Luật sư Ukraine lĩnh 4 năm tù vì làm lập trình viên cho băng nhóm ransomware Conti

Một cựu luật sư người Ukraine đã bị kết án 4 năm tù tại Mỹ vì tham gia phát triển mã độc cho băng nhóm ransomware Conti. Đối tượng bị bắt tại Ireland vào năm 2023 và dẫn độ sang Mỹ, nơi hắn nhận tội âm mưu lừa đảo qua mạng.

Oleksii Oleksiyovych Lytvynenko, 44 tuổi, đã nhận tội vào tháng 6 với cáo buộc âm mưu lừa đảo qua mạng liên quan đến vai trò của hắn trong Conti — băng nhóm ransomware có liên hệ với Nga, từng gây ra hơn 1.000 nạn nhân và thu về ít nhất 150 triệu USD tiền chuộc.

Từ phòng xử án đến mã độc

Lytvynenko có một con đường khá bất thường để bước vào thế giới tội phạm mạng. Người đàn ông gốc Ukraine này từng được đào tạo thành luật sư trước khi gia nhập Conti với vai trò kẻ xâm nhập và lập trình viên. Sau đó hắn sinh sống tại Cork, Ireland.

Theo thỏa thuận nhận tội, Lytvynenko hoạt động dưới biệt danh "henry" và tham gia vào một nhóm do một đồng phạm khác của Conti có tên "silver" hoặc "buza" điều hành. Hắn được tuyển vào để hỗ trợ viết mã và được giao nhiệm vụ phát triển một malware loader — phần mềm chuyên dùng để kích hoạt các đoạn mã độc khác trên máy nạn nhân.

Các công tố viên cho biết tài khoản Google của hắn cho thấy hắn cũng đã "tự học" khá nghiêm túc. Cơ quan điều tra tìm thấy sách và video về mã độc, hacking nằm chung với mã độc Conti, các ghi chú đòi tiền chuộc và dữ liệu nạn nhân bị đánh cắp. Hắn còn dùng Google và ZoomInfo để nghiên cứu mục tiêu tiềm năng.

Không chỉ viết code

Lytvynenko không chỉ giới hạn ở việc viết mã. Bằng chứng từ các tài khoản trực tuyến cho thấy hắn sở hữu dữ liệu bị đánh cắp từ 8 nạn nhân tại Mỹ và 4 nạn nhân ở nước ngoài, trong đó 8 nạn nhân người Mỹ báo cáo thiệt hại hơn 1,5 triệu USD.

Tài liệu tòa án cũng xác định nhiều giao dịch Bitcoin liên quan đến công việc Conti của hắn, bao gồm 0,4 BTC trị giá 25.042 USD mà công tố viên truy vết được từ một nạn nhân. Hắn bị buộc phải nộp lại đúng số tiền này.

Conti tuyên bố tan rã vào năm 2022 sau khi các cuộc trò chuyện nội bộ và mã nguồn bị rò rỉ, sau khi băng nhóm này công khai ủng hộ Nga trong cuộc xâm lược Ukraine.

Vẫn tiếp tục sau khi Conti tan rã

Lytvynenko dường như không xem việc Conti sụp đổ là dấu hiệu để tìm công việc khác. Khi cảnh sát Ireland (Gardaí) ập đến nhà hắn ở County Cork vào tháng 7 năm 2023, họ phát hiện laptop đang mở, Cobalt Strike đang chạy và một phiên Rocket.Chat kết nối qua Tor. Các công tố viên cho biết bằng chứng thu được từ máy tính cho thấy hắn vẫn tiếp tục tham gia vào hoạt động ransomware sau khi Conti tan rã.

Lytvynenko bị dẫn độ từ Ireland sang Mỹ vào tháng 10 năm 2025.

Bộ Tư pháp Mỹ cho biết Conti đã tấn công các tổ chức tại 47 bang của Mỹ, Quận Columbia, Puerto Rico và 31 quốc gia khác trong giai đoạn 2020–2022. Đến tháng 1 năm 2022, FBI ước tính số tiền nạn nhân của Conti phải trả đã vượt 150 triệu USD.

Giờ đây, Lytvynenko sẽ có 4 năm để suy ngẫm về một hướng sự nghiệp khác — lần này là trong tù.

Bài học cho người dùng và doanh nghiệp

Vụ việc cho thấy ransomware vẫn là mối đe dọa nghiêm trọng, ngay cả khi một băng nhóm lớn tuyên bố giải thể. Các thành viên có thể phân tán sang các nhóm mới hoặc tiếp tục hoạt động độc lập.

• Doanh nghiệp cần duy trì các biện pháp phòng vệ nhiều lớp, bao gồm sao lưu dữ liệu ngoại tuyến, cập nhật bản vá và đào tạo nhận thức cho nhân viên.
• Cá nhân nên cảnh giác với các liên kết và tệp đính kèm đáng ngờ, đồng thời sử dụng xác thực đa yếu tố cho các tài khoản quan trọng.
• Việc hợp tác quốc tế giữa các cơ quan thực thi pháp luật đóng vai trò then chốt trong việc truy bắt tội phạm mạng xuyên biên giới.