Microsoft Teams Trở Thành 'Thiên Đường' Của Lừa Đảo Tại Trung Quốc

Các đối tượng lừa đảo đang lợi dụng danh tiếng của các ứng dụng chat doanh nghiệp như Microsoft Teams và Webex để thao túng nạn nhân tại Trung Quốc, khiến họ chuyển hàng trăm nghìn USD trước khi biến mất không dấu vết. Mặc dù Microsoft đã có những động thái cảnh báo, nhưng số lượng nạn nhân vẫn tiếp tục tăng, đặt ra câu hỏi về trách nhiệm của các nền tảng công nghệ toàn cầu trong cuộc chiến chống lừa đảo trực tuyến.

Chiến Thuật Cũ, Nền Tảng Mới

Zhao, một phụ nữ 30 tuổi sống tại Bắc Kinh, cho biết cô đã mất hơn 100.000 USD vào tháng 5 sau khi bị một kẻ lừa đảo tình cảm, tự xưng là nhà nghiên cứu của Microsoft, thuyết phục chuyển cuộc trò chuyện từ mạng xã hội Xiaohongshu sang Microsoft Teams. Kẻ lừa đảo thậm chí chủ động cung cấp tài khoản và mật khẩu Teams cho Zhao.

"Tôi không nghĩ nhiều vì đã từng dùng ứng dụng này. Và vì nó do Microsoft phát triển, tôi khá tin tưởng", Zhao chia sẻ, đề nghị chỉ dùng họ để bảo vệ quyền riêng tư.

Sau khi chuyển sang Teams, kẻ lừa đảo bắt đầu hứa hẹn về một tương lai chung và giới thiệu một dự án đầu tư tiền mã hóa. Zhao hào hứng đến mức vay tiền từ nhiều ngân hàng để đầu tư thêm, trước khi toàn bộ số tiền biến mất cùng kẻ lừa đảo. Vì không còn quyền truy cập vào tài khoản Teams do kẻ lừa đảo tạo, cô không thể cung cấp nhật ký chat cho cảnh sát.

Làn Sóng Khiếu Nại Khổng Lồ

Sau khi Zhao chia sẻ trải nghiệm trên mạng xã hội, hàng chục người khác tại Trung Quốc đã liên hệ với cô. Họ cho biết đã mất từ 1.500 đến 300.000 USD, nhưng chỉ một người có thể thu hồi một phần tiền bằng cách truy vết tài khoản ngân hàng của người nhận.

Một phân tích của WIRED về 500 đánh giá trên App Store Trung Quốc của Apple dành cho Teams trong 18 tháng qua cho thấy 30% trong số đó bao gồm các khiếu nại rõ ràng về lừa đảo. Đánh giá sớm nhất có từ năm 2022.

"Bọn lừa đảo bắt tôi đăng ký ứng dụng này để liên lạc, chúng lừa tôi 1,48 triệu NDT (220.000 USD). Cảnh sát đã lập hồ sơ vụ án", một đánh giá từ tháng 1 năm nay viết. "Đây chắc chắn là một vụ lừa đảo 'giết mổ heo'. Hãy cảnh giác với lừa đảo — đây là một bài học đắt giá!"

Vì Sao Lại Là Teams và Webex?

Microsoft Teams được coi là ứng dụng lý tưởng cho tội phạm mạng tại Trung Quốc vì một số lý do:

• Không bị chặn: Khác với Telegram hay WhatsApp, Teams và Webex không bị chính phủ Trung Quốc chặn.
• Tính năng nguy hiểm: Các công cụ như chia sẻ màn hình và điều khiển từ xa cho phép kẻ lừa đảo kiểm soát thiết bị của nạn nhân.
• Uy tín thương hiệu: Là sản phẩm của các tập đoàn công nghệ đa quốc gia đáng tin cậy như Microsoft và Cisco.

Tan Chenxin, một kỹ sư phần mềm Trung Quốc sống tại New York, suýt trở thành nạn nhân khi bị gọi điện tự xưng là cảnh sát liên ngành. Hắn yêu cầu Tan tải Webex để gọi video. "Tôi tra cứu Webex và thấy nó do Cisco phát triển, một nhà cung cấp phần mềm an ninh mạng hàng đầu thế giới", Tan nói. May mắn thay, anh nhận ra đây là lừa đảo trước khi chuyển bất kỳ khoản tiền nào.

Phản Ứng Chậm Trễ Của Nền Tảng Phương Tây

So với các ứng dụng nhắn tin nội địa Trung Quốc đã quen xử lý lừa đảo đầu tư, các nền tảng phương Tây dường như kém chuẩn bị hơn. WeChat và Xiaohongshu thường xuyên cảnh báo người dùng khi phát hiện từ khóa rủi ro liên quan đến đầu tư và thanh toán, ngay cả trong các cuộc trò chuyện riêng tư.

Microsoft cho biết đã bắt đầu hiển thị biểu ngữ cảnh báo chung cho người dùng Teams tại Trung Quốc từ tháng 6, đồng thời ngừng cung cấp phiên bản cá nhân của Teams tại quốc gia này, chỉ giữ lại phiên bản doanh nghiệp. Tuy nhiên, theo Zhao, hệ thống cảnh báo này chỉ xuất hiện khi cô trò chuyện lại với kẻ lừa đảo vào tháng 8, không phải lúc bị lừa vào tháng 5.

Trong khi đó, Zoho (Ấn Độ) đã có phản ứng nhanh hơn khi phát hiện các vụ lừa đảo sử dụng ứng dụng Cliq của họ. Công ty đã vô hiệu hóa thanh toán trực tuyến cho Cliq tại Trung Quốc và đình chỉ tất cả tài khoản của đối tượng tình nghi, đồng thời có kế hoạch ngừng cung cấp phiên bản miễn phí tại thị trường này.

Bài Học Cho Người Dùng Việt Nam

Mặc dù tình trạng này đang diễn ra tại Trung Quốc, người dùng tại Việt Nam cũng cần nâng cao cảnh giác khi sử dụng các ứng dụng chat doanh nghiệp. Các chuyên gia khuyến nghị:

• Không bao giờ sử dụng tài khoản do người lạ cung cấp để truy cập vào các nền tảng liên lạc.
• Xác minh danh tính qua nhiều kênh khác nhau trước khi thực hiện bất kỳ giao dịch tài chính nào.
• Cẩn trọng với các "cơ hội đầu tư" được giới thiệu qua các ứng dụng nhắn tin, đặc biệt là khi đối phương thúc ép chuyển tiền nhanh chóng.

Kẻ lừa đảo thường tạo tài khoản cho nạn nhân và kiểm soát tổ chức, cho phép chúng vô hiệu hóa tài khoản sau khi hoàn thành phi vụ, xóa sạch bằng chứng. Đây chính là lý do vì sao việc lưu trữ nhật ký trò chuyện ở nền tảng đáng tin cậy và báo cáo ngay cho cơ quan chức năng là vô cùng quan trọng.