Nghiên cứu khoa học: Video TikTok có thể "vô hiệu hóa" các vùng não quan trọng

Một nghiên cứu khoa học vừa được công bố đã chỉ ra rằng việc xem các video ngắn trên TikTok có thể kích hoạt trạng thái "thụ động" trong não bộ, làm giảm đáng kể hoạt động tại các khu vực liên quan đến nhận thức, tư duy phản biện và khả năng kiểm soát bản thân.

Đây là một trong những nghiên cứu đầu tiên đo lường trực tiếp phản ứng thần kinh khi người dùng tiếp xúc với định dạng video ngắn - một đặc trưng đang thống trị các nền tảng mạng xã hội hiện nay.

Phát hiện chính của nghiên cứu

Theo nghiên cứu, khi người xem lướt qua các video ngắn trên TikTok, não bộ có xu hướng giảm hoạt động ở vỏ não trước trán (prefrontal cortex) - khu vực chịu trách nhiệm cho các chức năng điều hành như lập kế hoạch, ra quyết định và kiểm soát xung động.

Cụ thể, các nhà khoa học quan sát thấy:

• Sự suy giảm sóng não alpha tại các vùng liên quan đến sự tập trung và xử lý thông tin.
• Giảm kết nối thần kinh giữa vùng não xử lý cảm xúc và vùng não điều khiển nhận thức.
• Xu hướng não bộ chuyển sang trạng thái "mặc định" (default mode), tương tự như khi mơ màng hoặc suy nghĩ lan man, thay vì trạng thái tập trung cao độ.

"Điều này cho thấy TikTok có thể tạo ra một vòng lặp phản hồi: nội dung càng nhanh, càng ngắn thì não càng ít có cơ hội kích hoạt các cơ chế tư duy sâu." - Trích nhận định từ nhóm nghiên cứu.

Ý nghĩa đối với người dùng Việt Nam

Tại Việt Nam, TikTok đã trở thành một trong những nền tảng giải trí phổ biến nhất, đặc biệt trong giới trẻ. Theo thống kê, người dùng Việt Nam trung bình dành hơn 1-2 giờ mỗi ngày cho ứng dụng này, con số cao hơn đáng kể so với các nền tảng khác.

Với tốc độ lan truyền của xu hướng "video ngắn", việc hiểu rõ tác động thần kinh của chúng là rất quan trọng. Các chuyên gia khuyến cáo người dùng nên:

• Giới hạn thời gian sử dụng hàng ngày, đặc biệt là trước khi học tập hoặc làm việc.
• Kết hợp các hoạt động đọc sách, thảo luận hoặc viết lách để "tái kích hoạt" các vùng não tư duy phản biện.
• Sử dụng các tính năng nhắc nhở thời gian có sẵn trên điện thoại thông minh.

Lời kết

Nghiên cứu này không nhằm kêu gọi tẩy chay TikTok, mà là lời cảnh báo về thói quen tiêu thụ nội dung thụ động. Trong thời đại mà sự chú ý là tài nguyên quý giá, việc kiểm soát cách chúng ta tương tác với công nghệ có thể là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe tinh thần lâu dài.

Các nhà khoa học hy vọng sẽ tiếp tục mở rộng nghiên cứu để tìm hiểu xem liệu tác động này có thể hồi phục khi người dùng giảm thời gian sử dụng hay không - một câu hỏi quan trọng cho thế hệ số đầu tiên lớn lên cùng TikTok.