Ngh sĩ dân gian trở thành nạn nhân của deepfake AI và hệ thống bản quyền lỏng lẻo

Murphy Campbell đang ở tâm điểm của một cơn bão tranh cãi xoay quanh AI và hệ thống bản quyền đang bị lỗi thời.

Murphy Campbell đang trải qua những rắc rối với AI và bản quyền

Vào tháng 1 năm nay, nữ nghệ sĩ dân gian Murphy Campbell đã phát hiện một sự kỳ lạ trên hồ sơ Spotify của mình. Có những bài hát mà cô từng thu âm, nhưng cô chưa bao giờ tải chúng lên nền tảng này, và đặc biệt là chất lượng giọng hát có chút gì đó "không ổn".

Campbell nhanh chóng nhận ra rằng ai đó đã lấy các tiết mục cô đăng tải trên YouTube, sử dụng AI để tạo ra các bản cover (hát lại) và tải chúng lên các nền tảng phát nhạc dưới tên cô. Khi chạy thử một trong những bài hát, "Four Marys", qua hai công cụ phát hiện AI khác nhau, kết quả đều nghiêng về giả thuyết rằng đây là sản phẩm do AI tạo ra.

Cơn ác mộng trên Spotify

"Tôi từng có ấn tượng là sẽ có nhiều cơ chế kiểm tra hơn trước khi người ta có thể làm điều như thế. Nhưng rõ ràng, đó là một bài học cho tôi," Campbell chia sẻ với The Verge.

Đất đai cô đã phải kiên nhẫn trong một thời gian dài trước khi các bài hát giả mạo này được gỡ bỏ. "Tôi đã trở thành một kẻ quấy rầy," cô nói đùa về việc phải liên tục khiếu nại. Tuy nhiên, chiến thắng này không trọn vẹn. Mặc dù các bài hát vi phạm không còn xuất hiện trên YouTube Music hay Apple Music, nhưng ít nhất một bài vẫn có thể tìm thấy trên Spotify dưới một hồ sơ nghệ sĩ khác, nhưng vẫn mang tên Murphy Campbell. Giờ đây, trên nền tảng này tồn tại nhiều "Murphy Campbell" khác nhau.

Spotify đang thử nghiệm một hệ thống mới cho phép nghệ sĩ phê duyệt thủ công các bài hát trước khi chúng xuất hiện trên hồ sơ, nhưng Campbell vẫn tỏ ra nghi ngại sau trải nghiệm tồi tệ vừa qua. "Mỗi khi một thực thể lớn lớn như vậy đưa ra lời hứa với các nhạc sĩ, dường như thực tế lại không giống như những gì họ mô tả. Tuy nhiên, tôi vẫn tò mò sẽ thử nghiệm trong tương lai," cô nhận định.

"Troll bản quyền" và sự bế tắc của hệ thống Content ID

Nhưng đó chỉ là mới khởi đầu của cơn ác mộng đối với Campbell. Vào ngày mà một bài báo trên Rolling Stone đăng tải câu chuyện của cô về việc bị bắt chước bởi AI, một loạt video đã được tải lên YouTube thông qua nhà phân phối Vydia.

Các video này không được công khai và không rõ ai là người đã xem chúng ngoài người tải lên (có biệt danh là Murphy Rider). Những video này sau đó được sử dụng để tuyên bố quyền sở hữu đối với nội dung trong nhiều video của Murphy Campbell.

Campbell nhận được thông báo từ YouTube với nội dung: "Bạn hiện đang chia sẻ doanh thu với chủ sở hữu bản quyền của âm nhạc được phát hiện trong video của bạn, Darling Corey."

Điều gây bối rối nhất là các bài hát nằm trong tâm của các tuyên bố này đều thuộc phạm vi công cộng (public domain). Điển hình là bài hát cổ điển "In the Pines", có lịch sử từ những năm 1870 và đã được rất nhiều nghệ sĩ cover từ Lead Belly đến Nirvana (với tên "Where Did You Sleep Last Night").

Hệ thống bản quyền phức tạp đang gây khó khăn cho các nghệ sĩ độc lập

Vydia sau đó đã gỡ bỏ các tuyên bố này, và người phát ngôn Roy LaManna cho biết người dùng đã tải lên các video trên đã bị cấm khỏi nền tảng của họ. Theo LaManna, trong hơn 6 triệu tuyên bố mà Vydia đệ trình thông qua hệ thống Content ID của YouTube, chỉ có 0,02% được tìm thấy là không hợp lệ. "Theo tiêu chuẩn ngành thì con số này thực sự đáng kinh ngạc," ông nói khẳng định công ty luôn tự hào làm đúng quy trình.

LaManna cũng khẳng định Vydia không có liên quan đến Timeless IR hay các bản cover AI được tải lên dưới tên Campbell. Mặc dù thời điểm xảy ra sự việc rất đáng ngờ, đại diện Vydia cho rằng hai sự việc này độc lập với nhau.

Bức tranh lớn hơn

Vydia đã phải hứng chịu rất nhiều phản ứng gay gắt, bao gồm cả "những lời đe dọa tử thần" buộc văn phòng của họ phải sơ tán. Campbell không định bao cho Vydia thoát trách nhiệm, nhưng cô cũng lưu ý rằng không chỉ có công ty này chịu lỗi.

Thế giới của AI tạo sinh, phân phối nhạc số và bản quyền vô cùng phức tạp với nhiều điểm thất bại và cơ hội bị lạm dụng. "Tôi nghĩ vấn đề này sâu xa hơn những gì chúng ta nghĩ rất nhiều," Campbell kết luận.

Sự việc của Murphy Campbell là một hồi chuông cảnh tỉnh về việc công nghệ AI phát triển quá nhanh so với các cơ chế pháp lý và các hệ thống quản lý nội dung tự động của các nền tảng công nghệ lớn.