Meta và Apple bắt tay đưa mô hình AI Muse chạy mượt trên máy Mac

Meta vừa chính thức giới thiệu mô hình AI mang tên Muse Spark Open, được hãng tự nhận là "mô hình mở có trọng số mạnh nhất của Mỹ tính đến thời điểm hiện tại". Điểm đáng chú ý nhất không nằm ở thông số khổng lồ, mà ở việc mô hình này có thể chạy ngay trên máy tính để bàn của người dùng.

Mac Studio - dòng máy tính để bàn cao cấp của Apple

Một sự hợp tác hiếm hoi giữa hai đối thủ

Theo công bố từ Meta, Muse Spark Open là mô hình đầu tiên trong phân khúc của mình có thể "chạy trên máy tính để bàn bằng hai chiếc Mac Studio dùng chip M5 Ultra với framework MLX mới nhất". MLX là framework mảng (array framework) do Apple phát triển dành riêng cho các tác vụ học máy trên chip Apple Silicon.

Điều khiến giới công nghệ chú ý là Meta và Apple — hai cái tên vốn cạnh tranh trực tiếp trên nhiều mặt trận — lại cùng nhau hợp tác cho ra mắt sản phẩm này. Cả hai bên đều công khai ủng hộ nỗ lực của nhau.

"Muse Spark Open — trọng số được phát hành hôm nay — chạy rất tốt trên Mac Studio mới nhờ làm việc cùng @johnternus và Apple", CEO Meta Mark Zuckerberg viết trên X.

Đáp lại, CEO mới của Apple là John Ternus bình luận: "Chúc mừng đội ngũ! Thật ấn tượng khi có thể chạy một mô hình tầm cỡ và quy mô như Muse Spark Open một cách hiệu quả ngay tại bàn làm việc. Mac Studio tiếp tục mở rộng giới hạn của AI trên thiết bị".

Thông số ấn tượng và định hướng ứng dụng

Theo Meta, Muse Spark Open là một mô hình đa phương thức gốc (natively multimodal) với tổng cộng 816 tỷ tham số. Mô hình này được thiết kế để xử lý tốt các tác vụ dài hạn, kỹ thuật phần mềm phức tạp và suy luận đa bước.

Đây là những lĩnh vực mà các mô hình AI mở đang cạnh tranh quyết liệt với các mô hình đóng như GPT hay Claude. Việc phát hành trọng số mở giúp cộng đồng nhà phát triển và doanh nghiệp có thể tự triển khai, tinh chỉnh mà không phụ thuộc vào API của bên thứ ba.

Alexandr Wang, giám đốc AI của Meta, chia sẻ với Axios rằng hai công ty đã phối hợp trong nhiều tháng qua. Ông cũng không giấu sự hài hước: "Chúng tôi rất vui vì bố mẹ lại chơi thân với nhau trở lại".

Ý nghĩa với người dùng Việt Nam

Với người dùng và doanh nghiệp công nghệ tại Việt Nam, sự kiện này mở ra vài hướng đáng quan tâm:

• AI trên thiết bị (on-device AI) ngày càng khả thi hơn, giúp giảm chi phí thuê máy chủ GPU đám mây — vốn là rào cản lớn với các startup AI trong nước.
• Mac Studio với chip M5 Ultra có thể trở thành lựa chọn đáng cân nhắc cho các studio phát triển phần mềm, đơn vị làm AI tại Việt Nam muốn tự vận hành mô hình mà không phụ thuộc hoàn toàn vào hạ tầng nước ngoài.
• MLX của Apple nhiều khả năng sẽ thu hút thêm cộng đồng lập trình viên Việt Nam tìm hiểu, tương tự làn sóng học PyTorch hay TensorFlow trước đây.

Bên cạnh Muse Spark Open, Apple cũng công bố một bài viết kỹ thuật mới về MLX cùng hai mô hình mở khác, cho thấy tham vọng rõ ràng của hãng trong việc biến Apple Silicon thành nền tảng chạy AI nghiêm túc chứ không chỉ là thiết bị tiêu dùng.

Cuộc hợp tác lần này có thể chỉ là bước khởi đầu, nhưng nó cho thấy một xu hướng đáng chú ý: AI mạnh không nhất thiết phải nằm trong trung tâm dữ liệu — nó có thể nằm ngay trên bàn làm việc của bạn.