáo buộc thiếu chính xác.

Tài sản nào bị cáo buộc vi phạm?

Về mặt kỹ thuật, Luanti là một nền tảng trò chơi, không đi kèm với bất kỳ trò chơi nào, chứ đừng nói đến tài sản đồ họa. Toàn bộ texture đi kèm với ứng dụng đều là các yếu tố chức năng cơ bản cho giao diện.

• Engine Luanti: Không chứa bất kỳ trò chơi hoặc tài sản trò chơi nào.
• Trò chơi phát triển (Development Test): Chỉ tồn tại trong kho GitHub để kiểm thử engine, không còn được đóng gói trong bản phát hành chính thức.
• Minetest Game: Trước đây được đi kèm nhưng từ tháng 12/2023 đã không còn. Toàn bộ tài sản của trò chơi này là nguyên gốc và có giấy phép rõ ràng.
• Nội dung bên thứ ba: Từ ContentDB đều được kiểm duyệt thủ công bởi tình nguyện viên, không phụ thuộc vào AI.

Giao diện danh mục trò chơi ContentDB trong Luanti

Một điểm quan trọng khác là khái niệm trò chơi sử dụng khối lập phương 3D (voxel) không phải là thứ mà bất kỳ ai có thể sở hữu. Minecraft từng lấy cảm hứng từ trò chơi Infiniminer năm 2009 với đồ họa voxel tương tự. Điều này có nghĩa là Microsoft và Mojang có quyền bảo vệ tài sản cụ thể của họ, nhưng không thể lạm dụng DMCA để độc quyền cả một thể loại trò chơi.

Tracer.AI là ai?

Tracer.AI tự giới thiệu là một "nền tảng bảo vệ thương hiệu thế hệ tiếp theo" sử dụng các tác nhân AI để tự động phát hiện và gỡ bỏ các vi phạm. Họ quảng cáo tốc độ gỡ bỏ nhanh hơn 85%, số lượng đánh giá tăng 100% hàng tháng và thời gian xem xét nhanh gấp 6 lần so với phương pháp truyền thống.

Logo của Tracer.AI, công ty cung cấp dịch vụ bảo vệ thương hiệu bằng AI

Nhưng chính sự "tự động hóa" này lại là vấn đề. Các thông báo DMCA được tạo ra bởi AI mà không có sự kiểm chứng của con người đang ngày càng gây ra những hậu quả tiêu cực cho các dự án mã nguồn mở hợp pháp.

Vấn đề mang tính hệ thống

Vụ việc của Luanti không phải là trường hợp cá biệt. Vào tháng 2 năm nay, trò chơi indie Allumeria cũng nhận được thông báo DMCA tương tự từ Tracer.AI thay mặt Microsoft, khiến trò chơi bị gỡ tạm thời khỏi Steam. Thông báo chỉ bị hủy sau khi gây ra sự phản đối rộng rãi từ cộng đồng.

Luanti đã gửi đơn phản đối vào ngày 25/3/2023 và phải đến 10/5/2023 ứng dụng mới được khôi phục — chậm hơn nhiều so với quy định 10-14 ngày làm việc của DMCA. Sự chậm trễ này đặt ra câu hỏi về trách nhiệm của Google trong việc tuân thủ quy định pháp luật khi xử lý các khiếu nại.

Lời kêu gọi hành động

Ban phát triển Luanti kêu gọi Microsoft, Mojang và Tracer.AI ngừng sử dụng công cụ AI để gửi các thông báo DMCA không chính xác và mơ hồ. Họ nhấn mạnh rằng việc phát hiện vi phạm phải được xác minh bởi con người và đi kèm với bằng chứng cụ thể.

Đồng thời, họ cũng kêu gọi Google cải thiện quy trình xác minh thông báo, cho phép người dùng phản hồi mà không cần gỡ ứng dụng trong thời gian dài, và tuân thủ đúng luật bản quyền.

“Nếu chúng tôi là một công ty nhỏ phụ thuộc vào thu nhập từ ứng dụng, điều này sẽ đặc biệt tàn khốc. Chúng tôi, giống như hầu hết các cộng đồng mã nguồn mở, thiếu nguồn lực để liên tục chống lại những thông báo DMCA vô căn cứ.”

Trong thời gian chờ đợi, người dùng có thể tải ứng dụng Luanti từ F-Droid hoặc từ trang web chính thức của dự án. Sự việc này một lần nữa cho thấy các nền tảng phân phối ứng dụng lớn và hệ thống bảo vệ bản quyền tự động đang cần những cải cách mạnh mẽ để bảo vệ các dự án mã nguồn mở và sự sáng tạo của cộng đồng.