Nhật Bản thử nghiệm trung tâm dữ liệu nổi: Giải pháp cho bài toán thiếu đất

Một liên danh gồm bốn công ty Nhật Bản đang đặt cược vào ý tưởng táo bạo: đưa máy chủ xuống các sà lan nổi neo đậu tại cảng biển. Mục tiêu là giải quyết tình trạng khan hiếm đất phát triển trung tâm dữ liệu, đồng thời tận dụng nguồn năng lượng tái tạo tại chỗ.

Liên danh này bao gồm NYK Line (vận tải và logistics), NTT Facilities (kỹ thuật hạ tầng), Eurus Energy (phát triển năng lượng tái tạo) và MUFG Bank (tài chính).

Trung tâm dữ liệu nổi

Giải pháp từ những sà lan neo đậu

Thay vì xây dựng các trung tâm dữ liệu trên đất liền vốn ngày càng khan hiếm và đắt đỏ, nhóm nghiên cứu đề xuất đặt máy chủ trên các sà lan nổi nhưng vẫn neo đậu an toàn dọc theo cầu cảng. Cách tiếp cận này cho phép tận dụng hạ tầng cảng sẵn có cùng nguồn điện gần đó.

Bốn công ty cũng đã cân nhắc triển khai xa hơn ngoài khơi, nơi có thể khai thác năng lượng tái tạo như điện gió ngoài khơi. Một số đơn vị khác cũng đang nghiên cứu năng lượng sóng biển, bao gồm công ty Panthalassa có trụ sở tại Oregon (Mỹ).

Tuy nhiên, chính liên danh này cũng thừa nhận rằng việc triển khai ngoài khơi vẫn đối mặt với nhiều rào cản thực tế, bao gồm:

• Khó khăn trong việc tiếp cận bảo trì, sửa chữa
• Yêu cầu đường truyền viễn thông dung lượng cao
• Nguồn cấp điện độc lập ổn định

Việc giữ các cơ sở nổi neo đậu cạnh cầu cảng sẽ cho phép sử dụng hạ tầng cảng hiện có và nguồn phát điện lân cận, trong khi nhóm vẫn tiếp tục hướng tới các triển khai xa bờ trong tương lai.

Phân công vai trò và tiến độ

Cụ thể, các thành viên trong liên danh đảm nhận những nhiệm vụ riêng:

• NYK Line phụ trách giám sát phát triển dự án
• NTT Facilities đánh giá thiết kế, xây dựng và vận hành
• Eurus Energy nghiên cứu nguồn cung năng lượng tái tạo
• MUFG Bank xem xét tài trợ cho các liên doanh liên quan

Trước đó, liên danh đã ký biên bản ghi nhớ với thành phố Yokohama để triển khai một dự án trình diễn sử dụng năng lượng tái tạo tại cảng. Quá trình thử nghiệm đã bắt đầu từ tháng 3 năm nay.

Giống như nhiều đơn vị khác đang hướng ra mặt nước, liên danh này tin rằng các trung tâm dữ liệu nổi có thể giúp đáp ứng nhu cầu tính toán ngày càng tăng mà không phải cạnh tranh đất phát triển khan hiếm — dù chúng vẫn cần nơi để kết nối điện.

Cạnh tranh đang nóng lên

Liên danh Nhật Bản không đơn độc trong cuộc đua này. Samsung Heavy Industries cũng đã lên kế hoạch tham gia thị trường, tuyên bố kỳ vọng có cơ sở đầu tiên đi vào vận hành vào quý hai năm 2028.

Ý tưởng trung tâm dữ liệu nổi đang trở thành một hướng đi đáng chú ý khi nhu cầu hạ tầng tính toán toàn cầu tăng vọt. Với Việt Nam — nơi các trung tâm dữ liệu tập trung chủ yếu ở Hà Nội và TP.HCM, và quỹ đất công nghiệp ven đô đang dần thu hẹp — mô hình này có thể là bài học tham khảo cho các ông lớn muốn mở rộng mà không vướng rào cản về đất đai.

Tuy nhiên, câu hỏi về chi phí vận hành, độ ổn định kết nối và khả năng chống chịu thiên tai trên biển vẫn còn bỏ ngỏ. Liên danh chưa công bố công suất dự kiến cũng như thời điểm cụ thể các cơ sở này có thể đi vào hoạt động.