Nghiên cứu: Ứng dụng Meta và Google thu thập dữ liệu người dùng 'ngốn' nhất thị trường

Meta và Google đang bị chỉ trích nặng nề sau khi một nghiên cứu mới tiết lộ rằng các ứng dụng di động của họ có 'cơn đói' dữ liệu người dùng vượt trội so với các gã khổng lồ công nghệ khác. Theo Surfshark – nhà cung cấp dịch vụ VPN và bảo mật – các ứng dụng Meta trung bình khai báo thu thập tới 25/35 loại dữ liệu, trong khi con số này ở Apple và Microsoft chỉ là 7-8 loại.

Kết quả nghiên cứu: Meta và Google dẫn đầu 'cuộc đua' thu thập dữ liệu

Nghiên cứu được thực hiện dựa trên thông tin quyền riêng tư mà các nhà phát triển công bố trực tiếp trên App Store của Apple, không phải quan sát độc lập về luồng dữ liệu thực tế. Điều này có nghĩa là con số thống kê phản ánh số loại dữ liệu tối đa mà ứng dụng có thể thu thập, chứ không phải tần suất hay khối lượng thu thập thực tế.

Surfshark đã phân tích tổng cộng 171 ứng dụng iOS đến từ 5 tập đoàn công nghệ lớn: Google, Apple, Microsoft, Amazon và Meta. Kết quả cho thấy:

• Meta là 'kẻ ngốn dữ liệu' số một với trung bình 25 loại dữ liệu mỗi ứng dụng.
• Google xếp thứ hai với 29 trong số 40 ứng dụng khai báo phạm vi thu thập dữ liệu rộng nhất.
• Apple và Microsoft là những ứng viên 'sạch sẽ' nhất khi chỉ khai báo từ 7-8 loại dữ liệu.

Chi tiết đáng chú ý từ các ứng dụng cụ thể

Các ứng dụng của Meta – bao gồm Facebook, Instagram, WhatsApp – đều khai báo thu thập ID thiết bị, tương tác sản phẩm, dữ liệu hiệu suất và dữ liệu sự cố. Đặc biệt, 9/12 ứng dụng của Meta khai báo thu thập dữ liệu vị trí chính xác và 7 ứng dụng khai báo thu thập lịch sử duyệt web – điều mà các nhà nghiên cứu cho là vượt quá nhu cầu thực tế.

Về phía Google, dù số loại dữ liệu trung bình thấp hơn Meta, nhưng các ứng dụng của hãng lại dẫn đầu ở 6 hạng mục trên App Store: Ảnh & Video, Âm nhạc, Giải trí, Tiện ích, Sức khỏe & Thể hình, và Công cụ phát triển. Hầu hết ứng dụng Google đều khai báo thu thập ID thiết bị, thông tin chẩn đoán, dữ liệu hiệu suất, cùng với lịch sử tìm kiếm, lịch sử mua hàng, ảnh/video và địa chỉ email.

"Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy mô hình kinh doanh của Big Tech thường được xây dựng dựa trên sự thèm khát không ngừng về thông tin người dùng. Khi các gã khổng lồ này đan xen lịch sử tìm kiếm, thói quen mua sắm và tọa độ GPS chính xác từ hàng chục ứng dụng khác nhau, họ đang tạo ra một bản đồ kỹ thuật số chi tiết về cuộc sống của người dùng." – TS. Luis Costa, trưởng nhóm nghiên cứu tại Surfshark.

Amazon và các trường hợp đáng chú ý khác

Ứng dụng Amazon Alexa được xác định là ứng dụng 'khát dữ liệu' nhất trong số các ứng dụng không thuộc Meta, với 28 loại dữ liệu khai báo. Các ứng dụng Amazon khác thường khai báo ID thiết bị, email, tên, thông tin hiệu suất và dữ liệu tương tác sản phẩm, trong khi 11 ứng dụng khai báo vị trí chính xác.

Trong khi đó, Apple gần như 'sạch bóng' khi chỉ có ứng dụng Safari khai báo lịch sử duyệt web và 6 ứng dụng khác khai báo vị trí chính xác. Microsoft cũng có 2 ứng dụng khai báo lịch sử duyệt web nhưng nhìn chung nằm trong nhóm ít thu thập dữ liệu nhất.

Góc nhìn cho người dùng Việt Nam

Nghiên cứu này là lời cảnh báo hữu ích cho người dùng Việt Nam, nơi các ứng dụng của Meta (Facebook, Zalo thường kết nối Facebook) và Google đang chiếm thị phần cực lớn. Người dùng nên chủ động kiểm tra quyền riêng tư trong cài đặt từng ứng dụng, đặc biệt là:

• Kiểm tra quyền vị trí – chỉ cho phép truy cập khi sử dụng ứng dụng.
• Hạn chế theo dõi quảng cáo trong cài đặt quyền riêng tư của iOS/Android.
• Rà soát định kỳ các quyền mà ứng dụng đang nắm giữ.

Dù nghiên cứu chỉ phản ánh mức độ khai báo chứ không phải hành vi thực tế, nhưng nó vẽ nên bức tranh rõ ràng về mức độ 'khát khao' dữ liệu của các tập đoàn công nghệ lớn – và người dùng cần tỉnh táo hơn trong việc bảo vệ thông tin cá nhân của mình.