Người Mỹ rời bỏ nước Mỹ thời Trump giờ hối hận: Khi 'thiên đường châu Âu' chỉ là ảo ảnh

Mạng xã hội từng vẽ nên một bức tranh màu hồng về châu Âu: y tế miễn phí, tàu hỏa tiện lợi, con người thân thiện. Nhưng với không ít người Mỹ đã rời quê hương sau khi Trump tái đắc cử, thực tế lại khác xa đến mức họ đang lặng lẽ lên kế hoạch quay về.

Người Mỹ rời bỏ nước Mỹ và những kỳ vọng về châu Âu

Khi mạng xã hội thổi phồng "giấc mơ châu Âu"

Vào mùa thu 2024, Annie – một phụ nữ Mỹ sống ở miền Nam nước Mỹ – chuẩn bị chuyển đến một thị trấn ngoại ô London cùng chồng vì công việc. Trước khi đi, cô dành hàng giờ đọc Reddit, TikTok và Instagram, nơi những người Mỹ khác nhiệt tình ca ngợi cuộc sống ở vùng ngoại ô nước Anh: yên bình như thị trấn nhỏ nhưng chỉ cần một chuyến tàu là đến được một trong những đô thị lớn nhất thế giới.

Càng đọc, kỳ vọng của Annie về hệ thống y tế, văn hóa xã hội và giao thông châu Âu càng trở nên lý tưởng. Nhưng thực tế sau khi chuyển đi lại hoàn toàn trái ngược.

" Có những hiểu lầm khổng lồ về khả năng tiếp cận y tế chất lượng và mức sống… chất lượng cuộc sống thấp hơn đáng kể so với ở Mỹ", cô nói. Annie mang thai đứa con đầu lòng khi chuyển đến, và đã gặp không ít khó khăn với dịch vụ chăm sóc thai sản của NHS. Cô cũng bất ngờ vì thu nhập khả dụng ở Anh thấp hơn do mức lương thấp hơn, khiến những thứ như máy rửa bát hay máy sấy quần áo – vốn phổ biến ở Mỹ – trở thành "hàng xa xỉ".

Không chỉ vậy, Annie còn sớm gặp phải thái độ bài Mỹ. "Tôi đặc biệt bất ngờ khi thấy mọi người thoải mái chế giễu giọng nói và văn hóa của tôi, ngay cả trong môi trường công sở", cô kể. Vợ chồng Annie hiện đã có kế hoạch quay về Mỹ vào mùa hè năm sau, thời điểm sớm nhất mà công ty của họ cho phép.

Làn sóng di cư vì chính trị và cú sốc hiện thực

Annie không phải trường hợp cá biệt. Hàng nghìn người Mỹ đã chuyển đến châu Âu trong vài năm gần đây, nhiều người xem đây là "phao cứu sinh" chính trị sau khi Trump tái đắc cử. Các ngôi sao như Ellen DeGeneres, Portia de Rossi hay Rosie O'Donnell cũng rời Mỹ vì lý do chính trị. Courtney Love tuyên bố xin quốc tịch Anh đầu năm 2025.

Số liệu cho thấy xu hướng này rất rõ rệt: lượng người Mỹ di cư tăng gấp đôi trong quý đầu năm 2025 so với cùng kỳ năm trước. Tây Ban Nha ghi nhận số cư dân Mỹ ở mức "cao kỷ lục" vào năm 2026. Theo Financial Times, đơn xin vào Sổ đăng ký khai sinh nước ngoài của Ireland tăng 63% giữa năm 2024 và 2025.

Một báo cáo của công ty Expats cho thấy 71% trong số 58.000 người được hỏi "nêu lý do chính trị tại Mỹ là nguyên nhân muốn chuyển đi".

Nhưng khi Trump 2.0 đã hiện thực hóa những lo ngại lớn nhất, ngày càng nhiều người Mỹ – đôi khi với vẻ ngượng ngùng – lặng lẽ tính chuyện hồi hương.

Người Mỹ hối hận khi rời bỏ quê hương

Sarah Wood González, một nhà báo và cố vấn, vừa trở về New York sau ba năm sống ở Tây Ban Nha và Edinburgh. Cô ấn tượng với sự "có học và ham hiểu biết" của người dân, nhưng nhịp độ công việc quá chậm là điểm trừ lớn.

"Điều tôi từng coi là đương nhiên là sự hướng ngoại và tinh thần hành động của người Mỹ, nơi câu hỏi luôn là 'chúng ta có thể hợp tác thế nào?'", cô giải thích. "Phong cách làm việc kiểu Mỹ, dù tốt hay xấu, cũng di chuyển nhanh hơn nhiều và có thể đi đến kết luận trong thời gian ngắn hơn."

Josh, một người Mỹ khác giấu tên, chuyển đến Berlin năm 2023 một phần vì lo ngại kết quả bầu cử 2024. Anh từng sống ở Đức, nói tiếng Đức và có bạn bè ở Berlin, nhưng kỳ vọng về sự nghiệp không khớp với thực tế.

"Tìm việc cực kỳ khó, và bộ máy quan liêu còn tệ hơn so với khi tôi rời đi", anh nói với WIRED. "Tôi nhớ những người thân thiện hơn, tự do ngôn luận và sự dễ dàng trong cuộc sống thường ngày ở Mỹ." Anh nói thêm: "Nếu bạn không sinh ra và lớn lên ở đó, và không trông giống người Đức, bạn sẽ không bao giờ được chấp nhận hoàn toàn."

Bi kịch của sự "không đủ tư cách" để hối hận

Điều đáng chú ý là những người Mỹ muốn quay về thường bị chỉ trích nặng nề trên mạng xã hội. Trên các diễn đàn như r/expats, r/AmerExit hay r/AmericanExpatsUK, những bài đăng chia sẻ khó khăn thường nhận về phản hồi chỉ trích.

Nhiều người bị buộc tội là "cánh hữu" hoặc "đặc quyền" chỉ vì thừa nhận nhớ nhà. Kate Glavan, một influencer theo khuynh hướng tả, chuyển từ New York đến London cuối năm 2024 và sớm tuyên bố quay về vì khó tìm việc. Cô nhận về vô số chỉ trích trên Reddit.

"Cảm giác hơi khó chịu khi cô ấy sống ở Anh suốt thời gian qua thay vì phải đối mặt với mọi thứ rắc rối ở Mỹ như những người còn lại", một bình luận viết.

Khi Annie đăng bài trên Reddit về việc háo hức trở về Mỹ năm 2027, phần lớn bình luận đều chỉ trích. Một người điều hành diễn đàn phải can thiệp, nhận xét rằng nhiều người trong forum "tin nước Mỹ là ác quỷ" và ngược lại "nước Anh là thiên đường", đến mức không còn chỗ cho sự thấu hiểu hay đồng cảm với trải nghiệm khác biệt.

Sự thật phũ phàng: Châu Âu không phải thiên đường cánh tả

Trớ trêu thay, châu Âu mà nhiều người Mỹ tìm đến không hề là thiên đường chính trị tả khuynh. Thủ tướng Ý Giorgia Meloni – đồng minh của Trump – phản đối phá thai, hôn nhân đồng giới và người nhập cư. Các nhóm cực hữu đang trỗi dậy ở Anh, trong khi Hy Lạp, Đức và Bồ Đào Nha đều có chính phủ hữu khuynh theo đuổi chương trình nghị sự chống nhập cư.

Nick, một giám đốc nghệ thuật từ New York chuyển đến Krakow (Ba Lan) một phần vì chủ nghĩa dân túy hữu khuynh ở Mỹ, giờ cảm thấy bị mắc kẹt. Anh thừa nhận Ba Lan cả về chính trị lẫn văn hóa đều có mức độ ủng hộ hữu khuynh mạnh mẽ.

"Điều đang xảy ra ở Mỹ cũng đang xảy ra ở khắp mọi nơi", anh nói. "Đến mức tôi hơi ngần ngại khi nói với anh, hay bất cứ đâu trên mạng."

Vài tháng trước, Josh đã quay về sống ở Mỹ và cảm thấy hạnh phúc hơn, cuối cùng "được chấp nhận và thấy như ở nhà". Nhìn lại, anh tự hỏi liệu mình có bị cuốn vào làn sóng tranh luận khi quyết định ra đi hay không.

"Khi tôi ở Đức và có khoảng cách với tình hình ở Mỹ", anh nói, "tôi cảm thấy có lẽ mình đã phản ứng thái quá."

Jen Barnett, đồng sáng lập Expatsi Go, nhận định khách hàng của cô "không ngây thơ và không kỳ vọng có một thiên đường chính trị ở bất cứ đâu. Họ chỉ là những người Mỹ có thiện ý đang cố sống một cuộc đời ý nghĩa trong khi kết cấu xã hội đang bị xé toạc xung quanh họ." Theo bà, nếu có công cụ phù hợp và kỳ vọng thực tế, "nhiều khả năng họ sẽ ở lại và phát triển".

Câu chuyện của những người Mỹ này là lời nhắc nhở về khoảng cách giữa hình ảnh được tô vẽ trên mạng xã hội và thực tế cuộc sống – một bài học mà bất kỳ ai đang mơ mộng về việc "đổi đời" ở nước ngoài, kể cả người Việt, cũng nên cân nhắc kỹ trước khi quyết định.