Những mảnh HTML cổ xưa: Di sản kỳ lạ của thời kỳ Chiến tranh trình duyệt

Trong bối cảnh web không ngừng biến đổi, nhiều đoạn mã HTML từng được tạo ra để đối phó với các vấn đề tương thích, tích hợp bên thứ ba hay cạnh tranh giữa các trình duyệt giờ đây đã trở thành những "di tích" vô dụng. Bài viết này khám phá các thẻ meta và đoạn mã lỗi thời như X-UA-Compatible, Smart Tags của Microsoft hay các hệ thống như PICS, đồng thời lý giải bối cảnh lịch sử đã sinh ra chúng.

Thời kỳ hoàng kim của các thẻ meta dành riêng cho trình duyệt

Trong những năm đầu của web, khi các trình duyệt thay đổi nhanh chóng và các hành vi theo phiên bản không hiếm gặp, việc khai báo tương thích với các phiên bản cụ thể là điều cần thiết. Thẻ meta X-UA-Compatible với giá trị IE=edge cho phép các nhà phát triển chỉ định Internet Explorer sử dụng chế độ tài liệu cao nhất được hỗ trợ. Ngoài ra, còn có các giá trị từ 5 đến 11 để tương ứng với từng phiên bản IE cụ thể, hoặc EmulateIE7 đến EmulateIE11 để mô phỏng chế độ của các phiên bản đó.

Trước khi Chrome thống trị thị trường, Google đã phát hành một plugin cho IE có tên Google Chrome Frame. Plugin này cho phép các trang web có thẻ meta tương ứng được hiển thị bằng công cụ WebKit của Chrome thay vì Trident của IE trên các phiên bản Internet Explorer 6 đến 9.

Các hệ thống phân loại và đánh dấu nội dung đã thất bại

Vào giữa những năm 90, W3C đã cố gắng thiết lập một bộ đặc tả kỹ thuật để gắn nhãn nội dung internet, gọi là PICS (Platform for Internet Content Selection). Hệ thống này được tích hợp vào nhiều sản phẩm lọc nội dung và Internet Explorer từ phiên bản 3. Tuy nhiên, nhiều chủ sở hữu trang web đã khai man hoặc không thêm thẻ, khiến PICS gần như bị loại bỏ hoàn toàn vào năm 2003. Người kế nhiệm là POWDER cũng không thành công.

Một hệ thống khác là ICBM Coordinate - biệt ngữ hacker dùng để chỉ vị trí địa lý, có nguồn gốc từ thời Usenet. Thẻ meta này được dịch vụ GeoURL sử dụng để định vị các trang web trên bản đồ, giúp mọi người tìm thấy các trang web gần khu vực của họ.

Các công nghệ dành riêng cho Internet Explorer

Internet Explorer là "ngôi nhà" của nhiều công nghệ độc quyền đã tồn tại trong một thời gian dài. Smart Tags là một hệ thống mà Microsoft giới thiệu trong IE6, tự động chèn các liên kết vào trang web - ví dụ như phát hiện tên công ty và cung cấp liên kết đến thông tin cổ phiếu. Sự phẫn nộ của các chủ sở hữu trang web đã dẫn đến sự ra đời của thẻ meta MSSmartTagsPreventParsing để từ chối tính năng này.

Interpage Transitions (chuyển tiếp giữa các trang) được hỗ trợ từ IE4 đến IE8, cho phép các hiệu ứng chuyển trang tương tự như trong PowerPoint. Tính năng này không chính thức đến với nền tảng web cho đến khi View Transition API được áp dụng, và nhà phát triển Bramus đã chuyển các hiệu ứng chuyển tiếp của IE sang API mới này.

Các tính năng khác cũng đáng chú ý:

• Image Toolbar trong IE6 hiển thị các nút hành động khi di chuột qua hình ảnh, khiến các nhà phát triển phải vô hiệu hóa bằng thẻ meta
• ClearType giúp cải thiện độ rõ nét của chữ viết trên các thiết bị có độ phân giải thấp như Pocket IE
• Pinned Sites cho phép ghim trang web vào thanh tác vụ Windows 7 với nhiều tùy chỉnh như tooltip, URL khởi động, kích thước cửa sổ và các hành động nhanh

Các giải pháp chống nhúng và tương thích di động

Frame Buster hay Frame Killer là một thẻ meta không chuẩn xuất hiện từ Netscape Navigator vào giữa những năm 90, khiến trang web tự phá vỡ khung nếu bị nhúng vào trang khác. Ngày nay, các tiêu đề bảo mật đã thay thế hoàn toàn phương pháp này.

Trong lĩnh vực di động, các trình duyệt như UC Browser và QQ Browser - rất phổ biến ở châu Á vào đầu những năm 2010 nhờ khả năng tiết kiệm dữ liệu - đã sử dụng các thẻ meta như screen-orientation, full-screen (UC) hay x5-orientation, x5-fullscreen (QQ) để ép buộc hướng hiển thị hoặc ẩn thanh công cụ. "X5" trong tên thẻ đề cập đến công cụ trình duyệt X5 của Tencent.

Các hệ thống từng được kỳ vọng

Nhiều hệ thống kỹ thuật từng được phát triển với tham vọng lớn nhưng cuối cùng đã thất bại:

• AJAX Crawling: Google từng không chạy JavaScript khi thu thập dữ liệu, vì vậy các trang web có nội dung dựa trên AJAX sẽ không được lập chỉ mục. Thẻ meta này yêu cầu Google crawler gửi yêu cầu đến trang với tham số _escaped_fragment_. Google khuyến nghị phương pháp này từ 2009 và ngừng khuyến cáo vào 2015.
• Pingbacks: Hệ thống cho phép các trang web thông báo cho nhau khi có liên kết, hoạt động tương tự như WebMentions hiện đại. Tuy nhiên, chúng nhanh chóng trở thành công cụ cho spam và bị khai thác trong các cuộc tấn công DDoS.
• Share Partners: Hệ thống định nghĩa metadata của Facebook trước khi Open Graph ra đời, được nhiều trang web khác (như Digg) áp dụng như một tiêu chuẩn tạm thời.

Twitter/X và các thẻ meta không còn cần thiết

Twitter từng có một bộ thẻ meta riêng để tạo liên kết xem trước khi chia sẻ, nhưng tài liệu và trình xác thực thẻ đã không còn truy cập được. X (Twitter) hiện chuyển sang sử dụng thẻ Open Graph, khiến các khai báo dành riêng cho Twitter trở nên vô dụng. Tác giả còn mạnh mẽ chỉ trích: "Chúng nên được gỡ bỏ vì X là một trang web tồi tệ với kiểm duyệt kém, thuộc sở hữu của một người đã công khai thực hiện kiểu chào Sieg Heil của Đức Quốc xã và đã trực tiếp góp phần vào sự trỗi dậy của chủ nghĩa phát xít tại Mỹ và toàn cầu".

Kết luận

Những đoạn mã này là minh chứng cho một thời kỳ mà web còn non trẻ, đầy biến động với các cuộc chiến trình duyệt khốc liệt. Chúng phản ánh nỗ lực của các nhà phát triển trong việc thích nghi với một hệ sinh thái thay đổi liên tục - từ các thẻ meta dành riêng cho IE, các giải pháp chống nhúng, đến các hệ thống metadata thất bại như PICS. Khi nền tảng web đã trưởng thành với các tiêu chuẩn thống nhất, những "di tích" này dần biến mất khỏi mã nguồn của các trang web hiện đại, chỉ còn tồn tại trong ký ức của những người từng tham gia "cuộc chiến trình duyệt" và trong lịch sử phát triển của internet.