Meta nộp bằng sáng chế nhận diện khuôn mặt và tự động ghi hình người lạ — 'Kính biến thái' lại gây lo ngại

Meta vừa nộp đơn xin cấp bằng sáng chế cho một hệ thống mang tên "memory recall" (hồi tưởng trí nhớ), có khả năng nhận diện khuôn mặt, tự động ghi hình mọi người trong tầm nhìn và sau đó tạo ra một đoạn video highlight cho người dùng xem lại. Dù chỉ mới ở dạng ý tưởng, thông tin này tiếp tục làm dấy lên làn sóng tranh cãi về quyền riêng tư trong bối cảnh kính thông minh Ray-Ban của Meta đã bị gắn mác "kính biến thái" suốt thời gian qua.

Kính thông minh Ray-Ban của Meta với đèn LED báo hiệu quay phim

Vấn đề đèn LED báo hiệu và nạn quay lén

Kính Ray-Ban Stories và Ray-Ban Meta của Meta trang bị một đèn LED trắng nhấp nháy ở gọng kính, dùng để thông báo khi thiết bị đang ghi hình. Hãng từng tự hào tuyên bố đây là điểm khác biệt vượt trội so với điện thoại thông minh, vốn không có đèn báo bên ngoài tương tự. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều người dùng đã tìm mọi cách để che hoặc vô hiệu hóa đèn này nhằm quay lén người khác một cách kín đáo.

Mỗi cặp kính AI của chúng tôi đều có một đèn LED trắng gọi là capture LED, nhấp nháy để biểu thị khi nội dung đang được ghi lại vào thư viện của bạn — việc che hoặc vô hiệu hóa đèn này sẽ tự động khóa camera.

Meta đã nhiều lần phát hành bản cập nhật để xử lý tình trạng này, chẳng hạn như tự động tắt camera nếu phát hiện đèn bị che phủ. Nhưng điều đáng lo ngại hơn là thông tin rò rỉ trước đó cho thấy phiên bản tương lai của kính có thể ghi hình mà không cần đèn báo hiệu, phá vỡ hoàn toàn ý nghĩa ban đầu của tính năng bảo mật này.

Bằng sáng chế mới: Tự động nhận diện và ghi hình

Theo hồ sơ nộp lên Văn phòng Sáng chế và Nhãn hiệu Hoa Kỳ (USPTO), bằng sáng chế mới của Meta mô tả một hệ thống có khả năng quét và nhận diện người đang thực hiện các hành động cụ thể, sau đó tự động kích hoạt ghi hình mà không cần người dùng ra lệnh. Một ví dụ được đưa ra trong tài liệu là trong bữa tiệc tối, AI sẽ thông báo:

"Tôi đã tạo một đoạn video highlight về bữa tiệc tối tối nay. Bạn có muốn xem không?"

Minh họa hệ thống nhận diện và ghi hình tự động của Meta

Đáng chú ý, không có bất kỳ ví dụ nào về việc AI hỏi xin phép trước khi ghi hình — hệ thống chỉ tự động ghi khi cho rằng có sự kiện quan trọng đang xảy ra. Điều này đồng nghĩa với việc người lạ xuất hiện trong tầm nhìn của kính có thể bị ghi hình, nhận diện khuôn mặt và lưu trữ dữ liệu mà không hề hay biết hoặc đồng ý.

Bối cảnh đáng lo ngại

Mặc dù việc nộp bằng sáng chế không đồng nghĩa với việc tính năng này sẽ được triển khai, nhưng việc Meta thậm chí cân nhắc đến ý tưởng này là điều gây quan ngại sâu sắc. Trước đó, hãng từng bị phát hiện gửi các đoạn video chứa "thông tin ngân hàng, cảnh nóng và người khỏa thân" cho nhân viên để phục vụ quá trình huấn luyện AI, gần như không có biện pháp bảo vệ quyền riêng tư nào đáng kể.

Với người dùng Việt Nam, nơi kính thông minh đang dần trở nên phổ biến, câu chuyện này là một lời nhắc nhở quan trọng về việc cần thận trọng với các thiết bị đeo có camera, cũng như yêu cầu các nhà sản xuất minh bạch hơn trong việc thu thập và xử lý dữ liệu cá nhân. Trong khi đó, giới công nghệ vẫn đang chờ đợi phản hồi chính thức từ Meta về những lo ngại xung quanh bằng sáng chế gây tranh cãi này.