Một ngày tại 'lễ hội' robot ở Thượng Hải: Người Trung Quốc đang sống cùng robot hình người như thế nào?

Robot hình người đang thực sự 'lên ngôi' tại Trung Quốc. Không chỉ là sản phẩm trưng bày trong phòng lab, chúng đang dần xuất hiện trong các trung tâm thương mại, đường đua marathon và cả những lễ hội giải trí công cộng. Ghi nhận từ một sự kiện robot 'carnival' ở ngoại ô Thượng Hải cho thấy chiến lược 'embodied AI' (AI nhúng vào thể chất) của quốc gia này đang được hiện thực hóa mạnh mẽ, với gần 90% số robot hai tay hai chân giao trên toàn cầu năm ngoái có xuất xứ từ Trung Quốc.

“Nhìn kìa, nó đang cố trồng cây chuối!” – một cậu bé 11 tuổi hét lên đầy thích thú khi nhìn chú robot chó mini mới mua của mình thực hiện một loạt động tác nhào lộn. Món đồ chơi này là món quà mẹ cậu vừa mua tại một 'lễ hội' robot do trung tâm R&D ở ngoại ô Thượng Hải tổ chức. Hôm đó là ngày nghỉ lễ, và các gia đình tò mò đang đổ về sự kiện để xem những gì được trưng bày. Đây là một trung tâm sôi động, nơi tập trung hơn 100 công ty nghiên cứu, phát triển, sản xuất và tiếp thị công nghệ robot. Nhiều đơn vị chế tạo các robot chuyên dụng đủ hình dạng để làm các nhiệm vụ thực tế như vận chuyển hàng nặng hay kiểm tra cống rãnh.

Robot chó và các robot hình người biểu diễn tại lễ hội ở Thượng Hải

Tuy nhiên, hôm nay mọi thứ chủ yếu để trình diễn. Cách đó vài mét, nơi các bậc phụ huynh và trẻ em xếp hàng mua robot chó, hai nhân viên đang hướng dẫn trẻ em cách điều khiển một robot bốn chân bước lên cầu thang. Xa hơn một chút, một trận chiến căng thẳng nổ ra giữa hai robot điều khiển từ xa bắn các viên bi nước vào nhau, trong khi các cậu bé, cô bé cổ vũ nhiệt tình quanh vòng đấu tạm bợ. (Một nhân viên tuyên bố trận đấu hòa.)

Những buổi trình diễn như thế này rất quan trọng, vì chúng mời gọi công chúng trải nghiệm robot một cách trực tiếp. Một số công ty robot nổi tiếng nhất của Trung Quốc đang chế tạo robot hình người. Những cỗ máy này “có thể giải phóng con người khỏi lao động chân tay và những việc vặt nhàm chán,” ông Yang Duan, quản lý sản phẩm tại DexForce, công ty đang trưng bày một mẫu robot có thể pha cà phê tại lễ hội, cho biết. Cách đó vài gian hàng, một cặp cánh tay robot đang cố gắng gấp một rổ áo thun.

Các robot hình người và robot chuyên dụng trình diễn kỹ năng tại Trung tâm Đổi mới Toàn cầu về Sản xuất Thông minh và Robot

Việc công chúng được tiếp xúc là yếu tố quan trọng, bởi ở những nơi khác, tiến trình phát triển robot hình người còn chậm chạp, vướng mắc bởi các thách thức an toàn do trọng lượng lớn và nhu cầu giữ thăng bằng trên hai chân. Giá cao và thời lượng pin ngắn cũng hạn chế sức hút của chúng. Nhiều chuyên gia robot hoài nghi rằng hình dạng con người có phải là hình thái tốt nhất cho một robot hay không.

Nhưng các công ty Trung Quốc đang thúc đẩy mạnh mẽ và trưng bày những mẫu mới nhất. Trong khi lễ hội này diễn ra ở Thượng Hải, các trung tâm mua sắm và điểm du lịch ở nhiều thành phố khác cũng đăng cai các robot hình người biểu diễn cho đám đông. Tại Bắc Kinh, robot hai chân đang chạy bán marathon. Chiến dịch truyền thông này dường như đang chiếm được cảm tình của công chúng – ít nhất là vào cuối tuần đặc biệt này ở Thượng Hải.

Tiếng vỗ tay vang lên từ lều chính của lễ hội. Tại đó, một robot hình người mặc áo khoác đính đá lấp lánh đang biểu diễn võ thuật say rượu (drunken boxing) trong khi một robot hình người khác thực hiện cú lộn phía trước để chinh phục đám đông. Dọc theo sân khấu, một đội sư tử robot nhỏ xếp hàng chờ biểu diễn. Khán giả không thể thỏa mãn. Họ đồng thanh hô vang: “Nữa đi! Nữa đi!”

Robot hình người biểu diễn võ thuật và nhào lộn trên sân khấu chính

Câu chuyện từ Thượng Hải phần nào cho thấy một thực tế: Trung Quốc đang đặt cược lớn vào robot hình người như một phần của chiến lược quốc gia về AI thể chất (embodied AI). Với hệ sinh thái sản xuất, chuỗi cung ứng linh kiện và sự ủng hộ của chính phủ, các công ty nước này đang dẫn đầu thế giới về số lượng robot hai chân xuất xưởng. Liệu hình dáng con người có phải là 'chìa khóa' cho AI trong đời sống hay không vẫn còn là câu hỏi mở, nhưng ít nhất, tại 'lễ hội' robot này, công chúng đang có những trải nghiệm thú vị và trực tiếp nhất về một tương lai mà robot sẽ đồng hành cùng con người trong các hoạt động thường nhật.