Chuyên gia: hãy dùng AI agent tấn công hệ thống của chính mình
Các chuyên gia an ninh mạng nhận định AI agent vừa là công cụ tấn công hiệu quả vừa mở ra bề mặt tấn công mới cho doanh nghiệp. Họ khuyên tổ chức nên chủ động dùng AI để tấn công hệ thống của mình trước khi kẻ xấu làm điều đó.

Kẻ tấn công đã dùng AI, còn bạn thì chưa?
Tại hội nghị RSAC, cựu lãnh đạo an ninh mạng của NSA, Rob Joyce, đưa ra một cảnh báo thẳng thắn: nếu bạn không dùng AI agent để tấn công tổ chức của mình, thì chắc chắn sẽ có người khác làm việc đó.
"Bạn sẽ bị red-team (đội tấn công mô phỏng) dù có trả tiền hay không. Khác biệt duy nhất là bạn có biết ai nhận kết quả hay không."
Matt Hartman, cựu quyền lãnh đạo mảng an ninh mạng của Cơ quan An ninh mạng và Hạ tầng Mỹ (CISA), cũng chia sẻ quan điểm này với The Register. Theo ông, thị trường công cụ red-team và kiểm thử xâm nhập (pen-testing) tự động, chạy liên tục bằng AI đang phát triển nhanh.
Agent: bề mặt tấn công mới
AI agent không chỉ giúp kẻ tấn công. Chúng còn tạo ra lỗ hổng mới cho chính doanh nghiệp.
Agent mở thêm các kênh tích hợp dữ liệu mà kẻ xấu có thể lợi dụng. Chúng cũng sinh ra một loại danh tính phi con người (non-human identity) mới, số lượng tăng liên tục, khó quản lý và có thể vượt qua các chính sách bảo mật tĩnh truyền thống.
Theo Hartman, khi AI chuyển từ tạo nội dung sang thực hiện hành động, agent chắc chắn sẽ được cấp quyền truy cập vào hệ thống và dữ liệu nhạy cảm. Bài toán đặt ra là doanh nghiệp phải đối xử với mỗi agent như một danh tính có đặc quyền.
Mối đe dọa từ bên ngoài cũng gia tăng. Các cuộc tấn công lừa đảo (phishing) cá nhân hóa cao, giả mạo tinh vi và trinh sát tự động khiến các dấu hiệu tin cậy truyền thống trở nên kém hiệu quả.
Giải pháp Hartman đề xuất không mới: tập trung vào danh tính mạnh, xác thực chống phishing, tín hiệu hành vi và nguyên tắc zero-trust (không tin tưởng mặc định).
Tấn công 17 triệu hành động trong ba ngày
Kevin Mandia, người sáng lập và cựu CEO của Mandiant, đã lập công ty mới tên Armadin. Công ty ra mắt vào tháng 3 với 190 triệu USD vốn hạt giống và vòng Series A. Armadin huấn luyện các đàn agent tấn công tự động, gồm hàng nghìn AI agent chạy 24/7 trong hạ tầng của khách hàng để mô phỏng kẻ tấn công thật.
Trước thềm Black Hat, Armadin và Tenex.ai (đơn vị vận hành an ninh bằng agent) tuyên bố đã thực hiện "cuộc tấn công mạng bằng AI trực tiếp có kiểm soát lớn nhất từng được ghi nhận" nhắm vào một tổ chức toàn cầu giấu tên. Trong ba ngày:
- Đàn agent tạo ra 17 triệu hành động tấn công
- Phát hiện 38 đường tấn công đã được xác thực
- Đưa ra 238 phát hiện bảo mật
- Nền tảng của Tenex.ai phân loại 100% trong số 101.169 cảnh báo và dựng lại toàn bộ cuộc tấn công từ 231 tỷ sự kiện thô
Theo ước tính, một nhóm năm chuyên viên phân tích sẽ mất khoảng 2.400 giờ, tức bốn tháng, để làm việc tương đương.
Evan Peña, đồng sáng lập kiêm giám đốc an ninh tấn công của Armadin, từng dẫn dắt đội red-team toàn cầu của Mandiant với 210 người. Ông cho rằng mô hình đánh giá bảo mật do con người thực hiện hoàn toàn đã lỗi thời: nhóm của ông làm vài tuần đến một tháng, giao một file PDF rồi rời đi, một năm sau khách mới thuê lại.
Ba lợi thế của agent
Peña chỉ ra ba điểm agent mang lại so với con người.
Thứ nhất là thời gian: agent không ngủ, không nghỉ lễ, không cần biên chế.
Thứ hai là chuyên môn: agent tấn công được tiền huấn luyện để biết lập trình, đánh giá mã nguồn, làm an ninh ứng dụng, phát hiện cấu hình mạng sai và xâm nhập hệ thống. Sau đó chúng được tinh chỉnh thêm bằng chuyên môn của con người.
Thứ ba là phạm vi: trước đây với 10.000 hệ thống bên ngoài và nguồn lực hạn chế, có thể chỉ kiểm tra được 1.000 đến 2.000 hệ thống trong một khoảng thời gian. Nay có thể phủ toàn bộ 10.000 hệ thống trong vài giờ.
Theo Peña, agent của Armadin đã xâm nhập được vào môi trường của mọi khách hàng, phát hiện hơn 50 lỗ hổng zero-day. Ông nhấn mạnh đây là các lỗ hổng cho phép thực thi mã từ xa trên hệ thống thật, không phải loại chỉ để sửa giao diện trang web.
Kiểm thử mỗi quý là không đủ
Jay Bavisi, người sáng lập kiêm chủ tịch tập đoàn EC-Council, cho rằng thách thức lớn nhất là tốc độ và quy mô mà AI mang lại. Những việc trước đây phải làm thủ công như trinh sát, xác định hệ thống dễ tổn thương, đọc log, nay đều tự động hóa được.
Kiểm thử xâm nhập truyền thống không theo kịp. Tổ chức tốt nhất cũng chỉ làm mỗi năm một lần để đáp ứng yêu cầu tuân thủ, nhóm tốt hơn làm mỗi quý, chủ yếu vì một cuộc kiểm thử do con người làm mất khoảng ba tháng.
Bavisi chỉ ra ba vấn đề: tốc độ, phạm vi (không ai kiểm thử toàn bộ tổ chức) và mức độ tinh vi (kết quả phụ thuộc vào từng chuyên viên). Kẻ tấn công không gặp cả ba vấn đề này vì chúng dùng hệ thống thuật toán, nhắm vào toàn bộ tổ chức chứ không chỉ tài sản quan trọng nhất.
Tháng 6 vừa qua, EC-Council bắt đầu tài trợ một lượt thi chứng chỉ CPENT AI cho chuyên viên kiểm thử xâm nhập. Mỗi người đạt sẽ được quyên 1.000 USD tín dụng đào tạo an ninh mạng cho các đối tác phi lợi nhuận, mỗi chương trình hoàn thành được 250 USD, tổng mức tối đa một triệu USD.
Theo Bavisi, mô hình kiểm thử mỗi năm hoặc mỗi quý sẽ biến mất, nhường chỗ cho kiểm thử tự động bằng AI. Nhưng vai trò của chuyên viên kiểm thử không mất đi, mà chuyển sang đánh giá tác động kinh doanh và ra quyết định kỹ thuật. Họ cũng phải học cách kiểm thử LLM, hiểu hành vi của agent và xác định loại rủi ro cùng các rào chắn (guardrail) đã đặt ra.
Góc nhìn
Với doanh nghiệp Việt Nam, chi phí thuê đội red-team bên ngoài thường cao và tần suất thấp. Các công cụ kiểm thử bằng AI đang dần rẻ hơn và dễ tiếp cận hơn, nên đây là hướng phù hợp để tăng độ phủ kiểm tra bảo mật mà không cần tuyển thêm người.
Nhưng có một điều kiện đi kèm: phải chạy trên môi trường được cấp phép, có rào chắn rõ ràng. Để agent tự do quét hệ thống thật mà không kiểm soát có thể gây gián đoạn dịch vụ, thậm chí vi phạm quy định.
Một điểm các nhóm kỹ thuật cần xử lý sớm là quản lý danh tính của agent. Mỗi agent nên có quyền hạn tối thiểu, được ghi log và rà soát định kỳ, thay vì dùng chung tài khoản hay khóa truy cập của người vận hành.
Nguồn: theregister.com · Quy trình biên tập


