Ngành công nghệ tự tạo ra vấn đề, nay lại chào bán giải pháp

Lời cảnh báo từ chính những "kiến trúc sư" của vấn đề

OpenAI vừa tập hợp hơn 100 công ty công nghệ và an ninh mạng lớn nhất thế giới để đưa ra một lời cảnh báo chấn động: hệ thống phòng thủ kỹ thuật số hiện tại đang bị đe dọa nghiêm trọng trước làn sóng tấn công sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Điều thú vị (và mỉa mai) là rất nhiều công ty trong số này chính là những đơn vị đã và đang xây dựng nền tảng cho các mối đe dọa đó.

Bức thư ngỏ có chữ ký của hơn 100 tên tuổi lớn, bao gồm các "ông lớn" phát triển AI như OpenAI, Anthropic, Google và Microsoft. Về phía an ninh mạng, những cái tên như Cloudflare, CrowdStrike, Fortinet và Palo Alto Networks cũng đều có mặt. Bên cạnh đó là các tập đoàn như AWS, IBM, Oracle, Cisco cùng nhiều ngân hàng và công ty tư vấn có hoạt động kinh doanh phụ thuộc vào việc vận hành một hạ tầng công nghệ ngày càng phức tạp.

Chẩn đoán đúng, nhưng "toa thuốc" lại dễ đoán

Các bên ký tên đã cùng đi đến một kết luận đáng lo ngại: cách tiếp cận an ninh mạng hiện tại đã không còn hiệu quả. Bức thư nhấn mạnh:

"Chúng ta có một khoảng thời gian hạn chế để tăng cường phòng thủ."

Họ dự đoán các cuộc tấn công hỗ trợ bởi AI sẽ trở nên "phổ biến và tinh vi hơn nhiều" trong những tháng tới, đặc biệt nhắm vào các bệnh viện, nhà máy xử lý nước và hạ tầng internet. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng lời cảnh báo này nghe có vẻ thiếu khách quan khi được đưa ra bởi chính những công ty đang chạy đua phát triển AI mạnh mẽ nhất, đồng thời kiếm hàng tỷ USD từ việc bán dịch vụ đám mây và các giải pháp bảo mật.

Vấn đề cốt lõi mà bức thư đề cập là có thật: các lỗ hổng cũ, phần mềm không được vá, cấu hình sai và xác thực yếu. Đây là những vấn đề tồn đọng nhiều năm, đặc biệt trầm trọng trong lĩnh vực hạ tầng trọng yếu, nơi các đội ngũ an ninh thường thiếu kinh phí và nhân lực.

Giải pháp: Thêm AI, nhưng thiếu cam kết cụ thể

Điều đáng chú ý là giải pháp họ đề xuất, một lần nữa, lại là... nhiều AI hơn. Bức thư kêu gọi:

• Đưa các mô hình AI có khả năng phòng thủ vào tay nhiều chuyên gia bảo mật hơn, sử dụng mô hình rẻ hơn cho các tác vụ quy mô lớn và dành các mô hình tiên tiến nhất cho các vấn đề phức tạp.
• Các nhà cung cấp bảo mật cần liên tục kiểm tra hệ thống phòng thủ của họ trước các năng lực AI tiên tiến.
• Chính phủ cần cấp kinh phí cho an ninh mạng trong các dịch vụ thiết yếu và cho phép bệnh viện, tiện ích công cộng tiếp cận AI phòng thủ.
• Các công ty phát triển mô hình AI hàng đầu cần cung cấp "quyền truy cập mô hình có trách nhiệm, tài trợ đáng kể, đào tạo và hỗ trợ thực hành".

Tuy nhiên, điểm yếu lớn nhất của bức thư nằm ở chỗ: không có một con số cụ thể nào cho khoản "tài trợ đáng kể" đó, cũng không có thời hạn hay cam kết ràng buộc nào từ các công ty ký tên. Họ chỉ hứa hẹn sẽ dùng "toàn bộ sức mạnh công nghệ, nguồn lực và chuyên môn" cho vấn đề này.

Bài toán muôn thuở: Ai sẽ trả tiền?

Đây là một thông điệp khá mỉa mai khi đến từ nhóm bao gồm những cái tên hàng đầu trong lĩnh vực đám mây, phần mềm doanh nghiệp và an ninh mạng. Khi hơn 100 công ty đồng ý rằng "an ninh theo hiện trạng sẽ không đủ", chúng ta cần nhớ rằng nhiều công ty trong số đó đã bán "hiện trạng" này suốt nhiều năm qua.

Sự cấp bách là có thật. Các tác nhân AI đã được chứng minh có thể tự tìm và khai thác lỗ hổng, mã khai thác do AI tạo ra cũng đã xuất hiện trong các cuộc tấn công vào hạ tầng trọng yếu. Khi các mô hình cải tiến, nỗi lo là những khả năng này sẽ trở nên rẻ hơn và tiếp cận được với nhiều kẻ tấn công hơn.

Vì vậy, sau nhiều năm bán dịch vụ đám mây, phần mềm bảo mật và gần đây là AI, ngành công nghiệp này cuối cùng đã tìm ra giải pháp cho vấn đề an ninh AI đang cận kề: cải thiện an ninh mạng, nhiều nguồn lực hơn và... thêm AI. Câu hỏi ai sẽ là người trả tiền cho tất cả những điều đó, vẫn còn bỏ ngỏ. ®