Microsoft sẽ vô hiệu hóa tính năng chỉnh sửa trên Office 2019 và 2021 cho Mac vào năm 2026

Microsoft đang đối mặt với làn sóng chỉ trích từ cộng đồng người dùng khi công bố kế hoạch vô hiệu hóa các tính năng chỉnh sửa trên phiên bản Office 2019 và 2021 dành cho hệ điều hành macOS. Theo thông báo mới nhất, bắt đầu từ ngày 13 tháng 7 năm 2026, các ứng dụng này sẽ bị chuyển sang chế độ "chỉ xem" (view-only), khiến người dùng không thể lưu hay chỉnh sửa tài liệu.

Quyết định này được đưa ra dựa trên lý do hết hạn của chứng chỉ số dùng để xác thực bản quyền. Tuy nhiên, động thái này đã vi phạm cam kết ban đầu của Microsoft về việc các bản quyền vĩnh viễn (perpetual license) sẽ vẫn hoạt động bình thường sau khi kết thúc hỗ trợ.

Sự thay đổi ngầm từ "vẫn hoạt động" sang "chỉ xem"

Vấn đề bắt đầu từ khi Office 2019 cho Mac chính thức hết hạn hỗ trợ (End of Support) vào ngày 10 tháng 10 năm 2023. Tại thời điểm đó, Microsoft đã trấn an người dùng bằng một tuyên bố trên trang hỗ trợ: "Hãy yên tâm rằng tất cả các ứng dụng Office 2019 của bạn sẽ tiếp tục hoạt động — chúng sẽ không biến mất khỏi Mac của bạn, bạn cũng sẽ không mất bất kỳ dữ liệu nào."

Tuy nhiên, vào tháng 5 năm 2026, người dùng phát hiện nội dung trang web này đã bị Microsoft sửa đổi một cách âm thầm. Cụm từ khẳng định ứng dụng sẽ "tiếp tục hoạt động" đã bị gỡ bỏ, thay vào đó là hướng dẫn người dùng chuyển sang các sản phẩm được hỗ trợ như Microsoft 365.

Ảnh chụp trang hỗ trợ cũ của Microsoft năm 2023 cam kết Office 2019 vẫn hoạt động

Ảnh chụp trang hỗ trợ mới của Microsoft năm 2026 đã gỡ bỏ cam kết cũ

Cơ chế kỹ thuật và hậu quả đối với người dùng

Theo tài liệu quản trị của Microsoft, các ứng dụng Microsoft 365 sử dụng một chứng chỉ kỹ thuật số để xác thực giấy phép. Chứng chỉ hiện tại sẽ hết hạn vào ngày 13 tháng 7 năm 2026. Các phiên bản ứng dụng đã được cập nhật lên bản dựng mới nhất (tối thiểu phiên bản 16.83 trên macOS) sẽ chứa chứng chỉ mới và hoạt động bình thường.

Ngược lại, các phiên bản cũ hơn sẽ chuyển sang "Chế độ chức năng giảm" (Reduced Functionality Mode). Trong trạng thái này, người dùng vẫn có thể mở và xem tài liệu nhưng không thể chỉnh sửa, lưu hay sử dụng các tính năng đầy đủ.

Vấn đề nghiêm trọng nhất nằm ở chỗ Office 2019 cho Mac không có bản vá khắc phục. Do giới hạn kỹ thuật, phiên bản này không thể cập nhật lên bản dựng 16.83 cần thiết. Microsoft thừa nhận vấn đề này "không thể giải quyết bằng cách cập nhật hoặc cài đặt lại Office 2019 cho Mac".

Trong khi đó, người dùng Office 2021 cho Mac vẫn có thể tránh được tình trạng này nếu họ cập nhật ứng dụng lên phiên bản mới nhất, miễn là thiết bị đang chạy macOS 12 (Monterey) hoặc mới hơn.

Phản ứng của cộng đồng và các lựa chọn thay thế

Quyết định này của Microsoft bị nhiều chuyên gia công nghệ và người dùng coi là hành động "làm gãy" (bricking) phần mềm mà khách hàng đã mua đứt bán đoạn, nhằm ép buộc họ chuyển sang mô hình thuê bao định kỳ Microsoft 365.

"Việc chứng chỉ có thể được gia hạn, nhưng Microsoft lại chọn cách sử dụng ngày hết hạn này như một thời hạn để loại bỏ các phiên bản Office cũ hơn, thay vì âm thầm gia hạn chứng chỉ, đó là một sự lựa chọn," — JimmyTech, một công ty tư vấn CNTT tại San Francisco, nhận định.

Để đối phó với tình huống này, Microsoft đề xuất ba giải pháp:

• Tiếp tục sử dụng ứng dụng ở chế độ chỉ xem.
• Chuyển sang sử dụng các ứng dụng web miễn phí của Microsoft 365.
• Mua thuê bao Microsoft 365 hoặc giấy phép Office Home & Student 2024 mới.

Tuy nhiên, nhiều người dùng đang cân nhắc chuyển sang các giải pháp thay thế mã nguồn mở và miễn phí như LibreOffice, OnlyOffice hoặc bộ ứng dụng văn phòng có sẵn trên macOS như Pages, Numbers và Keynote để tránh bị phụ thuộc vào các thay đổi đột ngột của nhà cung cấp.