Ngành AI lo ngại kế hoạch áp thuế chip của ông Trump sẽ 'giết chết' đổi mới sáng tạo

Ngành công nghệ Mỹ đang đứng trước nỗi lo lớn khi chính quyền Trump được cho là sắp công bố một loạt thuế quan mới đối với chất bán dẫn, vào đúng thời điểm nhạy cảm nhất của cuộc đua AI toàn cầu. Nhiều chuyên gia trong lĩnh vực này tin rằng động thái trên có thể "kết liễu" sự đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo tại Mỹ.

Kế hoạch thuế chip mới gây chấn động

Theo thông tin từ Politico, chính quyền Trump có thể sẽ áp đặt các mức thuế bán dẫn mở rộng trong "vài tuần hoặc vài tháng tới". Điều đáng lo ngại là phạm vi áp dụng không chỉ dừng lại ở các con chip mà còn có khả năng lan sang nhiều sản phẩm công nghệ được chế tạo từ chúng, bao gồm:

• Máy chơi game (gaming consoles)
• Hệ thống máy chủ trong các trung tâm dữ liệu
• Nhiều thiết bị điện tử tiêu dùng khác

Khoảng tám người am hiểu về kế hoạch của chính quyền Trump, được giấu tên để thảo luận về cách thức hoạt động của thuế quan, cho biết khung thuế có thể thay đổi khi được hoàn thiện. Tuy nhiên, một phương án đang được xem xét có thể "mở rộng đáng kể số lượng sản phẩm công nghệ phải chịu thuế, không chỉ đánh vào chip mà có thể ảnh hưởng đến nhiều mặt hàng được tạo ra từ chúng".

Vì sao giới công nghệ phản ứng gay gắt?

Giới công nghệ gọi đây là "cách ngu ngốc nhất có thể tưởng tượng được" để giành chiến thắng trong cuộc đua AI. Lý do rất đơn giản: việc đánh thuế lên chip và thiết bị phần cứng sẽ làm tăng chi phí sản xuất và vận hành các trung tâm dữ liệu — vốn được coi là "trái tim" của mọi hệ thống AI hiện đại.

"Thuế quan là một công cụ thương mại, nhưng dùng nó để đánh vào chính hạ tầng AI của mình thì khác nào tự bắn vào chân mình trong cuộc đua công nghệ với Trung Quốc và các nước khác."

Việc tăng chi phí phần cứng sẽ khiến các công ty khởi nghiệp AI trong nước gặp khó khăn hơn trong việc tiếp cận tài nguyên tính toán giá rẻ, đồng thời tạo lợi thế cho các đối thủ quốc tế — những nơi có thể sản xuất và nhập khẩu linh kiện với chi phí thấp hơn.

Tác động lan rộng đến người tiêu dùng và doanh nghiệp

Nếu kế hoạch này được triển khai, người tiêu dùng Mỹ có thể sẽ phải trả giá cao hơn cho:

• Máy tính xách tay, điện thoại thông minh — vốn sử dụng chip bán dẫn nhập khẩu
• PlayStation, Xbox — các dòng máy chơi game phổ biến toàn cầu
• Dịch vụ đám mây và AI — khi chi phí vận hành trung tâm dữ liệu tăng vọt

Bài học cho thị trường Việt Nam

Đối với độc giả Việt Nam, diễn biến này mang đến một góc nhìn thú vị. Việt Nam hiện là một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu, đặc biệt trong lĩnh vực lắp ráp và đóng gói chip. Nếu Mỹ áp thuế mạnh tay lên chất bán dẫn, các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam hoạt động trong lĩnh vực gia công, lắp ráp linh kiện có thể sẽ bị ảnh hưởng gián tiếp do sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng.

Đồng thời, các công ty AI trong nước phụ thuộc vào hạ tầng đám mây quốc tế cũng cần theo dõi sát diễn biến để có kế hoạch tối ưu chi phí, tránh bị động trước những thay đổi chính sách lớn từ Mỹ.

Trong bối cảnh cuộc đua AI ngày càng khốc liệt trên toàn cầu, việc dùng thuế quan để "bảo vệ" ngành chip nội địa có thể phản tác dụng và khiến Mỹ tự đẩy mình vào thế chậm chân so với các đối thủ. Ngành công nghệ đang chờ đợi những quyết định cuối cùng từ Nhà Trắng với tâm thế đầy bất an.