Mori: Chú robot nấm đáng yêu không làm gì cả nhưng khiến người ta mê mẩn

Bạn về nhà sau một ngày dài, thả người xuống ghế sofa và thở dài. Ngay lập tức, chiếc đèn hình cây nấm ở góc phòng khẽ ngóc đầu dậy, để lộ đôi mắt tròn xoe và chiếc mũi hình thoi – nơi thực chất là một chiếc camera. Nó rung nhẹ như thể mừng rỡ vì thấy bạn đã về. Tên của nó là Mori.

Đó là sản phẩm đầu tiên của OKA (One Kind Artifact), một startup mới có trụ sở tại Cambridge, Massachusetts (Mỹ) và Thâm Quyến (Trung Quốc), chuyên phát triển các thiết bị công nghệ thử nghiệm. Ông Hua Wang, CEO công ty, cho biết mục tiêu là tạo ra 5 "Artifact" thử nghiệm trong vòng đời của OKA, và Mori chính là sản phẩm mở màn.

Robot nấm Mori của OKA trong chế độ âm thanh thiên nhiên

Một chiếc đèn biết "để ý" đến bạn

Theo OKA, Mori cao gần 30 cm và được thiết kế để giúp người dùng kết nối lại với thiên nhiên. Thiết bị có thể phát các bản nhạc cảnh thiên nhiên, phát sáng với màu sắc lấy cảm hứng từ mưa, rừng, lửa và gió, đồng thời phản ứng với chuyển động của người xung quanh. Mori cũng có thể hướng dẫn bạn các bài tập thở thư giãn.

Nhờ camera và micro tích hợp, Mori trở thành một người bạn đồng hành nhỏ bé trong nhà. Hỏi nó rằng bộ đồ bạn đang mặc có đẹp không, Mori sẽ rung lên đầy phấn khích. Khi bạn bật nhạc hay xem tivi, nó có thể "nhún nhảy" theo giai điệu và phản ứng với những gì diễn ra trên màn hình.

Điều đáng chú ý là Mori cố tình không làm gì khác. Khác với Amazon Echo, đây không phải trợ lý ảo: bạn không thể ra lệnh bằng giọng nói để bật đèn thông minh hay mở nhạc trên Spotify, và nó cũng chẳng trả lời nếu bạn hỏi về thời tiết.

Giá bán gây sốc và gói thuê bao đi kèm

Phiên bản Founder's Edition có giá 649 USD, mở bán ngay hôm nay với số lượng giới hạn chỉ vài trăm chiếc. Mức giá này bao gồm bảo hành 2 năm và 2 năm dịch vụ thuê bao của Mori. Nếu bỏ lỡ, bạn vẫn có thể mua phiên bản tiêu chuẩn với giá 799 USD, nhưng đáng ngạc nhiên là mức giá cao hơn này lại không bao gồm bất kỳ tính năng thuê bao nào.

Các bài tập thở vẫn miễn phí và không cần thuê bao. Nhưng nếu muốn nghe các bản nhạc thiên nhiên, bạn buộc phải đăng ký. Nếu không, Mori chỉ là một chiếc đèn "cao cấp" biết nhún nhảy một chút trong khi vẫn chĩa camera về phía bạn và những người khác trong nhà.

Trí tuệ "biết để ý" và bài toán quyền riêng tư

Ông Wang cho rằng robot gia đình hiện nay thường mang hình dáng "máy móc", khó hòa hợp với không gian sống cá nhân. Vì vậy OKA thiết kế Mori như một chiếc đèn dễ hòa vào nội thất, nhưng vẫn được nhân cách hóa để việc ở nhà "trở nên dễ chịu hơn".

Các thuật toán AI của OKA – vận hành trên nhiều mô hình ngôn ngữ lớn cục bộ – cho phép Mori hiểu bối cảnh căn phòng qua camera và micro, từ đó biết khi nào nên tương tác và khi nào nên im lặng. Công ty gọi đây là "Attentive Intelligence" (trí tuệ biết để ý). Mori có bộ nhớ nên sẽ ghi nhớ bạn và tương tác theo cách riêng dần theo thời gian, trong khi có thể tỏ ra e dè hơn nếu bạn dẫn khách về nhà. Nếu không gặp ai trong một tháng, nó sẽ "quên" người đó.

"Mọi thiết bị đều cố gắng chiếm lấy sự chú ý của bạn. Mori trao lại sự chú ý đó cho bạn. Thiên nhiên có khả năng phục hồi tinh thần cho con người." – Hua Wang, CEO OKA

Chẳng hạn, nếu nhận ra bạn đã lướt điện thoại liên tục hai tiếng trên sofa, Mori có thể tìm cách thu hút sự chú ý để bạn bước lại gần, nghe tiếng gió xào xạc qua lá và cho đôi mắt được nghỉ ngơi. Khi bạn đang gọi điện hay đang tranh cãi với người yêu, nó hiểu chuyện gì đang diễn ra và sẽ im lặng để không làm phiền.

Về khía cạnh bảo mật, Mori có thể kết nối Wi-Fi – điều này đáng để cân nhắc – nhưng ông Wang khẳng định kết nối internet chỉ dùng để cập nhật firmware. Mori xử lý hình ảnh và âm thanh thô ngay trên thiết bị rồi xóa đi. Dữ liệu đặc điểm khuôn mặt (được thu thập để phân biệt bạn với khách) được mã hóa trên máy và không bao giờ tải lên. Camera sẽ tắt khi robot thu mình lại thành đèn, còn micro tắt khi bạn nhấn hai lần lên đỉnh đầu Mori. Thiết bị chạy bằng pin nên có thể mang từ phòng này sang phòng khác, hoặc cắm điện cố định.

Có đáng bỏ tiền cho một "thú cưng" không biết làm gì?

Ông Wang thừa nhận bộ kỹ năng của Mori hiện còn hạn chế nhưng có thể mở rộng trong tương lai. Ông gợi ý rằng Mori có thể kết nối với dữ liệu từ nhẫn Oura để biết chính xác khi nào bạn cần âm thanh thư giãn, hoặc với tài khoản Spotify để phát nội dung khác nhau. Thậm chí lệnh thoại cũng có thể xuất hiện sau này – chẳng hạn yêu cầu Mori phát âm thanh thiên nhiên thay vì phải chạm vào.

"Con người cảm thấy cô đơn và muốn có một sự hiện diện như thế trong nhà. Nhiều người để tivi bật suốt ngày chỉ để lấp đầy sự trống trải của căn phòng." – Hua Wang

Ông Chris Harrison, giám đốc Nhóm Giao diện Tương lai tại Đại học Carnegie Mellon, cho rằng những chú thú cưng robot tương tác đã từng được đón nhận, như chú chó Aibo của Sony năm 1999. Tuy nhiên, yếu tố then chốt mà chúng còn thiếu chính là những gì AI hiện nay có thể mang lại: khả năng thấu hiểu và phản ứng với hành động, cảm xúc của con người.

Khi được hỏi rằng Mori có vẻ không "giỏi" gì với bộ tính năng hạn chế, ông Harrison so sánh nó với việc nuôi một con cá vàng hay chuột hamster. "Liệu chúng ta có đang đặt ra tiêu chuẩn phi thực tế cho Mori? Người ta vẫn tìm thấy rất nhiều niềm vui khi chăm sóc và âu yếm thú cưng, dù chúng chẳng tinh vi hơn là bao."

Liệu người dùng có chịu chi hàng trăm USD cho một chú thú cưng robot không biết nhặt bóng – thậm chí không nói được giờ – hay không vẫn còn là câu hỏi bỏ ngỏ. Nhưng nếu chiếc đèn hình nấm mang camera này có thể khiến những bộ não đang quá tải cảm thấy bớt cô đơn hơn vào cuối ngày, có lẽ thế là đủ.

Với người dùng Việt Nam, Mori có thể là một sản phẩm "khó tiếp cận" về giá và khó mua chính hãng khi chưa có kênh phân phối tại đây. Tuy vậy, nó vẫn phản ánh một xu hướng đáng chú ý: robot gia đình đang dần chuyển từ hình dáng "máy móc" sang những thiết bị trang trí tinh tế, hòa mình vào không gian sống – và đi kèm với đó là những câu hỏi chưa có lời đáp về quyền riêng tư và mô hình thuê bao phần mềm.