New York nên đo đạc cẩn thận một cây xanh mới

Chuyện tìm ra cây cao nhất thành phố New York nghe có vẻ nhỏ nhặt, nhưng đằng sau nó là cả một câu chuyện về dữ liệu LiDAR, quy hoạch đô thị và cả những cây cổ thụ có thể bị đốn hạ mà không ai hay biết.

Queens Giant hiện đang giữ danh hiệu cây cao nhất từng được đo đạc kỹ lưỡng ở New York. Theo Wikipedia, nó được ghi nhận cao 133,8 feet (40,8 m) và có chu vi 19 feet (5,8 m) — nhưng đó là số liệu từ năm 2004. Hơn 20 năm đã trôi qua, và theo tác giả Will Meyer, đã đến lúc phải tìm ra những ứng viên mới.

Từ một lần dạo bước trong công viên đến dữ liệu vệ tinh

Câu chuyện bắt đầu khi tác giả đang thực hiện một dự án lớn hơn ở vùng New England. Trong một lần đi dạo ở Inwood Hill Park, anh nhìn lên và tự hỏi không biết những cây tulip trong công viên cao đến mức nào.

Ý nghĩ về LiDAR cũng xuất hiện cùng lúc, bởi dự án hiện tại của anh sử dụng rất nhiều công nghệ này. LiDAR đã mở ra những góc nhìn mới đáng kinh ngạc về địa hình, đất đai và đặc biệt là tán cây.

Cây xanh trong công viên đô thị

Không dừng ở tò mò cá nhân, tác giả quyết định đào sâu và tìm ra các ứng viên tiềm năng mà bộ phận công viên thành phố nên đến đo đạc cẩn thận.

Nguồn dữ liệu đến từ đâu?

Để đưa ra danh sách ứng viên, tác giả đã kết hợp nhiều nguồn dữ liệu:

• Dữ liệu LiDAR hàng không từ chuyến bay tháng 5/2021 của thành phố New York, do The Nature Conservancy và Đại học Vermont công bố dưới dạng lớp dữ liệu ước lượng các đối tượng cây trên toàn thành phố.
• Đám mây điểm phân loại thô từ NYS GIS.
• Khảo sát 2013–2014 được mô tả trong nghiên cứu của Ma et al. (2023).
• Ảnh hàng không là ảnh trực giao của bang New York chụp mùa hè 2025, cùng ảnh NAIP 2019 của USDA cho khu vực Alley Pond.

Từ những dữ liệu này, tác giả lập ra danh sách các ứng viên, sắp xếp từ cao xuống thấp, kèm theo thông tin về tán cây, vùng bao quanh và mặt đất.

Đây không phải là một báo cáo khẳng định chắc chắn về những cây cao nhất thành phố New York, mà chỉ là gợi ý để những người phụ trách đo đạc cây xanh có thể bắt đầu tìm kiếm một cây cao nhất mới.

Vì sao chuyện này lại quan trọng?

Tác giả sống cách Inwood Hill Park chỉ một dãy nhà. Anh kể rằng một vài cây đã bị đốn hạ vì cành rơi xuống — đó là những cây tulip lớn, có thể đã vài trăm năm tuổi.

Việc đi tìm cây cao nhất New York có ngớ ngẩn không? Có, khá ngớ ngẩn. Nhưng nếu cây cao nhất bị đốn hạ một cách tình cờ thì sao?

Anh bộc bạch: nếu một ngày nào đó đi ngang qua, anh muốn có thể chỉ tay và nói rằng "Này, đó là cây cao nhất thành phố đấy".

Góc nhìn cho bạn đọc Việt Nam

Câu chuyện tưởng chừng rất Mỹ này lại có bài học gần gũi với các đô thị Việt Nam như Hà Nội hay TP.HCM. Những hàng cây cổ thụ trong nội đô thường không được đo đạc, số hóa hay đưa vào cơ sở dữ liệu bài bản.

Khi mở rộng đường, xây dựng hạ tầng hay xử lý cây mất an toàn, việc thiếu dữ liệu chi tiết khiến nhiều cây gỗ quý hàng trăm năm tuổi biến mất mà không ai kịp lưu lại giá trị thực sự của chúng.

Công nghệ như LiDAR hàng không kết hợp ảnh vệ tinh có thể giúp ích rất nhiều. Chúng cho phép xây dựng bản đồ cây xanh đô thị, theo dõi sinh trưởng và nhận diện sớm những cá thể có giá trị đặc biệt — trước khi quá muộn.