Nhìn lại Intel 486: Cột mốc lịch sử của ngành vi xử lý được công bố năm 1989

Vào ngày 10 tháng 4 năm 1989, Intel đã chính thức gây chấn động làng công nghệ khi công bố bộ vi xử lý 486 tại hội chợ Comdex. Đây là một con chip đắt đỏ, với giá lên tới 950 USD cho mỗi đơn vị khi mua số lượng 1.000. Hãy cùng nhìn lại những gì các tạp chí công nghệ uy tín thời bấy giờ đã nói về "quái thú" mới toanh của Intel và xem các dự đoán của họ đã đi đúng hướng hay sai lầm như thế nào.

Intel 486 DX33

Infoworld: Đừng quen với việc tăng tốc độ

Tại thời điểm ra mắt vào năm 1989, một nhà phân tích nổi tiếng đã không tin rằng mức tăng tốc độ gấp sáu lần (từ 4,77 MHz lên 33 MHz) trong vòng 8 năm sẽ lặp lại. Trong số ra ngày 8 tháng 5 năm 1989, Michael Slater từ tạp chí Infoworld cảnh báo rằng đà tăng trưởng từ 5 MHz lên 33 MHz trong giai đoạn 1981-1989 sẽ không được tái hiện.

Tất nhiên, dự đoán đó đã hoàn toàn sai lầm. Tám năm sau khi 486 ra mắt, vào năm 1997, chúng ta đã có Pentium II với xung nhịp ban đầu là 300 MHz - một mức tăng gấp 9 lần. Và tám năm sau đó, dòng Pentium 4 Prescott đạt tới 3,8 GHz, nhanh hơn gấp 12 lần so với Pentium II 300 MHz.

Slater cũng từng đặt câu hỏi về nhu cầu sử dụng chip này trên máy tính để bàn. Tuy nhiên, ông thừa nhận rằng mọi người cũng từng có những ý kiến tương tự khi 386 ra mắt. Ông nhận định rằng trong khi Wordstar chạy tốt trên PC dựa trên 8088, thì Microsoft Word với giao diện đồ họa cần máy 286 và chạy mượt mà hơn nhiều trên 386. Slater dự đoán đúng rằng việc sử dụng đồ họa và đa nhiệm nhiều hơn sẽ thúc đẩy nhu cầu đối với 486. Ông cũng nói rằng sự cạnh tranh sẽ đẩy giá của hệ thống 486 xuống mức chỉ cao hơn 1.000 USD so với hệ thống 386 tương đương.

Infoworld: Bạn sẽ làm gì với sức mạnh của Intel 486?

Trong bài viết trên số ra ngày 17 tháng 4 năm 1989, Michael J. Miller tỏ ra băn khoăn về 486. Ông khẳng định chip này chứng minh Định luật Moore vẫn sống khỏe, với 1,2 triệu bóng bán dẫn và tích hợp hiệu suất của 386, bộ đồng xử lý toán học 387, bộ điều khiển bộ nhớ đệm và 8KB cache ngay trên đế chip. Tuy nhiên, ông gọi đây là sự tiến hóa hơn là cách mạng, mô tả nó giống như một con 386 siêu nhanh, nhanh gấp 2-3 lần ở cùng xung nhịp.

Ông tự hỏi chúng ta sẽ làm gì với con chip này. Intel hứa hẹn tốc độ hơn 100 MIPS, nhưng Miller kết luận rằng chúng ta thực sự không cần máy 100 MIPS nếu chỉ để chạy phần mềm bảng tính Lotus 1-2-3.

Cùng ngày, Douglas Barney trên Computerworld nhận định rằng 486 sẽ không cách mạng hóa việc tính toán, nhưng sẽ làm cho nó nhanh hơn rất nhiều. Bài viết cũng lưu ý rằng giá ban đầu của hệ thống 486 sẽ dao động từ 10.000 đến 15.000 USD. Không có sai sót ở đây, những chiếc máy tính này thực sự có giá năm chữ số. Một câu nói thú vị từ quản lý marketing của Intel, Claud Leglise, được đưa ra: tốc độ sẽ đạt 50 hoặc 60 MHz trong vòng hai năm.

PC Magazine: Tất cả sức mạnh nhưng không biết đi đâu

Số ra ngày 30 tháng 5 năm 1989 của PC Magazine có bài viết với tiêu đề "The 486: All that Power With No Place to Go" (486: Tất cả sức mạnh nhưng không biết đi đâu). Mặc dù giải thích lý do tại sao 486 sẽ nhanh hơn 386, bao gồm hiệu quả cao gấp ba lần và tốc độ xung nhịp lên tới 60 MHz, tạp chí cảnh báo rằng các hệ thống sẽ rất đắt đỏ. Không chỉ vì CPU đắt, mà cả các chip hỗ trợ cũng có giá cao. Bài viết lập luận rằng chip này sẽ rất thú vị, nhưng hầu hết người dùng có lẽ sẽ không cần nó trong một thời gian rất dài.

Một bài viết khác trong cùng số báo cho biết 486 còn vài tháng nữa mới đạt sản xuất quy mô lớn. Điều này đã được chứng minh là đúng khi 486 bắt đầu sản xuất vào tháng 6. Apricot công bố chiếc PC 486 đầu tiên vào tháng 6 và giao hàng vào tháng 9.

"Ứng dụng sát thủ" của 486

Khi Windows 3.0 ra mắt, nhu cầu về máy tính nhanh hơn bắt đầu nóng lên. Nó tạo ra nơi để sức mạnh của các CPU nhanh hơn phát huy tác dụng. Ban đầu, 386 là lựa chọn chính. Nhưng các đợt giảm giá của Intel đã khiến 486 trở nên hợp lý về mặt tài chính vào năm 1992, điều này rất tốt vì năm đó Windows 3.1 ra mắt với yêu cầu cấu hình cao hơn một chút. 486 vẫn là một bộ vi xử lý khả dụng trong nhiều năm, tồn tại đến cả kỷ nguyên Windows 95.

Microsoft Word là một ví dụ điển hình về những gì chúng ta cuối cùng đã làm với sức mạnh đó, và điều gì khiến chúng ta khao khát nhiều hơn nữa. Các phiên bản đến và bao gồm Word 95 chạy tốt trên 486. Nhưng khi Word 97 ra mắt với tính năng kiểm tra chính tả và ngữ pháp thời gian thực cùng trợ lý ảo Clippy, 486 không thể theo kịp. Bạn thực sự cần một Pentium hoặc tương đương để thực hiện cả ba tác vụ này cùng lúc mà không bị độ trễ rõ rệt khi gõ phím.

Tuy nhiên, tôi nghĩ có một ứng dụng khác có thể thúc đẩy doanh số 486 ít nhất cũng nhiều như Windows, ít nhất là đối với người dùng tại nhà. Đó là tựa game Doom. Tôi biết những người đã cố gắng chơi Doom trên 386, nhưng để có tốc độ khung hình tốt, bạn cần một chiếc 486 nhanh và card video bus cục bộ nhanh.

Cuối cùng, Intel đã cần công nghệ nhân đôi xung nhịp (clock doubling) để đạt tốc độ trên 50 MHz, điều mà họ đã làm vào năm 1992 với biến thể 486DX2. Và trong khi 66 MHz là điểm ngọt ngào về tốc độ trong một vài năm, hóa ra chúng ta đã cần (và có được) những bước tăng tốc độ hơn nữa.